Αναθεωρεί προς τα κάτω τις προβλέψεις για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας το οικονομικό επιτελείο, καθώς το ΑΕΠ για το 2026 εκτιμάται πλέον στο 2% από 2,4%, σε ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας λόγω της ενεργειακής κρίσης και των γεωπολιτικών εξελίξεων στη Μέση Ανατολή.
Την ίδια ώρα, ενισχύονται οι ανησυχίες για στασιμοπληθωρισμό στην Ευρώπη, γεγονός που οδηγεί την κυβέρνηση σε αλλαγή στρατηγικής, με βασικό άξονα την ενίσχυση των επενδύσεων και τη διατήρηση σταθερού ρυθμού ανάπτυξης τα επόμενα χρόνια.
Στροφή σε επενδύσεις – Ενισχυμένο ΠΔΕ
Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών σχεδιάζει ένα σημαντικά ενισχυμένο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ), το οποίο θα αποτελέσει τον βασικό μοχλό ανάπτυξης.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό:
- Το ΠΔΕ θα ενισχυθεί κατά περίπου 650 εκατ. ευρώ το 2027
- Από το 2028 και μετά, θα αυξάνεται κατά περίπου 1 δισ. ευρώ ετησίως
- Θα ενσωματώνει πρόσθετους ευρωπαϊκούς πόρους και νέα χρηματοδοτικά εργαλεία
Το πλήρες σχέδιο θα παρουσιαστεί στις 30 Απριλίου, με την κατάθεση της ετήσιας έκθεσης προόδου του Μεσοπρόθεσμου Δημοσιονομικού – Διαρθρωτικού Σχεδίου στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Οι νέες προβλέψεις για ανάπτυξη και πληθωρισμό
Ο υφυπουργός Οικονομικών Θάνος Πετραλιάς προανήγγειλε τις βασικές αλλαγές:
- Ανάπτυξη 2026: 2% (από 2,4%)
- Ανάπτυξη 2027: 2% (από 1,7%)
- Πληθωρισμός 2026: 3,2% (από 2,2%)
- Πληθωρισμός 2027: 2,4%
Η αναθεώρηση αντικατοπτρίζει:
- Την επιβάρυνση από τις ενεργειακές εξελίξεις
- Τη μετατόπιση του αναπτυξιακού μοντέλου προς τις επενδύσεις
- Την προσπάθεια διατήρησης σταθερού ρυθμού μεγέθυνσης
Η επίδραση της ενεργειακής κρίσης
Καθοριστικός παράγοντας για τις νέες εκτιμήσεις είναι η άνοδος των τιμών ενέργειας. Το βασικό σενάριο προβλέπει μέση τιμή πετρελαίου Brent στα 89 δολάρια/βαρέλι για το 2026, έναντι 62 δολαρίων που προέβλεπε ο προϋπολογισμός πριν από έξι μήνες.
Ωστόσο, η αστάθεια στη Μέση Ανατολή έχει ήδη οδηγήσει τις τιμές ακόμη και κοντά στα 100 δολάρια/βαρέλι, μετά την πρόσκαιρη αποκλιμάκωση λόγω της εκεχειρίας πριν το Πάσχα.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ο επίτροπος Οικονομίας Βάλντις Ντομπρόβσκις προειδοποίησε από την Αθήνα για αυξημένο κίνδυνο στασιμοπληθωρισμού, δηλαδή συνδυασμό χαμηλής ανάπτυξης και υψηλού πληθωρισμού.
Το στοίχημα μετά το 2026
Η νέα στρατηγική της κυβέρνησης δεν περιορίζεται στη διαχείριση της επιβράδυνσης για το 2026, αλλά εστιάζει κυρίως:
- Στην αποφυγή επενδυτικού κενού μετά τη σταδιακή εξασθένιση του Ταμείου Ανάκαμψης
- Στη δημιουργία σταθερής αναπτυξιακής βάσης μέσω δημόσιων και συγχρηματοδοτούμενων επενδύσεων
Το αναθεωρημένο Μεσοπρόθεσμο προβλέπει:
- Αύξηση του συγχρηματοδοτούμενου ΠΔΕ στα 7 δισ. ευρώ το 2027 (από 6,35 δισ.)
- Περαιτέρω αύξηση στα 8 δισ. το 2028, 9 δισ. το 2029 και πάνω από 10 δισ. ευρώ το 2030
Ευρωπαϊκά κονδύλια και νέα εργαλεία
Η ενίσχυση του ΠΔΕ θα υποστηριχθεί και από νέα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία, όπως:
- Το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο (Social Climate Fund)
- Το Ταμείο Εκσυγχρονισμού (Modernization Fund)
Τα εργαλεία αυτά εκτιμάται ότι θα διοχετεύσουν περίπου 6,9 δισ. ευρώ σε νοικοκυριά, επιχειρήσεις και υποδομές, με έμφαση στους πιο ευάλωτους.
Προοπτικές με το νέο ΕΣΠΑ
Σημαντικό ρόλο στην ενίσχυση της ανάπτυξης αναμένεται να διαδραματίσει και το νέο ΕΣΠΑ 2028–2034, το οποίο δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Οι πρώτες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για περίπου 49,5 δισ. ευρώ προς την Ελλάδα, ποσό που αναμένεται να αρχίσει να εισρέει από το 2028–2029, ενισχύοντας περαιτέρω τις επενδύσεις και οδηγώντας την ανάπτυξη πάνω από το 2%.
Η αναθεώρηση των προβλέψεων για την ανάπτυξη το 2026 σηματοδοτεί μια μεταβατική περίοδο για την ελληνική οικονομία, με την κυβέρνηση να επενδύει πλέον συστηματικά σε δημόσιες και ευρωπαϊκά συγχρηματοδοτούμενες επενδύσεις, ώστε να διασφαλίσει σταθερή αναπτυξιακή πορεία τα επόμενα χρόνια, παρά τις διεθνείς προκλήσεις.
