Μετά τα λαχανικά και φρούτα όπου οι ανατιμήσεις σε ορισμένες περιπτώσεις ξεπερνούν το 100% εξαιτίας της αύξησης του κόστους παραγωγής -ειδικά μετά τις αυξήσεις στις τιμές των λιπασμάτων-, οι τιμές βασικών τροφίμων αυξάνονται μέρα με τη μέρα, από το κρέας, τα αυγά και τα πουλερικά μέχρι τα σοκολατοειδή.
Οι διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα και τα ακριβά καύσιμα που αυξάνουν το μεταφορικό κόστος, έχουν πυροδοτήσει μπαράζ ανατιμήσεων στα τρόφιμα πριν ακόμη εφαρμοστούν τα μέτρα της κυβέρνησης για πλαφόν στο μεικτό περιθώριο κέρδους.
Μάλιστα, ενόψει Πάσχα η ακρίβεια φέρνει σε δύσκολη θέση νοικοκυριά, επιχειρήσεις αλλά και την κυβέρνηση που καλείται να δώσει λύσεις και να δημιουργήσει ανάχωμα στις πληθωριστικές πιέσεις.
Εξάλλου, η αγορά ήταν ήδη αντιμέτωπη με προκλήσεις όπως η επιδηµία της ευλογιάς και του αφθώδους πυρετού, ασθένειες που πλήττουν την κτηνοτροφική παραγωγή. Για παράδειγμα, στη Λέσβο, 70.000 αµνοερίφια που προορίζονταν για την πασχαλινή αγορά τέθηκαν εκτός κατανάλωσης λόγω των μέτρων µετά τα κρούσματα ασθενειών στα ζώα του νησιού.
Οι Έλληνες καταναλωτές πληρώνουν ήδη ακριβότερα βασικά αγαθά, με ενδεικτικές τις αυξήσεις τιμών, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, σε μοσχαρίσιο κρέας, 25,6%, αρνί και κατσίκι, 12,1%, πουλερικά, 6,5%, αβγά, 3,2% ενώ «φωτιά» έχουν πάρει οι τιμές σε κηπευτικά προϊόντα και φρούτα. Με βάση το δελτίο τιμών χονδρικής πώλησης λαχανικών και φρούτων του Οργανισμού Κεντρικών Αγορών και Αλιείας ενδεικτικές είναι οι ανατιμήσεις σε προϊόντα όπως:
- Αγγουράκια: 1,20 από 0,80 ευρώ
- Ντομάτες: 2,30 από 0,90 ευρώ
- Ντοματίνια βελανίδι: 5,50 από 1,80 ευρώ
- Σπανάκι: 1,20 από 1 ευρώ
- Κουνουπίδι: 1,80 από 0,80 ευρώ
- Κρεμμυδάκια φρέσκα: 1,60 από 1,20 ευρώ
- Μελιτζάνες φλάσκες: 2,40 από 1,50 ευρώ
- Ακτινίδια: 2 από 1,50 ευρώ
- Λεμόνια: 1,10 από 0,70 ευρώ
- Μήλα στάρκιν ντελίσιους: 1,30 από 0,90 ευρώ
Με αυτά τα δεδομένα οι καταναλωτές έχουν αλλάξει αγοραστική συμπεριφορά και στο σούπερ μάρκετ, όπως φαίνεται από την έρευνα της NielsenIQ που πραγματοποιήθηκε μετά το ξέσπασμα του πολέμου στο Ιράν. Το 57% των καταναλωτών δήλωσε ανήσυχο στην έρευνα ενώ το 27% βίωσε έντονο στρες για το τι θα ακολουθήσει. Το 13% εξέφρασε θυμό, με μόλις ένα 3% να παραμένει αδιάφορο. Επίσης το 72% των καταναλωτών δήλωσε ότι έχει προσαρμόσει τις συνήθειες του, το 35% περιόρισε τις δαπάνες και το 25% δήλωσε ότι μειώνει τις εξόδους του. Παράλληλα, ένα 10% έχει αρχίσει να στοκάρει βασικά προϊόντα. Το 22% των καταναλωτών ανησυχεί για πιθανές ανατιμήσεις και το 19% για ελλείψεις στο ράφι.
