Ανεξάρτητα από το εάν μένετε βορειότερα ή νοτιότερα από τα Τέμπη – και επομένως από το εάν αρέσκεστε να αποκαλείτε το χοιρινό (ή κοτόπουλο) κρέας μέσα σε πίτα, σουβλάκι ή πιτόγυρο – ένα είναι δεδομένο: η τιμή του λαχταριστού και ιστορικού εδέσματος έχει φτάσει στα ύψη. Και το χειρότερο είναι ότι, όπως λένε οι επαγγελματίες του χώρου, μετά το Πάσχα αναμένεται να ακριβύνει κι άλλο.
Oπως εξήγησε στα «ΝΕΑ» ο Ανδρέας Ανδριανάκης, αντιπρόεδρος του Σωματείου Ψητοπωλών Αττικής, η άνοδος στην τιμή ξεκίνησε να παρατηρείται περίπου το 2022, με τον πόλεμο στην Ουκρανία, και έκτοτε έχει παγιωθεί. «Ο,τι ανεβαίνει δεν κατεβαίνει», λέει και ανακαλεί ότι πριν από έξι με εφτά χρόνια, η τιμή κυμαινόταν περίπου στα δύο ευρώ. «Τότε έβγαζα περισσότερο κέρδος» σημείωσε.
Επειτα, το 2022 – μετά την έναρξη του πολέμου –, η τιμή του τυλιχτού κυμαινόταν λίγο πάνω από τα τρία ευρώ. Σήμερα, κατά μέσο όρο ένα τυλιχτό (ή σάντουιτς) κοστίζει περίπου τέσσερα ευρώ, ενώ ένα «καλαμάκι» (ή τεμάχιο σουβλάκι – ανάλογα ποιον ρωτάς) περίπου δυόμισι ευρώ. Βέβαια, υπάρχουν και καταστήματα που το σουβλάκι αγγίζει και τα πέντε ευρώ – κυρίως σε περιοχές του Πειραιά και στη Γλυφάδα – κάτι που εξαρτάται από τα πάγια έξοδα της κάθε επιχείρησης – δεν αποκλείεται όμως να γίνει ο κανόνας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, τον Φεβρουάριο του 2026 παρατηρήθηκε μια αύξηση της τάξης του 2,2% στο χοιρινό κρέας, σε σχέση με τον ίδιο μήνα της περασμένης χρονιάς. Επίσης, κατά 6,5% αυξήθηκε η τιμή στα πουλερικά για την ίδια περίοδο και κατά 2% στο ψωμί και σε άλλα προϊόντα αρτοποιίας. Παράλληλα, σε σχέση με τον περσινό Φεβρουάριο, τα λαχανικά έχουν ακριβύνει κατά 7,2%. Το προηγούμενο έτος (Φεβρ. 2025 – Φεβρ. 2024), η τιμή του χοιρινού κρέατος είχε αυξηθεί κατά 2,8%, του ψωμιού κατά 1,5%.
Είναι όμως και άλλοι παράγοντες. Οπως είπε ο Α. Ανδριανάκης, υπάρχουν ανατιμήσεις της τάξης του 10-20% στα χαρτικά, αλλά και σε πολλά άλλα είδη πρώτης ανάγκης για ένα ψητοπωλείο, με πρώτη και κύρια την ενέργεια, ρεύμα και φυσικό αέριο, αλλά και το λάδι και το κάρβουνο. «Μέχρι τώρα παλεύαμε με νύχια και με δόντια να μην ανεβάσουμε και άλλο τις τιμές, μετά το Πάσχα όμως αναμένονται νέες ανατιμήσεις στις πρώτες ύλες και δεν ξέρουμε εάν θα μπορέσουμε να το απορροφήσουμε» σημείωσε ο αντιπρόεδρος του Σωματείου Ψητοπωλών Αττικής και δεν απέκλεισε το μέχρι πρότινος «λαϊκό φαγητό» να αγγίξει και τα πέντε ευρώ καθολικά.
Και βέβαια αυτή η άνοδος δεν είναι κάτι πρωτόγνωρο. Οπως ξεκαθαρίζει ο ίδιος, την τελευταία πενταετία υπάρχει μια σταθερή αύξηση στις τιμές. «Κάθε χρόνο το τυλιχτό ανεβαίνει περίπου είκοσι λεπτά, ενώ το καλαμάκι δέκα» σημείωσε.
Σύμφωνα με έρευνα της πλατφόρμας Pricefox, υπάρχουν διαφοροποιήσεις στην τιμή, ανάλογα με την πόλη όπου θέλει να το φάει κανείς. Ετσι, στη Θεσσαλονίκη η τιμή άγγιζε ή και ξεπερνούσε τα πέντε ευρώ (σημαντική σημείωση ότι εκεί οι διαστάσεις του πιτόγυρου είναι σαφώς μεγαλύτερες σε σχέση με τα αθηναϊκά σουβλάκια), σε Πάτρα και Βόλο οι τιμές κυμαίνονταν κοντά σε αυτές της Αθήνας, ενώ το πιο ακριβό σουβλάκι καταγράφηκε στην Κρήτη, όπου μπορεί να άγγιζε και τα εξίμισι ευρώ σε κάποιες περιοχές. Παντού καταγράφηκαν ήπιες αυξήσεις σε σχέση με το 2024.
