Η Ευρώπη αλλάζει ριζικά και τα νέα δημογραφικά στοιχεία προκαλούν έντονο προβληματισμό. Σύμφωνα με δεδομένα της Eurostat, μέχρι το 2100 η εικόνα του πληθυσμού στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα έχει μεταμορφωθεί πλήρως: λιγότεροι άνθρωποι, μεγαλύτερη ηλικία και σημαντική μείωση του ενεργού πληθυσμού.
Αν σήμερα η Ευρώπη θυμίζει μια πληθυσμιακή «πυραμίδα», τις επόμενες δεκαετίες αυτή η δομή θα ανατραπεί. Οι νέοι ηλικίας 0-19 ετών, που σήμερα αποτελούν περίπου το 20% του πληθυσμού, αναμένεται να μειωθούν στο 17% έως το τέλος του αιώνα.
Την ίδια στιγμή, το ποσοστό των ηλικιωμένων αυξάνεται συνεχώς, δημιουργώντας μια κοινωνία όπου η τρίτη ηλικία θα κυριαρχεί δημογραφικά.
Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η πρόβλεψη για τον ενεργό πληθυσμό. Οι πολίτες ηλικίας 20-64 ετών – δηλαδή εκείνοι που στηρίζουν την οικονομία και την παραγωγή – θα μειωθούν από το 58% σήμερα στο 50%.
Αυτό σημαίνει λιγότερα «χέρια» στην αγορά εργασίας, με άμεσες επιπτώσεις:
στην ανάπτυξη των οικονομιών
στα ασφαλιστικά συστήματα
στη βιωσιμότητα των κοινωνικών παροχών
Η βασική αιτία της δημογραφικής αυτής μεταβολής είναι η μεγάλη απόκλιση μεταξύ γεννήσεων και θανάτων. Στο διάστημα 2025–2099, εκτιμάται ότι οι θάνατοι στην ΕΕ θα φτάσουν τα 9,36 εκατομμύρια και οι γεννήσεις μόλις τα 4,33 εκατομμύρια.
Το «έλλειμμα» αυτό, που αγγίζει τα 5 εκατομμύρια ανθρώπους, δεν μπορεί να καλυφθεί πλήρως ούτε από τη μετανάστευση.
Ως αποτέλεσμα, ο συνολικός πληθυσμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναμένεται να μειωθεί σημαντικά: από περίπου 451 εκατομμύρια σήμερα, στα 398 εκατομμύρια μέχρι το 2100.
Η Ελλάδα βρίσκεται ήδη ανάμεσα στις χώρες που αντιμετωπίζουν έντονα το πρόβλημα της γήρανσης και της υπογεννητικότητας. Οι εξελίξεις αυτές αναμένεται να επηρεάσουν βαθιά τόσο το ασφαλιστικό σύστημα, την αγορά εργασίας, αλλά και τη συνολική πορεία της χώρας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat η Ελλάδα το 2100 θα έχει πληθυσμό περί τα 7,2 εκατομμύρια κατοίκους.
