Η 1η Μαΐου αποτελεί ένα ιδιαίτερο κεφάλαιο στο ελληνικό εργατικό δίκαιο. Αν και τυπικά κατατάσσεται στις προαιρετικές αργίες, η πάγια πρακτική των εκάστοτε Υπουργών Εργασίας, βάσει του αναγκαστικού νόμου 380/68, είναι ο ετήσιος χαρακτηρισμός της ως ημέρα υποχρεωτικής αργίας.
Η απόφαση αυτή συνεπάγεται την καθολική απαγόρευση της απασχόλησης των μισθωτών, καθώς και της λειτουργίας των επιχειρήσεων, με ελάχιστες εξαιρέσεις που ορίζονται από τον νόμο.
Στις εξαιρέσεις αυτές περιλαμβάνονται κλάδοι που από τη φύση τους λειτουργούν κατά τις Κυριακές και τις αργίες, όπως οι υπηρεσίες υγείας, ο τουρισμός, οι συγκοινωνίες και τα εργοστάσια συνεχούς λειτουργίας. Για το σύνολο του υπόλοιπου ιδιωτικού τομέα, η ημέρα θεωρείται αδιαπράγματη παύση εργασιών.
Ο «οδικός χάρτης» των αμοιβών για τους εργαζόμενους
Ο τρόπος αμοιβής για την ημέρα της Πρωτομαγιάς διαφοροποιείται ανάλογα με το καθεστώς πληρωμής του εργαζόμενου και το αν θα κληθεί τελικά να παρέχει τις υπηρεσίες του:
- Εργαζόμενοι με ημερομίσθιο:
- Όσοι δεν θα απασχοληθούν, δικαιούνται να λάβουν κανονικά το ημερομίσθιό τους, χωρίς καμία απολύτως περικοπή.
- Όσοι θα απασχοληθούν (σε επιχειρήσεις που επιτρέπεται η λειτουργία τους), θα λάβουν το ημερομίσθιό τους προσαυξημένο κατά 75%, το οποίο υπολογίζεται επί του νόμιμου ωρομισθίου για τις ώρες εργασίας τους.
- Εργαζόμενοι με μηνιαίο μισθό:
- Σε επιχειρήσεις που λειτουργούν νόμιμα τις αργίες, οι μισθωτοί δικαιούνται μόνο την προσαύξηση 75% επί του νόμιμου ωρομισθίου τους.
- Στην περίπτωση επιχείρησης που παραμένει κλειστή τις αργίες αλλά λειτουργήσει εκτάκτως την 1η Μαΐου, ο εργαζόμενος δικαιούται, πέρα από την προσαύξηση 75%, και επιπλέον ωρομίσθια από τον καταβαλλόμενο μισθό του για τις ώρες που εργάστηκε.
Είναι σαφές ότι το θεσμικό πλαίσιο προστατεύει το εισόδημα του εργαζόμενου, διασφαλίζοντας ότι η υποχρεωτική αργία δεν θα λειτουργήσει εις βάρος των αποδοχών του, ενώ παράλληλα θέτει αυστηρούς κανόνες για την αποζημίωση της εργασίας σε ημέρα γενικής ανάπαυσης.
