«Αν μπορούσαμε να δώσουμε σε κάθε άτομο τη σωστή δόση άσκησης και διατροφής, ούτε πολύ λιγότερη, ούτε πολύ περισσότερη, θα είχαμε βρει τον ασφαλέστερο δρόμο για την υγεία. Δεν πρόκειται για υπερβολικό ισχυρισμό αλλά για την ωμή πραγματικότητα. Και αν σκεφτεί κανείς ότι το παραπάνω λειτουργεί στην πράξη από την εποχή του Ιπποκράτη, τότε μόνο ανησυχία μπορεί να προκαλέσει σε πολύ κόσμο, όταν γίνει αναγωγή στις σημερινές διατροφικές συνήθειες».
Τα παραπάνω ανέφερε ο Περιφερειάρχης Θεσσαλίας και καθηγητής Φυσιολογίας Ζωικών Οργανισμών-Τοξικολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Δ. Κουρέτας, ο οποίος παρουσίασε άκρως ενδιαφέροντα, όσο και ανησυχητικά κατά ένα τρόπο στοιχεία για την άμεση σχέση Υγεία – Άσκηση, μιλώντας στο 4ο Ιπποκράτειο Συνέδριο: «Παχυσαρκία ως Νόσος» το οποίο πραγματοποίησε το Τμήμα Ιατρικής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας στο κτήριο Κατσίγρα στη Λάρισα.
Όπως ανέφερε ο ίδιος, κατά την παρέμβασή σου στο συνέδριο με θέμα «Ιπποκράτεια διάσταση της διατροφής και της άσκησης»: «Η υγεία είναι μία κατάσταση φυσικής, πνευματικής και κοινωνικής ευεξίας και όχι μόνο η απουσία ασθένειας ή μια απλή αδυναμία. Η υγεία είναι μία κατάσταση με φυσιολογικές, κοινωνικές και ψυχολογικές διαστάσεις, που χαρακτηρίζονται από θετικούς και αρνητικούς πόλους. Η θετική υγεία σχετίζεται με την ικανότητα απόλαυσης της ζωής και ανταπόκρισης στις προκλήσεις. Δεν είναι μόνο η απουσία ασθένειας. Η αρνητική υγεία σχετίζεται με τη νοσηρότητα και το θάνατο. Όλα τα μέρη του σώματος που επιτελούν μια λειτουργία, αν ασκηθούν με το μέτρο που το καθένα από αυτά έχει συνηθίσει, θα είναι υγιή, θα αναπτυχθούν σωστά και θα γεράσουν πιο αργά, αλλά εάν παραμείνουν αχρησιμοποίητα γίνονται ευπαθή στη νόσο, προβληματικά στην ανάπτυξη και γερνάνε γρήγορα».
Αναφορικά με το ζήτημα της παχυσαρκίας, και τις ασθένειες που σχετίζονται με τη νόσο, ο καθηγητής Δ. Κουρέτας τόνισε:
• Η παχυσαρκία θεωρείται ότι συμβάλλει στη νοσηρότητα των πιο
διαδεδομένων.
• Ο δείκτης μάζας σώματος (BMI) πάνω από 35 kg/m2 σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο (93 φορές στις γυναίκες, 42 φορές στους άνδρες) του διαβήτη τύπου ΙΙ.
• Ο κίνδυνος εμφάνισης των χρόνιων παθήσεων αυξάνεται κατά 86% για κάθε 20% αύξηση του BMI στους άντρες, ενώ αυξάνεται 3.6 φορές στις παχύσαρκες γυναίκες.
• Η παχυσαρκία συνδέεται με ασθένειες όπως η υπέρταση, η οστεοαρθρίτιδα και οι ασθένειες της χοληδόχου κύστης.
Ωστόσο, στο μείζον κοινωνικό ζήτημα της σχέσης των θανάτων με τον τρόπο ζωής, ο Δ. Κουρέτας επισήμανε τα εξής ανησυχητικά στοιχεία: Το 70% των θανάτων σχετίζεται με τον τρόπο ζωής. Δηλαδή απουσία φυσικής δραστηριότητας, κάπνισμα, αλκοόλ, διατροφή, υπερβολικό βάρος, παχυσαρκία.
Αντιθέτως, όπως ανέφερε, υπάρχουν σημαντικά οφέλη από τη φυσική δραστηριότητα, όπως:
-μείωση των αναγκών του μυοκαρδίου σε οξυγόνο
-αύξηση της παροχής οξυγόνου στο μυοκάρδιο
-αναστολή της εμφάνισης αρτηριοσκλήρυνσης
-βελτίωση της ιδιότητας ροής του αίματος μέσω αντιθρομβωτικής επίδρασης
-αντιστάθμιση των επιπτώσεων της παχυσαρκίας
-σωστή καλλιέργεια σώματος και πνεύματος
-μείωση φυσικής και πνευματικής, σχετιζόμενης με την ηλικία πτώσης της απόδοσης.
Όπως εύστοχα ανέφερε ο κ. Κουρέτας: «Αν υπήρχε ένα φάρμακο που συνδυάζει τις παραπάνω ιδιότητες, είναι εύκολο να φανταστεί κανείς πόσο συχνά θα χρησιμοποιούνταν στην αγορά»!
Και πρόσθεσε ο ίδιος: «ΤΟ ΦΑΡΜΑΚΟ ΑΥΤΟ ΕΙΝΑΙ ΔΙΑΘΕΣΙΜΟ: Είναι η κατάλληλη φυσική δραστηριότητα του παιδιού μέχρι μία προχωρημένη ηλικία. Δυστυχώς, η εφαρμογή της στην κοινωνία μας βρίσκει αντίπαλο το Φυσικό Νόμο του Ληθάργου (Physical Law of Lethargy)»!
Κατά τον καθηγητή Δημήτρη Κουρέτα η φυσική δραστηριότητα μειώνει τον κίνδυνο πρόωρου θανάτου από καρδιοπάθειες, εμφάνισης υψηλής αρτηριακής πίεσης και μειώνει την πίεση σε όσους είναι υψηλή. Μειώνει επίσης τον κίνδυνο υπέρμετρης αύξησης του βάρους, εμφάνισης διαβήτη, καρκίνου του εντέρου και του στήθους, συμβάλλει στη δημιουργία και διατήρηση υγιών οστών, μυών και συνδέσμων και βοηθάει τους γηραιότερους ενηλίκους να έχουν σωματική ευρωστία και υγεία και το αίσθημα της κατάθλιψης και του άγχους, ενώ συμβάλλει στην ψυχολογική ευεξία.
Εν κατακλείδι, ο Δημήτρης Κουρέτας, αναφερόμενος στο δίπτυχο «Υγεία και τρόπος ζωής», τόνισε ότι «οι παράγοντες κινδύνου για τις χρόνιες ασθένειες κατά ένα ποσοστό δεν μπορούν να τροποποιηθούν (ηλικία, φύλο, γενετικό υλικό). Όμως κατά ένα ποσοστό μπορούν να τροποποιηθούν και σχετίζονται με βιολογικές παραμέτρους (υπερβολικό βάρος, υπέρταση, δυσλιπιδαιμίες, υπερινσουλιναιμία), και τον τρόπο ζωής (διατροφή, απουσία φυσικής δραστηριότητας, κατανάλωση καπνού και αλκοόλ).
Σε αυτό το τελευταίο κυρίως βασίζονται οι πολιτικές σχετικά με την υγεία, στοχεύοντας στην εκπαίδευση, τον υγιεινό τρόπο ζωής για όλες τις ηλικίες και ειδικά για την παιδική ηλικία».
