Στις 6 Μαΐου ο φωτογραφικός φακός του Associated Press απαθανάτισε υγειονομικό προσωπικό να επιβαίνει σε ένα καΐκι με προορισμό το κρουαζιερόπλοιο MV «Hondius», τον «πυρήνα» της θανατηφόρας έξαρσης χανταϊού, όπου αυτή τη στιγμή βρίσκονται σε καραντίνα ασυμπτωματικοί επιβάτες και πλήρωμα, καθώς και η σορός του τρίτου θύματος του ιού, μιας Γερμανίδας υπηκόου που απεβίωσε στις 2 Μαΐου.
Εχοντας καλύψει όλa τα μέρη του σώματός τους με ειδικό προστατευτικό εξοπλισμό, στόχος τους είναι να βοηθήσουν στη μεταφορά των επιβεβαιωμένων κρουσμάτων στο νοσοκομείο και σε ό,τι άλλο κριθεί απαραίτητο. Με τον ιό να έχει ταυτοποιηθεί ως ο ιός των Ανδεων, ο μόνος του γένους Hantavirus που μπορεί να μεταδοθεί από άνθρωπο σε άνθρωπο, ομάδα εμπειρογνωμόνων από διάφορους υγειονομικούς οργανισμούς βρίσκεται στο πλοίο προκειμένου να συγκεντρώσουν περισσότερες πληροφορίες και να καθοδηγήσουν τη δράση στον τομέα της δημόσιας υγείας.
Ανάμεσα στους ειδικούς που βρίσκονται αυτή τη στιγμή στο κρουαζιερόπλοιο βρίσκεται και εμπειρογνώμονας του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC) μετέχοντας στον συντονισμό όσων είναι εντός του κρουαζιερόπλοιου, καθώς έχουν ήδη ληφθεί μέτρα.
Ο Τζιανφράνκο Σπιτέρι, επικεφαλής Παγκόσμιας Επιδημιολογικής Επιτήρησης στο ECDC μιλάει στην «Κ» για τον αγώνα των ειδικών πάνω στο κρουαζιερόπλοιο, ώστε να αποτρέψουν νέα περιστατικά, την ώρα που δεκάδες επιβάτες έχουν ήδη επιστρέψει στις χώρες τους. Ο ίδιος είναι σε διαρκή επικοινωνία με τον εμπειρογνώμονα δημόσιας υγείας του ECDC, ο οποίος αξιολογεί την κατάσταση στο πλοίο ως μέλος της ομάδας δημόσιας υγείας.
Ζητώντας του να περιγράψει τι ακριβώς κάνει ο εμπειρογνώμονας στο πλοίο, ο κ. Σπιτέρι αναφέρει πως «βασική του εργασία είναι η διερεύνηση της επιδημίας, οι συνεντεύξεις των επιβατών, η ιχνηλάτηση των επαφών, η παροχή καθοδήγησης σχετικά με την αποβίβαση και την παρακολούθηση της δημόσιας υγείας των επιβατών και του προσωπικού, ο έλεγχος κατά την έξοδο κρουσμάτων και ιατρικού προσωπικού, η ανάλυση δεδομένων και η επικοινωνία του κινδύνου που ελλοχεύει».
Αλλωστε, ο έλεγχος και η παρακολούθηση των επιβατών είναι ύψιστης σημασίας για την αποτροπή εξάπλωσης της νόσου, κυρίως επειδή σε περίπτωση νόσησης η συγκεκριμένη ασθένεια χαρακτηρίζεται «ενεργή βόμβα», αφού μπορεί να επιδεινωθεί πολύ γρήγορα.
