Η υπέρβαση του στόχου του πρωτογενούς πλεονάσματος το 2025 για τέταρτη συνεχόμενη χρονιά δημιουργεί τις προϋποθέσεις για επέκταση των μέτρων στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων ή ακόμα και για νέα, εφόσον κριθεί απαραίτητο.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η υπέρβαση αυτή εκτιμάται σε τουλάχιστον μία ποσοστιαία μονάδα χωρίς να αποκλείεται το πρωτογενές πλεόνασμα να αγγίξει το 5% του ΑΕΠ έναντι εκτίμησης για 3,7% στον προϋπολογισμό του 2026.
Αυτό σημαίνει ότι το πρωτογενές πλεόνασμα από 9,2 δις. ευρώ που προβλέπονταν θα κυμανθεί μεταξύ 11,5 με 12 δις. ευρώ. Δηλαδή μεγαλύτερο κατά 2,3 με 2,8 δις. ευρώ. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι η Κυβέρνηση θα μπορεί να αξιοποιήσει το σύνολο του ποσού. Γι΄ αυτό μάλιστα εδώ και καιρό το οικονομικό επιτελείο βρίσκεται σε διαβουλεύσεις με την Κομισιόν για την οριστικοποίηση του ποσού που θα κριθεί ότι είναι «μόνιμου» χαρακτήρα (πιθανόν κάτω από 1 δις. ευρώ).
Η εξέλιξη αυτή είναι κρίσιμη, καθώς το υπερπλεόνασμα δημιουργεί τον αναγκαίο δημοσιονομικό χώρο για την ενεργοποίηση μέτρων στήριξης, με στόχο την απορρόφηση των πληθωριστικών πιέσεων σε σειρά αγαθών και στον τομέα της ενέργειας. Επίσης, δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ότι η Κυβέρνηση, ανάλογα και με τις ανάγκες που προκύπτουν, δίνει ιδιαίτερη έμφαση σε παρεμβάσεις μόνιμου χαρακτήρα.
Τα μέτρα που είναι στο τραπέζι
Χωρίς να παρεκκλίνει από την αρχή ότι τα μέτρα θα πρέπει να είναι προσωρινά, στοχευμένα και να μην οδηγούν σε δημοσιονομικό «εκτροχιασμό», το οικονομικό επιτελείο φαίνεται να εξετάζει σειρά μέτρων, ανάλογα με τις εξελίξεις:
- παράταση της επιδότησης 20 λεπτών το λίτρο στην αντλία για το πετρέλαιο κίνησης και το μήνα Μάιο. Ένα μέτρο που λειτουργεί προς όφελος του καταναλωτή και των επαγγελματιών. Το κόστος επιδότησης για το μήνα Απρίλιο εκτιμάται σε περίπου 51 εκατ. ευρώ, ενώ αν το μέτρο επεκταθεί και τον Μάιο, το κόστος θα ανέλθει συνολικά σε 106 ευρώ.
- παράταση της επιχορήγησης στο 15% του ύψους των παραστατικών αγοράς των αγροτών για λιπάσματα. Το 15% υπολογίζεται από το τελικό ύψος του τιμολογίου με ΦΠΑ, που εκδίδεται το χρονικό διάστημα από 15 Μαρτίου έως 31 Μαΐου για δύο μήνες. Δικαιούχοι είναι φυσικά πρόσωπα επαγγελματίες αγρότες και νομικά πρόσωπα που δραστηριοποιούνται στον πρωτογενή τομέα.
- Νέος γύρος Fuel Pass. Οι αιτήσεις της ενίσχυσης για την αγορά καυσίμων ή για χρήση στα μέσα μαζικής μεταφοράς ή ταξί μπορούν να υποβληθούν έως τις 30 Απριλίου. Ανάλογα με την πορεία των τιμών στα καύσιμα, ανοιχτό είναι το ενδεχόμενο να υπάρξει ένας ακόμα γύρος fuel pass.
Tην τσέπη των καταναλωτών αναμένεται να ανακουφίσουν επίσης μία παράταση στο πλαφόν στο περιθώριο κέρδους σε τρόφιμα και καύσιμα, κάτι που έχει αφήσει ανοιχτό το υπουργείο Ανάπτυξης.
Το πακέτο στήριξης μαζί με την αποζημίωση στις ακτοπλοϊκές εταιρείες για να συγκρατήσουν τις αυξήσεις στα εισιτήρια πλοίων έχει ανέλθει ήδη σε 300 εκατ. ευρώ και ενδεχομένως να φτάσει στα 450 – 500 εκατ. ευρώ πριν από το τέλος του α΄ εξαμήνου. Δεν αποκλείεται μάλιστα να πλησιάσει το 1 δισ. ευρώ μέχρι το τέλος της χρονιάς, αν παραταθεί ή κλιμακωθεί η κρίση.
Οι δύο ημερομηνίες «κλειδιά»
- 22 Απριλίου : ανακοινώνονται τα οριστικά δημοσιονομικά στοιχεία για το 2025, τα οποία όπως φαίνεται αποτελούν «καύσιμο» για την στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
- 30 Απριλίου : η αναθεώρηση των προβλέψεων του προϋπολογισμού από το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών στην ετήσια έκθεση προόδου για τους στόχους του Μεσοπρόθεσμου Δημοσιονομικού-Διαρθρωτικού Σχεδίου 2026-2029, την οποία καταθέτει στις Βρυξέλλες.
