Ο Ρήγας Φεραίος, ο μεγάλος οραματιστής της Ελληνικής Εθνεγερσίας, υπήρξε «παιδί» του Γαλλικού Διαφωτισμού, αλλά προχώρησε ακόμη πιο πέρα. Έδωσε για την Ελλάδα μια πρόταση διακυβέρνησης, η οποία ακόμη και σήμερα εντυπωσιάζει για την πρωτοπορία της ενώ η διδασκαλία και οι «φωτισμένες» ιδέες του αποτέλεσαν θεμέλιο για το νέο ελληνικό κράτος.
Τα παραπάνω τόνισε ο καθηγητής Δημήτριος Παντελοδήμος, καθηγητής Ευρωπαϊκής Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, σε εκδήλωση του Συνδέσμου Γραμμάτων και Τεχνών Θεσσαλίας που πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 19 Μαρτίου 2026 στο αμφιθέατρο του Κέντρου Αποκατάστασης και Αποθεραπείας “ANIMUS”.
Η εκδήλωση έγινε στο πλαίσιο του εορτασμού της επετείου της 25ης Μαρτίου και συγκέντρωσε το ενδιαφέρον του κοινού. Με τον τρόπο αυτό, ο Σύνδεσμος Γραμμάτων και Τεχνών Θεσσαλίας, όπως τόνισε στον χαιρετισμό του ο Πρόεδρος του κ. Γιάννης Νταβέλης, θέλησε να τιμήσει ένα μεγάλο Θεσσαλό, το έργο του οποίου τόσο άδικα και προδοτικά διακόπηκε.
Θέμα της ομιλίας του κ. Παντελοδήμου ήταν «Ρήγας Φεραίος και Γαλλικός Διαφωτισμός»
Ο ομιλητής ανέδειξε μεταξύ άλλων στην τοποθέτηση σου ότι το διαφωτιστικό έργο του Ρήγα, είχε τριπλή διάσταση: Ηθικοπλαστική, επιστημονική και εθνεγερτική. Το μοντέλο διοίκησης που πρότεινε, επηρεασμένος βαθιά από τον Γαλλικό Διαφωτισμό προέβλεπε μεταξύ άλλων ιδέες που ακόμη και σήμερα ακούγονται πρωτοποριακές. Πρότεινε την υποχρεωτική δωρεάν παιδεία για άρρενες και θήλεις, την απονομή συντάξεων στους αναπήρους των απελευθερωτικών αγώνων του έθνους, τη δανειοδότηση των αγροτών, την ισότητα των δύο φύλλων στη στρατιωτική θητεία. Ο Ρήγας ζήτησε ακόμη την απονομή της ελληνικής ιθαγένειας σε κάθε ορθόδοξο χριστιανό αλλά και σ’ όσους συμμερίζονται τα ιδεώδη της ελληνικής παιδείας και ταυτότητας, ενώ κατανοώντας την ανάγκη για κοινωνική δικαιοσύνη και βιωσιμότητα πρότεινε την διαγραφή χρεών των Δήμων κα Κοινοτήτων μετά παρέλευση πενταετίας.
Ο κ. Παντελοδήμος διέτρεξε όλο το συγγραφικό έργο του Ρήγα Φεραίου ή Βελεστινλή και εντόπισε μέσα σ’ αυτό αφ’ ενός μεν τις επιρροές του ευρωπαϊκού διαφωτισμού αλλά και τη νεωτερικότητα του όταν περιγράφει ένα μοντέλο διοίκησης των βαλκανικών λαών όταν αυτοί θα απελευθερώνονταν από τον ζυγό της οθωμανικής τυραννίας.
Της ομιλίας ακολούθησαν ερωτήσεις και τοποθετήσεις μέσα από τις οποίες ο κ. Παντελοδήμος είχε την ευκαιρία να τονίσει ότι το έργο του Ρήγα Φεραίου δεν έλαβε την έκταση που του άξιζε στην ελληνική εκπαίδευση και πως η μελέτη του μπορεί να δώσει τροφή για προβληματισμό αλλά και κατευθύνσεις για την πορεία που πρέπει να ακολουθήσει ο ελληνισμός σήμερα.