«Ακόμη μία προτεραιότητα των ειδικών πάνω στο πλοίο αποτελεί η ιατρική διακομιδή όλων των ατόμων που παρουσιάζουν συμπτώματα, ιδίως εκείνων με υποψία πνευμονικού συνδρόμου Hantavirus, σε νοσηλευτικές μονάδες με δυνατότητες εντατικής θεραπείας. Κι αυτό, γιατί το καρδιοπνευμονικό σύνδρομο από χανταϊό (HPS) μπορεί να επιδεινωθεί ραγδαία και η θεραπεία είναι κυρίως υποστηρικτική, καθώς δεν υπάρχει εγκεκριμένη αντιική αγωγή», εξηγεί.
Αναπάντητα ερωτήματα
Τη στιγμή που οι ομάδες υγείας συνεχίζουν να διερευνούν την πηγή της επιδημίας και να παρακολουθούν όλους τους επιβαίνοντες, η αναζήτηση του «σημείου μηδέν» της εξάπλωσης του ιού των Ανδεων είναι καθοριστικής σημασίας για την εξέλιξη της έρευνας.
Ηδη το σενάριο που προηγείται μέχρι στιγμής είναι πως το ζευγάρι Ολλανδών που πέθανε στο κρουαζιερόπλοιο ήταν αυτό που ενδέχεται να προσβλήθηκε από τον ιό κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού παρατήρησης πουλιών.
Κι ενώ η επιδημιολογική έρευνα βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη, υπάρχουν βασικά ερωτήματα που οι ερευνητές προσπαθούν να απαντήσουν εντός και εκτός κρουαζιερόπλοιου. «Τα βασικά ερωτήματα που δεν έχουν απαντηθεί ακόμη σχετίζονται με την κατανόηση των περιστατικών μετάδοσης επί του πλοίου καθώς και τη διασφάλιση της παρακολούθησης των επιβατών και του προσωπικού μετά την αποβίβαση», σημειώνει ο κ. Σπιτέρι, επισημαίνοντας πως επί του παρόντος δεν υπάρχουν συμπτωματικά άτομα στο πλοίο.
Οι επιβάτες που κατέβηκαν από το κρουαζιερόπλοιο πριν εντοπιστούν τα κρούσματα θα πρέπει να λάβουν οδηγίες, να τεθούν σε αυτοκαραντίνα έξι εβδομάδες, συμπεριλαμβανομένης της αυτοπαρακολούθησης των συμπτωμάτων.
Οσο για τα μέτρα που πρέπει να ακολουθήσουν οι επιβάτες και το πλήρωμα, ο επικεφαλής της Παγκόσμιας Επιδημιολογικής Επιτήρησης του ECDC προσθέτει πως έχει ζητηθεί στους περισσότερους από 140 επιβάτες και μέλη του πληρώματος να πλένουν συχνά τα χέρια τους, να φορούν μάσκες, να τηρούν αποστάσεις και να παρακολουθούν τον εαυτό τους για τυχόν σημάδια ασθένειας.
Είναι γνωστό ότι τουλάχιστον 26 επιβάτες αποβιβάστηκαν στη Σάντα Ελένα και ταξίδεψαν πίσω στην πατρίδα τους ή σε άλλους προορισμούς πριν εντοπιστεί η επιδημία και γι’ αυτό ο ΠΟΥ έχει κοινοποιήσει λεπτομέρειες στις σχετικές χώρες και τις τοπικές ομάδες δημόσιας υγείας.
«Οι επιβάτες που κατέβηκαν από το κρουαζιερόπλοιο πριν εντοπιστούν τα κρούσματα θα πρέπει να λάβουν οδηγίες, να τεθούν σε αυτοκαραντίνα έξι εβδομάδες, συμπεριλαμβανομένης της αυτοπαρακολούθησης των συμπτωμάτων. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, και εφόσον δεν παρουσιάζουν συμπτώματα, μπορούν να εγκαταλείψουν προσωρινά τον χώρο διαμονής τους (π.χ. για ιατρικά ραντεβού, άσκηση απαραίτητη για τη σταθερότητα της ψυχικής τους υγείας), με την προϋπόθεση ότι φορούν ιατρική μάσκα προσώπου», καταλήγει ο κ. Σπιτέρι.
