H Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Λάρισας και η Ομάδα Δράσης της για την Πρόληψη και Αντιμετώπιση της Ενδοσχολικής Βίας και Εκφοβισμού (Ε.ΒΙ.Ε.), σε συνεργασία με υην Ιερά Μητρόπολη Λαρίσης και Τυρνάβου και τον Δήμο Λαρισαίων, διοργάνωσε με ιδιαίτερη επιτυχία τη Δευτέρα 16/3/2026, στο Δημοτικό Ωδείο Λάρισας, την επιμορφωτική Ημερίδα, με θέμα: “Πρόληψη και Αντιμετώπιση της Ενδοσχολικής Βίας και του Εκφοβισμού”, στην οποία συμμετείχαν εκατοντάδες μέλη της σχολικής κοινότητας και συγκεκριμένα Δ/ντές-ντριες εκπαιδευτικοί, Ψυχολόγοι ΠΕ23, Κοινωνικοί Λειτουργοί ΠΕ30, αλλά και γονείς/κηδεμόνες μαθητών και μαθητριών Δημοτικών Σχολείων και Νηπιαγωγείων. Η Ημερίδα είχε ως στόχο την εξειδικευμένη κατάρτιση των εκπαιδευτικών και των μελών της σχολικής κοινότητας στο κρίσιμο ζήτημα της πρόληψης και αντιμετώπισης της ενδοσχολικής βίας και του Εκφοβισμού, μέσα από εισηγήσεις ειδικών επιστημόνων.
Κατά τον εναρκτήριο χαιρετισμό της η Διευθύντρια Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Λάρισας, ανέφερε μεταξύ άλλων τα εξής:
«Με ιδιαίτερη χαρά αλλά και αίσθημα ευθύνης σας καλωσορίζω στη σημερινή επιμορφωτική ημερίδα με θέμα: «Πρόληψη και αντιμετώπιση της Ενδοσχολικής Βίας και του Εκφοβισμού», η οποία διοργανώνεται από τη Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Λάρισας και την Ομάδα Δράσης της για την πρόληψη και αντιμετώπιση της Ενδοσχολικής Βίας και του Εκφοβισμού, σε συνεργασία με την Ιερά Μητρόπολη Λαρίσης και Τυρνάβου και τον Δήμο Λαρισαίων.
Το σχολείο, ως ένας από τους σημαντικότερους θεσμούς κοινωνικοποίησης, δεν αποτελεί μόνο έναν χώρο μετάδοσης γνώσεων, αλλά ένα κοινωνικό περιβάλλον μέσα στο οποίο διαμορφώνονται τα πρώτα πρότυπα σχέσεων, αποδοχής, συνύπαρξης και αλληλεγγύης. Εκεί όπου οι μαθητές συναντούν τον Άλλον, συγκροτούν την ταυτότητά τους και διαπραγματεύονται τη θέση τους μέσα σε μια κοινότητα. Στο πλαίσιο αυτό, η ενδοσχολική βία και ο εκφοβισμός αποτελούν συχνά το σύμπτωμα βαθύτερων ρωγμών στο πλέγμα των σχέσεων που συγκροτούν τη σχολική ζωή.
Η διεθνής βιβλιογραφία υπογραμμίζει ότι το φαινόμενο της ενδοσχολικής βίας είναι πολυπαραγοντικό και πολυεπίπεδο, προϊόν της εμπλοκής κοινωνικών, οικογενειακών, πολιτισμικών και ατομικών συνθηκών. Το σχολείο, όπως κάθε ζωντανός κοινωνικός οργανισμός, φέρει μέσα του τις εντάσεις, τις ανισότητες και τις αντιφάσεις της ευρύτερης κοινωνίας. Η απουσία θετικού σχολικού κλίματος, οι αυταρχικές ή αντιφατικές πρακτικές πειθαρχίας, η κοινωνική περιθωριοποίηση και η ασφυκτική ακαδημαϊκή πίεση λειτουργούν συχνά ως γόνιμο έδαφος για την εμφάνιση επιθετικών συμπεριφορών. Όταν η αποτυχία βιώνεται ως στίγμα και η διαφορετικότητα ως απειλή, τότε η βία μετατρέπεται σε έναν τρόπο διεκδίκησης ορατότητας και ισχύος.