Είναι το πιο φθηνό junk food;
Και έπειτα υπάρχει το ερώτημα: Μπορούν οι Ελληνες να αγοράσουν πλέον το σουβλάκι; Σύμφωνα με τον Α. Ανδριανάκη, υπήρξε μια κάμψη στην κατανάλωση του «λαϊκού φαγητού» τον χειμώνα, όμως αυτό είναι σύνηθες. Το πραγματικό βαρόμετρο είναι το καλοκαίρι, από τον Μάιο μέχρι τον Ιούλιο, λέει. «Εκεί θα φανεί εάν υπάρχει αύξηση ή μείωση στην κατανάλωση».
Οι επαγγελματίες του χώρου όμως παρατηρούν και μια στασιμότητα και ένα ευρύτερο κλίμα ανασφάλειας στο αγοραστικό κοινό – λόγω της ευρύτερης ακρίβειας στην οικονομία και των διεθνών εξελίξεων που γεμίζουν ερωτηματικά το «τι μέλλει γενέσθαι». Παρ’ όλ’ αυτά, το σουβλάκι φαίνεται να παραμένει μια από τις πιο φτηνές επιλογές στον χώρο του junk food – αφού για παράδειγμα ένα μπέργκερ κυμαίνεται κατά μέσο όρο από πάνω από έξι μέχρι και εννιά ή και δέκα ευρώ. Αυτό δεν σημαίνει από μόνο του βέβαια κάτι για τον κλάδο των ψητοπωλείων: «Εάν συνεχίσουμε έτσι, μη σας κάνει εντύπωση εάν κλείσουν μαγαζιά τον επόμενο χειμώνα» καταλήγει ο Α. Ανδριανάκης.
Από την «Ιλιάδα» μέχρι το «Αιγυπτιακόν» και το καλαμάκι με ψωμάκι
Οι ρίζες του φαγητού που προκαλεί ολόκληρα debate για το πώς πρέπει να ονομάζεται μέχρι και σήμερα συναντώνται από την Αρχαία Ελλάδα. Τότε βέβαια, το ζήτημα του ονόματος ήταν, μάλλον, λυμένο: λεγόταν οβελίσκος (από το οβελός, που σημαίνει σούβλα). Μάλιστα, εμφανίζεται σε έργα του Αριστοφάνη, του Ξενοφώντα και του Αριστοτέλη και με βάση τις αναφορές, δεν φαίνεται να διέφερε και πολύ από τη μορφή που σήμερα το απολαμβάνουμε ως καλαμάκι, δηλαδή μικρά κομμάτια κρέατος περασμένα σε ένα κομμάτι ξύλου, μαζί με μία φέτα ψωμί. Αναφορές στο σουβλάκι υπάρχουν και στην «Ιλιάδα», όπου ο Αχιλλέας εμφανίζεται να ψήνει κομμάτια κρέατος στη θράκα.
Στη σύγχρονη ιστορία, το σουβλάκι ξεκινάει την πορεία του το 1924. Τότε, ο Ισαάκ Μερακλίδης, Μικρασιάτης που είχε φύγει πριν από την Καταστροφή και είχε βρεθεί στην Αίγυπτο, έρχεται στη Νίκαια και ανοίγει το πρώτο σουβλατζίδικο με το όνομα «Αιγυπτιακόν», το οποίο υπάρχει μέχρι και σήμερα, ενώ μετά άνοιξε και δεύτερο μαγαζί στο Μοναστηράκι.
Ο μπαρμπα-Ισαάκ, όπως ήταν γνωστός, είχε καταγωγή από τα Αδανα και έγινε ξακουστός για το κεμπάπ από πρόβειο κρέας, πίτα και ντομάτα, όλα ψημένα στα κάρβουνα. Περιγράφεται ως χαρακτηριστική φυσιογνωμία, με μεγάλη κοιλιά και μόνιμα ένα τσιγάρο να κρέμεται από τα χείλη του.
Στο μαγαζί στο Μοναστηράκι έπιασε δουλειά αρχικά ως λαντζιέρης, τη δεκαετία του 1960, ο Σπύρος Μπαϊρακτάρης και έφτασε το 1967 να γίνει συνέταιρος του Ισαάκ. Στη συνέχεια αγόρασε ολόκληρο το μαγαζί, το οποίο όλοι γνωρίζουμε σήμερα. Δίπλα στον Ισαάκ δούλεψαν και άλλοι φημισμένοι σουβλατζήδες, όπως ο Θανάσης και ο Σάββας.
Ηδη τις δεκαετίες του 1940 και 1950 το σουβλάκι διαδίδεται κυρίως στις προσφυγικές γειτονιές. Τη δεκαετία του 1950 επίσης στη Λιβαδειά θα καθιερωθεί το καλαμάκι με ψωμάκι, ενώ το 1962 θα κάνει την εμφάνισή του στην Αθήνα και το πρώτο ντονέρ από κιμά και γύρο. Η χούντα επέβαλε όμως με νόμο το χοιρινό σε σουβλάκι και γύρο, καθορίζοντας έτσι για πάντα τη συνέχεια του αγαπημένου και παραδοσιακού μας street food.
Ετσι, μπορεί πολλοί πλέον να προτιμούν σύνθετα πιάτα με αβγά ποσέ σε φρυγανισμένο ψωμί, αβοκάντο, βρόμη και περίεργα ονόματα, όμως σίγουρα κάποια ωραία στιγμή της ζωής τους θα έχουν συνδέσει με ένα απλό, λαϊκό και τίμιο σουβλάκι ύστερα από ξενύχτι, έξω από μια συναυλία ή σε μια καντίνα στη μέση του πουθενά.
