Με ιδιαίτερη επιτυχία πραγματοποιήθηκε στο Εργαστήριο Φυσικής – Χημείας του 5ου Γυμνασίου Λάρισας, η συμμετοχική θεατρική παράσταση «Carefull: Έχει φύλο η φροντίδα;», με θέμα το έμφυλο χάσμα στη φροντίδα.
Αφετηρία αποτέλεσε το πρόγραμμα DISC (Drama – based Interventions challenging gender Stereotypes and encouraging Care sharing), ένα διετές πιλοτικό πρόγραμμα, που παρακολούθησαν 27 μαθητές στο Γυμνάσιο τη χρονιά 2024-2025, το οποίο άνοιξε έναν ουσιαστικό διάλογο για τα έμφυλα στερεότυπα στη φροντίδα, δίνοντας στους μαθητές και τις μαθήτριες τα εργαλεία να τα αναγνωρίσουν και να τα αμφισβητήσουν μέσα από τη δύναμη του θεάτρου. Το 5ο Γυμνάσιο ήταν ένα από τα έξι πιλοτικά σχολεία πανελλαδικά που παρακολούθησαν σε επίπεδο μαθητών, γονέων και εκπαιδευτικών θεατροπαιδαγωγικά εργαστήρια 18 ωρών.
Το πρόγραμμα συνεχίζεται την φετινή χρονιά στο πλαίσιο του διασχολικού προγράμματος των 5ου Γυμνασίου και 5ου Λυκείου «Δημοκρατία και Εκπαίδευση» με τα παιδιά που τη φετινή σχολική χρονιά είναι στην Α’ Λυκείου, αλλά και με τα παιδιά του αντίστοιχου προγράμματος στο Γυμνάσιο και όσα παιδιά είναι εκπαιδευμένα σε τεχνικές θεάτρου.
Η παράσταση αφηγείται τη ζωή της Ζωής και της Δώρας, δύο αδελφών που, από την παιδική ηλικία έως την ενηλικίωση, επωμίζονται το βάρος της αόρατης και συχνά απλήρωτης φροντίδας: την ανατροφή παιδιών, τη φροντίδα ηλικιωμένων και ασθενών, καθώς και τη διαχείριση του νοικοκυριού. Μέσα από την εξέλιξη των ηρωίδων αναδεικνύεται ο τρόπος με τον οποίο οι γυναίκες συχνά θυσιάζουν την προσωπική τους ανάπτυξη και αυτοπραγμάτωση, είτε εντός, είτε εκτός οικογενειακού πλαισίου, υπό την πίεση διαχρονικών στερεοτύπων.
Μετά το τέλος της παράστασης, επιλεγμένες σκηνές επαναλαμβάνονται, δίνοντας στο κοινό τη δυνατότητα ενεργής συμμετοχής: να παρέμβει, να αντικαταστήσει ρόλους και να επαναπροσδιορίσει την εξέλιξη της ιστορίας. Οι συμμετέχοντες και οι συμμετέχουσες κλήθηκαν να αναστοχαστούν πάνω σε κρίσιμα ερωτήματα:
· Ποιες κοινωνικές και πολιτικές παρεμβάσεις μπορούν να διασφαλίσουν ότι η φροντίδα αποτελεί συλλογική ευθύνη;
· Πώς θα μπορούσε να εξελιχθεί διαφορετικά η πορεία της Δώρας ώστε να μην οδηγηθεί σε ψυχική κατάρρευση;
· Με ποιους τρόπους θα μπορούσε η Ζωή να απαλλαγεί από τα στερεότυπα που εξακολουθούν να επηρεάζουν τη ζωή και τις επιλογές της;
Μαθητές και μαθήτριες του διασχολικού προγράμματος πήραν ενεργά θέση, εκφράστηκαν, αντέδρασαν και διαμόρφωσαν εναλλακτικές προσεγγίσεις. Ιδιαίτερη σημασία έχει η δυναμική παρουσία των αγοριών, τα οποία ανέλαβαν πρωτοβουλία στον διάλογο, υπερασπίστηκαν τις ηρωίδες και αμφισβήτησαν έμπρακτα τα έμφυλα στερεότυπα.
Ξεχωριστό συμβολικό βάρος απέκτησε η αυθόρμητη συμμετοχή τους στην «αντιστροφή ρόλων», αναλαμβάνοντας χαρακτήρες γυναικών που επιφορτίζονται με τη φροντίδα ως απλήρωτη εργασία. Η βιωματική αυτή εμπειρία λειτούργησε ως ισχυρό παιδαγωγικό εργαλείο, ενισχύοντας την ενσυναίσθηση και αναδεικνύοντας με άμεσο τρόπο τις ανισότητες που συχνά παραμένουν αόρατες.
Η διαδικασία ενίσχυσε τον διάλογο και την κριτική σκέψη, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη διαμόρφωση στάσεων που προάγουν την ισότητα των φύλων. Η δράση ανέδειξε τη δύναμη του θεάτρου όχι μόνο ως μέσου έκφρασης, αλλά και ως εργαλείου κοινωνικής ευαισθητοποίησης και ενεργού πολιτειότητας.
Υπεύθυνες για το πρόγραμμα DISC: Αγλαΐα Νάκα, θεατρολόγος, θεατροπαιδαγωγός, Πανελλήνιο Δίκτυο για το Θέατρο στην Εκπαίδευση, Σόνια Ντάβα, χορεύτρια, χορογράφος,
εκπαιδεύτρια, Πανελλήνιο Δίκτυο για το Θέατρο στην Εκπαίδευση και η Κατερίνα Σεργίδου, Εκπαιδεύτρια-Ερευνήτρια Φύλου και Φεμινισμού, Κέντρο ΔΙΟΤΙΜΑ.
Η παράσταση «Carefull» δημιουργήθηκε από το Πανελλήνιο Δίκτυο για το Θέατρο στην Εκπαίδευση (TENet-Gr) και το Κέντρο Διοτίμα, σε δραματουργία και σκηνοθεσία της Χριστίνας Κρίθαρη, με τις ηθοποιούς Αγλαΐα Νάκα και Γιώλικα Πουλοπούλου.
Εκπαιδευτικοί του διασχολικού προγράμματος: Αρχοντία Γιαννακάκη (5ο Λύκειο), Ζωή Δεληζώνα, Βικτωρία Κανάκη, Αποστολία Καρρά (5ο Γυμνάσιο).