Οι επιπτώσεις της ενδοσχολικής βίας διαχέονται σε ολόκληρο το οικοσύστημα της σχολικής κοινότητας. Υπό τις συνθήκες αυτές, οι μαθητές παρουσιάζουν αυξημένες δυσκολίες στην ανάπτυξη σχέσεων συνεργασίας και αμοιβαίας εμπιστοσύνης, οι εκπαιδευτικοί βιώνουν εντεινόμενα φαινόμενα επαγγελματικής εξουθένωσης (burnout), ενώ οι γονείς και κηδεμόνες συχνά εκδηλώνουν αίσθημα θεσμικής αποστασιοποίησης από το σχολείο, έναν θεσμό που κανονιστικά οφείλει να λειτουργεί ως πεδίο συλλογικής ευθύνης, παιδαγωγικής συνεργασίας και κοινωνικής υποστήριξης.
Η επιστημονική κοινότητα καταδεικνύει ότι η ολιστική εμπλοκή της σχολικής κοινότητας (εκπαιδευτικών, γονέων, μαθητών, ειδικών, τοπικής κοινωνίας) αυξάνει θεαματικά την αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεων. Η πρόληψη και η διαχείριση του φαινομένου προϋποθέτουν μια ολιστική και συστημική προσέγγιση, η οποία δεν εστιάζει αποκλειστικά στις ατομικές συμπεριφορές των εμπλεκομένων, αλλά λαμβάνει υπόψη το ευρύτερο κοινωνικοπολιτισμικό και παιδαγωγικό πλαίσιο μέσα στο οποίο διαμορφώνονται οι σχέσεις της σχολικής κοινότητας. Στο πλαίσιο αυτό, η συστηματική επιμόρφωση των εκπαιδευτικών, η θεσμοθέτηση σαφών διαδικασιών καταγραφής και διαχείρισης περιστατικών, καθώς και η ενεργός συνεργασία με τις οικογένειες των μαθητών συνιστούν βασικές προϋποθέσεις για την ανάπτυξη αποτελεσματικών στρατηγικών παρέμβασης.
Παράλληλα, καθοριστική για την αποτελεσματικότητα κάθε παρέμβασης είναι η παιδαγωγική φιλοσοφία που διέπει τη λειτουργία του σχολείου. Ένα σχολείο που συγκροτείται ως δημοκρατική κοινότητα μάθησης μπορεί να μετασχηματίζει τις συγκρούσεις από εκδηλώσεις δυσλειτουργίας του σχολικού οικοσυστήματος σε ευκαιρίες παιδαγωγικού αναστοχασμού, κοινωνικοσυναισθηματικής μάθησης και ενίσχυσης του κοινωνικού κεφαλαίου της σχολικής κοινότητας. Η αξιοποίηση βιωματικών μορφών διδασκαλίας, συνεργατικών δραστηριοτήτων και πρακτικών ανάπτυξης κοινωνικοσυναισθηματικών δεξιοτήτων συμβάλλει ουσιαστικά στην ενίσχυση της ενσυναίσθησης, της υπευθυνότητας και της ικανότητας των μαθητών να οικοδομούν σχέσεις αμοιβαίου σεβασμού και δημιουργικής συνύπαρξης.
Εν τέλει, η ενδοσχολική βία είναι ένας καθρέφτης των αξιών που διατρέχουν την κοινωνία. Ο τρόπος με τον οποίο μια εκπαιδευτική κοινότητα αντιμετωπίζει τη βία αποκαλύπτει τον βαθμό στον οποίο πιστεύει πραγματικά στον σεβασμό, τη δημοκρατία και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Και ίσως η βαθύτερη αποστολή του σχολείου να είναι ακριβώς αυτή: να διαμορφώνει ανθρώπους που δεν φοβούνται τη διαφορετικότητα, αλλά τη μετατρέπουν σε αφορμή κατανόησης, συνύπαρξης και δημιουργίας ενός πιο ανθρώπινου κόσμου.
