Ανακοίνωση – έρευνα του Φαρμακευτικού Συλλόγου Λάρισας σχετικά με την εφαρμογή της νέας πλατφόρμας διάθεσης Φαρμάκων Υψηλού Κόστους (ΦΥΚ) τον πρώτο μήνα λειτουργίας της με την καταγραφή να αφορά την Περιφερειακή Ενότητα Λάρισας και αναδεικνύει ζητήματα που σχετίζονται τόσο με την πρακτική εφαρμογή του συστήματος όσο και με το μοντέλο διακίνησης των φαρμάκων υψηλού κόστους:
“Έναν μήνα μετά την έναρξη λειτουργίας της νέας πλατφόρμας διάθεσης Φαρμάκων Υψηλού Κόστους (ΦΥΚ), που παρουσιάστηκε δημόσια ως σημαντική μεταρρύθμιση για τη φαρμακευτική περίθαλψη, η πραγματική εικόνα εφαρμογής του συστήματος δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα, τόσο για τη λειτουργικότητά του, όσο και για το ίδιο το μοντέλο διακίνησης του φαρμάκου που εισάγεται.
Στο νέο σχήμα τα φαρμακεία της κοινότητας δεν εντάσσονται στη συνήθη εφοδιαστική αλυσίδα του φαρμάκου, δεν αποκτούν ιδιοκτησία επί του φαρμάκου και περιορίζονται ουσιαστικά σε ρόλο σημείου παραλαβής ενός προϊόντος που διακινείται εκτός της καθιερωμένης λειτουργίας της φαρμακευτικής αγοράς.
Ο Φαρμακευτικός Σύλλογος Λάρισας προχώρησε σε καταγραφή της εφαρμογής του συστήματος στην Περιφερειακή Ενότητα Λάρισας, όπου λειτουργούν 288 φαρμακεία.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχει συγκεντρώσει ο Σύλλογος, μέχρι στιγμής τέσσερα φαρμακεία έχουν εκτελέσει συνταγές Φαρμάκων Υψηλού Κόστους μέσω της νέας πλατφόρμας, η οποία τέθηκε σε λειτουργία στις 16 Φεβρουαρίου 2026.
Με απλά λόγια, έναν μήνα μετά την έναρξη λειτουργίας της πλατφόρμας, η εφαρμογή της στην πράξη εμφανίζεται εξαιρετικά περιορισμένη.
Παράλληλα, σύμφωνα με ενημέρωση και επικοινωνία με συναδέλφους και εκπροσώπους φαρμακευτικών συλλόγων σε διάφορες περιοχές της χώρας, αντίστοιχη εικόνα περιορισμένης εφαρμογής του συστήματος φαίνεται να καταγράφεται σε όλες τις περιοχές της Ελλάδας και δεν αποτελεί ιδιαιτερότητα της Περιφερειακής Ενότητας Λάρισας.
Μια διαδικασία πιο σύνθετη για τον ασθενή
Η διαδικασία που εισάγεται για την παραλαβή των φαρμάκων από τα φαρμακεία της κοινότητας καθιστά την πρόσβαση του ασθενή στη θεραπεία πιο σύνθετη.
Ο ασθενής καλείται να εισέλθει σε ειδική ηλεκτρονική πλατφόρμα, να πιστοποιηθεί με τους προσωπικούς του κωδικούς taxisnet, να επιλέξει πρώτα τρόπο διάθεσης του φαρμάκου και στη συνέχεια φαρμακείο, και να ενεργοποιήσει ο ίδιος τη διαδικασία διακίνησης.
Σε αρκετές περιπτώσεις, όταν ο ασθενής δεν είναι σε θέση να ολοκληρώσει μόνος του τη διαδικασία, αναγκάζεται να κοινοποιήσει τους προσωπικούς του κωδικούς σε τρίτους (συγγενείς ή φροντιστές), γεγονός που δημιουργεί εύλογα ζητήματα προστασίας προσωπικών δεδομένων.
Στην πράξη πολλοί ασθενείς απευθύνονται στα φαρμακεία για να ολοκληρώσουν μια διαδικασία που υποτίθεται ότι σχεδιάστηκε για να διευκολύνει την πρόσβασή τους στη θεραπεία.
Η αντίφαση γίνεται ακόμη πιο εμφανής αν συγκριθεί με τη διαδικασία που ισχύει στα φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ.
