Η Ομοσπονδία Αργώ στο πλαίσιο της τρέχουσας επικαιρότητας θεωρεί αναγκαία την επισήμανση μερικών ζητημάτων σχετικά με την προβολή ειδήσεων περί αυτοκτονιών και την ενημέρωση σχετικά του προσωπικού των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης για τις οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας.
Πρέπει στο πλαίσιο αυτό να επισημάνουμε ότι τα ΜΜΕ οφείλουν να ακολουθούν κανόνες δεοντολογίας, αποφεύγοντας λεπτομέρειες για τη μέθοδο ή τον τόπο της αυτοκτονίας για να μην έχουμε «μετάδοση» της αυτοκτονίας (suicide contagion) που ορίζεται η διαδικασία κατά την οποία η έκθεση στην αυτοκτονία ή την αυτοκτονική συμπεριφορά ενός ατόμου αυξάνει την πιθανότητα άλλοι, ιδιαίτερα οι έφηβοι, να προβούν σε ανάλογες πράξεις.
Γιατί συμβαίνει στους εφήβους;
Οι έφηβοι είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι λόγω:
-Ταυτοποίησης με τους συνομηλίκους: Έχουν την τάση να ταυτίζονται έντονα με τις πράξεις και τα συναισθήματα των φίλων ή γνωστών τους.
-Αναπτυξιακών παραγόντων: Η παρορμητικότητα και η συναισθηματική αστάθεια της ηλικίας ενισχύουν τον κίνδυνο.
-Ψυχικής ευαλωτότητας: Έφηβοι με ήδη υπάρχοντα προβλήματα ψυχικής υγείας (κατάθλιψη, άγχος) κινδυνεύουν περισσότερο.
Ποιες είναι οι μορφές μετάδοσης:
-Άμεση Έκθεση: Η αυτοκτονία ενός φίλου, συμμαθητή ή συγγενή που μπορεί να οδηγήσει σε “συστάδες” (clusters) αυτοκτονιών σε μια συγκεκριμένη κοινότητα ή σχολείο.
=Έμμεση Έκθεση (Φαινόμενο Werther): Η υπερβολική ή δραματοποιημένη προβολή αυτοκτονιών από τα ΜΜΕ ή τα social media, η οποία μπορεί να προκαλέσει “μιμητικές” (copycat) συμπεριφορές
Επισημαίνουμε ότι ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) αναγνωρίζει τη «μετάδοση» της αυτοκτονίας ως ένα κρίσιμο φαινόμενο δημόσιας υγείας, όπου η έκθεση σε περιστατικά αυτοκτονίας μπορεί να πυροδοτήσει μιμητική συμπεριφορά. Για την αντιμετώπισή της, ο ΠΟΥ έχει αναπτύξει τη στρατηγική LIVE LIFE, η οποία εστιάζει στην υπεύθυνη ενημέρωση και την υποστήριξη των νέων.
Οι Βασικές Οδηγίες του ΠΟΥ για την Πρόληψη της Μετάδοσης όπως περιγράφονται στον οδηγό που σας επισυνάπτουμε:
Ο ΠΟΥ δίνει ιδιαίτερη έμφαση στον ρόλο των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης και της κοινότητας, προτείνοντας συγκεκριμένους κανόνες (Do’s and Don’ts) για να αποφευχθεί το λεγόμενο «Φαινόμενο Werther»:Τι πρέπει να αποφεύγεται (Don’ts):
-Όχι στη δραματοποίηση: Αποφυγή εντυπωσιακών τίτλων ή τοποθέτηση της είδησης στην πρώτη σελίδα.Όχι σε λεπτομέρειες: Μη δημοσιοποίηση της μεθόδου ή της ακριβούς τοποθεσίας του περιστατικού.Όχι στην εξιδανίκευση: Η αυτοκτονία δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως «λύση» σε προβλήματα ή ως μια ηρωική πράξη.
-Όχι σε σημειώματα αυτοκτονίας: Αποφυγή δημοσίευσης αποχαιρετιστήριων μηνυμάτων ή φωτογραφιών.
Τι προτείνεται (Do’s):Πληροφορίες βοήθειας:
-Συμπερίληψη τηλεφωνικών γραμμών υποστήριξης (π.χ. η Γραμμή 1018 της Κλίμακα στην Ελλάδα ή Γραμμή Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης 10306).
-Ιστορίες ελπίδας: Προβολή περιπτώσεων ανθρώπων που ξεπέρασαν μια κρίση και βρήκαν βοήθεια (Φαινόμενο Papageno).
-Ενημέρωση για την ψυχική υγεία: Χρήση της είδησης ως αφορμή για την εκπαίδευση του κοινού σχετικά με την πρόληψη.