Ωστόσο, η βία και ο εκφοβισμός δεν εξαντλείται στις σχέσεις μεταξύ μαθητών. Τα τελευταία χρόνια αναδύονται με αυξανόμενη ένταση περιστατικά λεκτικής ή ακόμη και σωματικής βίας απέναντι στους εκπαιδευτικούς, ενώ δεν είναι σπάνιες οι συγκρούσεις μεταξύ των διευθυντών ή προϊσταμένων των σχολικών μονάδων και οικογένειας. Τα γεγονότα αυτά δεν αποτελούν απλώς μεμονωμένα περιστατικά έντασης, αλλά συχνά αποκαλύπτουν μια βαθύτερη μεταβολή στις σχέσεις εμπιστοσύνης και θεσμικής νομιμοποίησης μέσα στην εκπαιδευτική κοινότητα. Όταν ο παιδαγωγικός ρόλος του εκπαιδευτικού ή ο θεσμικός ρόλος του διευθυντή ή του προϊσταμένου της σχολικής μονάδας αμφισβητείται και η συνεργασία με την οικογένεια μετατρέπεται σε πεδίο αντιπαράθεσης, τότε το σχολείο κινδυνεύει να χάσει τον χαρακτήρα ως χώρος διαλόγου και καλλιέργειας αξιών.
Η σημερινή Ημερίδα φιλοδοξεί να αποτελέσει έναν χώρο επιστημονικού διαλόγου, ανταλλαγής γνώσεων και καλών πρακτικών. Η παρουσία καταξιωμένων εισηγητών και ειδικών επιστημόνων διασφαλίζει την υψηλή επιστημονική ποιότητα των εισηγήσεων που θα ακολουθήσουν. Ιδιαίτερη ενδιαφέρον έχουμε άπαντες και άπασες για την κεντρική εισήγηση που θα πραγματοποιήσει η διακεκριμένη καθηγήτρια του Παντείου Πανεπιστημίου, κ. Αρτινοπούλου, η οποία με το επιστημονικό της έργο έχει συμβάλει ουσιαστικά στη μελέτη και κατανόηση του φαινομένου της ενδοσχολικής βίας και του εκφοβισμού. Την ευχαριστούμε θερμά που είναι σήμερα ανάμεσά μας.
Παράλληλα, εξαιρετικά ενδιαφέρουσες αναμένονται οι εισηγήσεις που θα ακολουθήσουν από τον Πρόεδρο του Δικηγορικού Συλλόγου Λάρισας, κ. Τσάτσαρο, ο οποίος θα προσεγγίσει το ζήτημα από τη νομική του διάσταση, καθώς και από τον διακεκριμένο ψυχίατρο παιδιών και εφήβων, κ. Σιώμο, ο οποίος θα φωτίσει τις ψυχοκοινωνικές πτυχές του φαινομένου, ιδιαίτερα στον σύγχρονο ψηφιακό κόσμο. Θα ήθελα, επίσης, να επισημάνω τη σημασία της παρουσίας εκπροσώπων των αρχών, της τοπικής αυτοδιοίκησης και της Ελληνικής Αστυνομίας, γεγονός που υπογραμμίζει ότι η αντιμετώπιση της ενδοσχολικής βίας και του εκφοβισμού δεν αποτελεί αποκλειστική ευθύνη του σχολείου, αλλά κοινή υπόθεση ολόκληρης της κοινωνίας.
Η πρόληψη του φαινομένου ξεκινά από την καλλιέργεια κουλτούρας σεβασμού, αποδοχής της διαφορετικότητας, ενσυναίσθησης και δημοκρατικού διαλόγου μέσα στη σχολική κοινότητα. Το σχολείο οφείλει να λειτουργεί ως κοινότητα μάθησης και αξιών, όπου κάθε παιδί αισθάνεται ασφαλές, αποδεκτό και προστατευμένο. Η διοργάνωση της Ημερίδας αυτής, αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση. Μέσα από την επιστημονική γνώση, την ανταλλαγή εμπειριών και τη συνεργασία των φορέων, ενισχύουμε τα εργαλεία και τις δεξιότητες που απαιτούνται για την αποτελεσματική πρόληψη και διαχείριση τέτοιων φαινομένων.
Θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά όλους όσοι συνέβαλαν στην οργάνωση της Ημερίδας, καθώς και όλους εσάς που βρίσκεστε σήμερα εδώ, αποδεικνύοντας έμπρακτα το ενδιαφέρον και την ευαισθησία σας για ένα ζήτημα που αφορά το παρόν και το μέλλον των παιδιών μας. Εύχομαι οι εργασίες της Ημερίδας να είναι γόνιμες και δημιουργικές και τα συμπεράσματα που θα προκύψουν να αποτελέσουν πολύτιμο οδηγό για την περαιτέρω ενίσχυση των δράσεων πρόληψης και αντιμετώπισης της ενδοσχολικής βίας και του εκφοβισμού στα σχολεία μας…».
Χαιρετισμό στην Ημερίδα απηύθυναν, ακόμη, ο εκπρόσωπος της Μητρόπολης Λαρίσης και Τυρνάβου, π. Βασίλειος Τάσιος, ο Αντιδήμαρχος Παιδείας του Δήμου Λαρισαίων, κ. Αγορίτσας Χρήστος, ο Γενικός Περιφερειακός Αστυνομικός Διευθυντής Θεσσαλίας, κ. Ντιζές Γεώργιος και ο Πρόεδρος του Συλλόγου Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Λάρισας, κ. Ζανίας Αχιλλέας.
Την Ημερίδα τίμησαν, επίσης, με την παρουσία τους, ο Θεματικός Αντιπεριφερειάρχης Παιδείας της Περιφέρειας Θεσσαλίας, κ Σίμος Βασίλειος, ο Αστυνομικός Διευθυντής Λάρισας, κ. Παντικίδης Λοΐζος, η Προϊσταμένη του Τμήματος Αστυνόμευσης της Γενικής Περιφερειακής Αστυνομικής Διεύθυνσης (ΓΕ.Π.Α.Δ.) Θεσσαλίας, κ. Ζύγρα Βάγια, η Αν. Προϊσταμένη του ΚΕΔΑΣΥ Λάρισας, κ. Γκάργκα Άννα, η Προϊσταμένη του Τμήματος Εκπαιδευτικών Θεμάτων της Δ.Π.Ε. Λάρισας, κ. Κωτσιοπούλου Δήμητρα, η Σύμβουλος Εκπαίδευσης ΠΕ70, κ. Μπαλαμπέκου Όλγα, η Σύμβουλος Εκπαίδευσης ΠΕ70, κ. Πιλάτου Βασιλική και ο Σύμβουλος Εκπαίδευσης ΠΕ70, κ. Χατζηλέλεκας Δημοσθένης.
Την κεντρική εισήγηση της Ημερίδας πραγματοποίησε η διακεκριμένη Καθηγήτρια Εγκληματολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου και Επικεφαλής της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων για τη Βία και την Παραβατικότητα Ανηλίκων, κ. Αρτινοπούλου Βασιλική, η οποία ανέπτυξε το θέμα: «Η πρόληψη της σχολικής βίας και του εκφοβισμού ως βασικός πυλώνας της Εθνικής Στρατηγικής για τη Βία και την Παραβατικότητα Ανηλίκων». Ακολούθως ο Πρόεδρος Δικηγορικού Συλλόγου Λάρισας, κ. Τσάτσαρος Τρύφων, ομίλησε με θέμα: «Νομική διάσταση της βίας και του εκφοβισμού στα σχολεία», καθώς επίσης και ο ο Ψυχίατρος παιδιών και εφήβων, Δρ. Σιώμος Κωνσταντίνος, του οποίου η εισήγηση είχε ως θέμα: «Η βία μέσω των κοινωνικών δικτύων και οι συνέπειές στην ψυχική υγεία των ανηλίκων».
Των εισηγήσεων ακολούθησε μία εξόχως ενδιαφέρουσα συζήτηση, κατά την οποία οι εκπαιδευτικοί έθεσαν προς τους εισηγητές ένα σύνολο από ερωτήματα, αναφορικά με τα θέματα τα οποία καλούνται να αντιμετωπίσουν κατά την άσκηση των καθηκόντων τους. Υπεύθυνος συντονισμού της Ημερίδας ήταν ο Σύμβουλος Εκπαίδευσης 1ης Θέσης Δασκάλων Λάρισας, κ. Μαγγόπουλος Γεώργιος.
