Σε μια δικαστική απόφαση που αναμένεται να αλλάξει ριζικά το τοπίο της λειτουργίας των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, σώμα ενόρκων στο Λος Άντζελες έκρινε ένοχες τις εταιρείες Meta και YouTube για τον εθισμό μιας νεαρής γυναίκας κατά τη διάρκεια της παιδικής της ηλικίας. Η 20χρονη σήμερα Κέιλι, η οποία ξεκίνησε να χρησιμοποιεί τις πλατφόρμες σε ηλικία μόλις έξι και εννέα ετών, κατάφερε να κερδίσει μια πρωτοφανή αποζημίωση ύψους 3 εκατομμυρίων δολαρίων, καθώς το δικαστήριο αναγνώρισε ότι οι πλατφόρμες σχεδιάστηκαν σκόπιμα με εθιστικό τρόπο που έβλαψε την ψυχική της υγεία.
Οι ένορκοι απέδωσαν το 70% της ευθύνης στη Meta, ιδιοκτήτρια του Instagram και του Facebook, και το 30% στην Google, στην οποία ανήκει το YouTube. Η απόφαση αυτή θεωρείται ορόσημο, καθώς έρχεται να επιβεβαιώσει τις καταγγελίες ετών ότι οι τεχνολογικοί κολοσσοί γνώριζαν τις επιπτώσεις των προϊόντων τους στους ανήλικους αλλά επέλεξαν να προτάξουν την ανάπτυξη και τα κέρδη. Μάλιστα, το ποσό της αποζημίωσης ενδέχεται να εκτοξευθεί, καθώς το δικαστήριο θα εξετάσει σύντομα την επιβολή τιμωρητικών αποζημιώσεων που μπορεί να αγγίξουν τα 30 εκατομμύρια δολάρια.
Η κατάθεση της Κέιλι υπήρξε συγκλονιστική, περιγράφοντας πώς η χρήση των social media την οδήγησε στην απομόνωση από την οικογένειά της και στην εμφάνιση άγχους, κατάθλιψης και σωματικής δυσμορφικής διαταραχής. Η ίδια ανέφερε πως άρχισε να αποκτά εμμονή με την εμφάνισή της χρησιμοποιώντας φίλτρα που άλλαζαν τα χαρακτηριστικά του προσώπου της, ενώ υπήρξαν μέρες που η χρήση του Instagram έφτανε ακόμη και τις 16 συνεχόμενες ώρες. Οι δικηγόροι της υποστήριξαν με επιτυχία ότι χαρακτηριστικά όπως το «ατελείωτο σκρολάρισμα» (infinite scroll) αποτελούν «μηχανές εθισμού» που στοχεύουν ειδικά στους νέους χρήστες.
Από την πλευρά τους, οι εταιρείες εξέφρασαν την έντονη διαφωνία τους με την ετυμηγορία. Η Meta δήλωσε ότι εξετάζει τις νομικές της επιλογές, ενώ η Google ανακοίνωσε ότι σχεδιάζει να ασκήσει έφεση, υποστηρίζοντας ότι το YouTube είναι μια υπεύθυνη πλατφόρμα streaming και όχι μέσο κοινωνικής δικτύωσης. Κατά τη διάρκεια της δίκης, ο Μαρκ Ζάκερμπεργκ δέχθηκε πιεστικές ερωτήσεις για το γεγονός ότι η εταιρεία γνώριζε την ύπαρξη εκατομμυρίων χρηστών κάτω των 13 ετών, με τον ίδιο να ισχυρίζεται πως πάντα επιθυμούσε ταχύτερη πρόοδο στον εντοπισμό τους.
Η καταδίκη αυτή έρχεται μόλις μία ημέρα μετά από άλλη αντίστοιχη απόφαση στο Νέο Μεξικό, όπου η Meta κρίθηκε υπεύθυνη για την έκθεση παιδιών σε σεξουαλικούς θηρευτές. Αναλυτές της αγοράς επισημαίνουν ότι βρισκόμαστε σε ένα «σημείο καμπής», όπου η αρνητική διάθεση της κοινής γνώμης μετατρέπεται πλέον σε νομική λογοδοσία. Έξω από το δικαστήριο, γονείς που ισχυρίζονται ότι τα παιδιά τους υπέστησαν παρόμοιες βλάβες πανηγύρισαν την απόφαση, θεωρώντας την ως μια νίκη του δικαίου απέναντι στην ασυδοσία των τεχνολογικών γιγάντων.
Όπως μεταδίδει το BBC, η υπόθεση αυτή αποτελεί τον προάγγελο εκατοντάδων παρόμοιων αγωγών που εκκρεμούν στα αμερικανικά δικαστήρια, με την επόμενη μεγάλη δίκη εναντίον των social media να είναι προγραμματισμένη να ξεκινήσει τον ερχόμενο Ιούνιο σε ομοσπονδιακό επίπεδο στην Καλιφόρνια.
