Σε κάθετη πτώση κινήθηκε η οικοδομή το 2025 απόρροια της ανασφάλειας που δημιούργησε η απόφαση του ΣτΕ για κατάργηση των μπόνους δόμησης.
Σύμφωνα με την έκθεση της εταιρεία συμβούλων ακινήτων Savills η ελληνική αγορά κατοικίας εισέρχεται σε μια φάση αυξημένης νομικής προβλεψιμότητας μετά τις αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) σχετικά με τον ΝΟΚ.
Η Savills κάνει λόγο για μετάβαση της αγοράς από μια περίοδο διοικητικής αβεβαιότητας σε ένα σαφές θεσμικό πλαίσιο, που λειτουργεί ως σημαντικός καταλύτης για θεσμικές επενδύσεις.
Τα μπόνους δόμησης
Οι προσφυγές των δήμων κατά του ΝΟΚ που βρίσκονται σε εκκρεμότητα αφορούν το μπόνους δόμησης που παρέχει ο νόμος για τις παλιές άδειες, ενώ η έκθεσή της Savills εστιάζει στο νομικό πλαίσιο που διαμορφώνεται από εδώ και στο εξής.
Υπενθυμίζεται ότι στο ΣτΕ έχουν προσφύγει οι Δήμοι Αλίμου, Κηφισιάς, Φιλοθέης-Ψυχικού, Αμαρουσίου, Βάρης-Βούλας-Βουλιαγμένης, Σύλλογοι πολιτιστικοί, περιβαλλοντικοί κ.λπ., δεκάδες πολίτες της Αττικής, ενώ παρέμβαση υπέρ των προσφευγόντων έκαναν το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος και μια τεχνική εταιρεία.
Η υπόθεση έχει θορυβήσει κατασκευαστικές εταιρείες, οι οποίες βάσει του προεδρικού διατάγματος μπορούν να διατηρήσουν τις οικοδομές που χτίζουν ή εκείνες που πρόλαβαν να ολοκληρώσουν κάνοντας χρήση των ευεργετημάτων δόμησης του ΝΟΚ.
Η έκθεση αναφέρει «πιο συγκεκριμένα, μετά την απόφαση του ΣτΕ στα τέλη του 2024, η οποία έκρινε αντισυνταγματικά βασικά πολεοδομικά μπόνους δόμησης, η αγορά βρέθηκε αντιμέτωπη με ένα σημαντικό ‘πάγωμα αδειών’. Αυτό αποτυπώθηκε στα στοιχεία των αρχών του 2025, όπου οι νέες άδειες κατοικιών κατέγραψαν απότομη πτώση έως και 51%, καθώς οι developers ανέμεναν νομική αποσαφήνιση».
Πολεοδομικοί όροι
Στη συνέχεια προσθέτει ότι για την επίλυση του αδιεξόδου, στα μέσα του 2025 εισήχθη νομοθετικά ένας διορθωτικός μηχανισμός μέσω ενός περιβαλλοντικού τέλους. Έργα που είχαν ξεκινήσει εργασίες πριν από τις 11 Δεκεμβρίου 2024 επιτρέπεται να προχωρήσουν, καταβάλλοντας τέλος ίσο με 8% έως 15% της αξίας της επιπλέον δομήσιμης επιφάνειας σε ειδικό πράσινο ταμείο.
«Παρότι οι νέες άδειες από το 2025 και μετά εκδίδονται χωρίς τα προηγούμενα μπόνους δόμησης, η ρυθμιστική αυτή μεταβολή λειτουργεί ως μηχανισμός σταθεροποίησης της προσφοράς. Με τον περιορισμό του συντελεστή δόμησης, το πλαίσιο αυτό προστατεύει ουσιαστικά την κεφαλαιακή υπεραξία του υφιστάμενου αποθέματος ακινήτων καθώς και των έργων που κατοχύρωσαν τα δικαιώματά τους στο μεταβατικό καθεστώς» σημειώνει η Savills.
Έτσι, καθώς η αγορά εισέρχεται στο 2026, η προσοχή έχει μετατοπιστεί προς τη βεβαιότητα των πολεοδομικών όρων, με τους επενδυτές να δίνουν προτεραιότητα σε έργα με «κλειδωμένους» όρους δόμησης και υψηλές ενεργειακές κατηγορίες (A+), διασφαλίζοντας ότι τα επενδυτικά χαρτοφυλάκια παραμένουν ανθεκτικά απέναντι σε μελλοντικές πολεοδομικές ή χωροταξικές προσαρμογές, καταλήγει η έκθεση.