Για το ίδιο φάρμακο, όταν ο ασθενής απευθύνεται σε φαρμακείο του ΕΟΠΥΥ, η συνταγή εκτελείται άμεσα χωρίς καμία πρόσθετη διαδικασία. Αντίθετα, όταν επιλέγει φαρμακείο της κοινότητας απαιτείται ειδική διαδικασία πιστοποίησης και ενεργοποίησης μέσω πλατφόρμας.
Ένα σύστημα έξω από την κανονική λειτουργία της αγοράς φαρμάκου
Το νέο μοντέλο διακίνησης των Φαρμάκων Υψηλού Κόστους παρακάμπτει την καθιερωμένη εφοδιαστική αλυσίδα του φαρμάκου, η οποία λειτουργεί επί δεκαετίες μέσω φαρμακαποθηκών και φαρμακείων.
Δεν προβλέπεται τοπική αποθεματοποίηση μέσω φαρμακαποθηκών, τα φάρμακα δεν αποτελούν ιδιοκτησία του φαρμακείου και η διακίνησή τους πραγματοποιείται εκτός του συστήματος προμήθειας που ισχύει για το σύνολο σχεδόν των φαρμάκων στη χώρα.
Παράλληλα παραμένει ενεργή η αποστολή φαρμάκων απευθείας στα σπίτια των ασθενών μέσω εταιρειών ταχυμεταφοράς, πρακτική που παρακάμπτει τη διάθεση του φαρμάκου δια χειρός φαρμακοποιού και δημιουργεί μια παράλληλη διαδικασία διακίνησης που ανταγωνίζεται τη διάθεση μέσω των φυσικών φαρμακείων της κοινότητας.
Μια πολιτική που μεταφέρει το κόστος στον ασθενή
Το ζήτημα των Φαρμάκων Υψηλού Κόστους δεν αποτελεί μεμονωμένη περίπτωση.
Το τελευταίο διάστημα εφαρμόζονται νέοι περιορισμοί στη συνταγογράφηση για τους ασφαλισμένους του ΕΟΠΥΥ, ενώ παράλληλα αυξάνεται η τάση εξόδου φαρμάκων από το καθεστώς αποζημίωσης.
Οι εξελίξεις αυτές οδηγούν σε σταδιακή μεταφορά της φαρμακευτικής δαπάνης προς τον ασθενή και δημιουργούν πρόσθετα εμπόδια στην πρόσβαση στη θεραπεία.
Την ίδια στιγμή, οι πολιτικές που εφαρμόζονται ασκούν αυξανόμενη πίεση στα ανεξάρτητα φαρμακεία της χώρας, τα οποία αποτελούν τη βασική δομή πρωτοβάθμιας φαρμακευτικής φροντίδας για την ελληνική κοινωνία.
Τι δείχνει η πραγματικότητα μετά από έναν μήνα
Η πραγματικότητα που καταγράφεται έναν μήνα μετά την εφαρμογή του συστήματος δείχνει ότι η λεγόμενη «μεταρρύθμιση» στη διάθεση των Φαρμάκων Υψηλού Κόστους δεν λύνει τα προβλήματα πρόσβασης των ασθενών ούτε αξιοποιεί ουσιαστικά το δίκτυο των φαρμακείων της κοινότητας.
Το ζήτημα δεν αφορά μόνο μια τεχνική διαδικασία πλατφόρμας. Αφορά το μοντέλο διακίνησης του φαρμάκου και τον ρόλο που επιφυλάσσεται για το φαρμακείο της κοινότητας μέσα σε αυτό.
Η φαρμακευτική πολιτική δεν μπορεί να βασίζεται σε επικοινωνιακές εξαγγελίες.
Οφείλει να βασίζεται σε λύσεις που λειτουργούν στην πράξη και υπηρετούν πραγματικά τον ασθενή.
Οι εξελίξεις αυτές αναδεικνύουν, ταυτόχρονα, την ανάγκη για ουσιαστική και διεκδικητική εκπροσώπηση του φαρμακευτικού κόσμου, ικανή να υπερασπίζεται έμπρακτα τόσο την πρόσβαση των ασθενών στη θεραπεία όσο και τη βιωσιμότητα του φαρμακείου της κοινότητας”.
