Προβληματισμό προκαλούν τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ σχετικά με τις συνθήκες διαβίωσης στην Ελλάδα, καθώς μπορεί να προκύπτει ότι ζούμε περισσότερο, όμως δεν είμαστε πολύ υγιείς στα τελευταία χρόνια της ζωής μας.
Την ώρα που το προσδόκιμο ζωής στη χώρα ανακάμπτει και σταθεροποιείται σε υψηλά επίπεδα, η ποιότητα των πρόσθετων αυτών ετών, τίθεται υπό αμφισβήτηση, σύμφωνα με την τελευταία έκθεση της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής – ΕΛΣΤΑΤ.
Οι γυναίκες, μάλιστα, κρατούν διαχρονικά τα σκήπτρα των επιπλέον χρόνων ζωής, αλλά τα πιο «ποιοτικά» από τα επιπλέον έτη, είναι αναλογικά λιγότερα από των ανδρών.
Οι Έλληνες, τελικά, φαίνεται να κερδίζουν τη μάχη με τον χρόνο, αλλά φαίνεται να τη χάνουν στην καθημερινότητα της ευεξίας.
Μακροζωία χωρίς «αντίκρισμα» σε υγεία και ευεξία
Το 2024, η προσδοκώμενη ζωή κατά τη γέννηση στην Ελλάδα έφτασε τα 84,5 έτη για τις γυναίκες και τα 79,3 για τους άνδρες και είναι ένα από τα πιο υψηλά νούμερα στην Ευρώπη.
Ωστόσο, η πραγματική εικόνα κρύβεται πίσω από τον δείκτη των «προσδοκώμενων ετών υγιούς ζωής».
Για παράδειγμα, ένας άνδρας ηλικίας 65 ετών μπορεί να περιμένει ότι θα ζήσει άλλα 18,6 χρόνια, αλλά μόλις τα 8,1 από αυτά θα είναι απαλλαγμένα από περιορισμούς δραστηριότητας λόγω υγείας.
Στις γυναίκες, η ψαλίδα είναι ακόμη μεγαλύτερη: από τα 21,8 έτη προσδοκώμενης ζωής μετά τα 65, μόλις τα 8,3 θεωρούνται «υγιή».
Ουσιαστικά, ένα μεγάλο μέρος της τρίτης ηλικίας στην Ελλάδα βιώνεται με χρόνια προβλήματα ή περιορισμούς.
ΕΛΣΤΑΤ: 8 στους 10 Έλληνες αυτοαξιολογεί θετικά την υγεία του
Παρά τα προβλήματα, το 78,3% των Ελλήνων αυτοαξιολογεί την υγεία του ως «πολύ καλή» ή «καλή».
Παρόλα αυτά, το 24,5% του πληθυσμού παραδέχεται ότι αντιμετωπίζει κάποιο χρόνιο πρόβλημα υγείας, ποσοστό που παραμένει σταθερά υψηλό την τελευταία δεκαετία.
ΕΛΣΤΑΤ: Το «αγκάθι» των ανικανοποίητων ιατρικών αναγκών
Από την άλλη, η πρόσβαση στο σύστημα υγείας παραμένει ένα από τα πιο κρίσιμα ζητήματα για τους πολίτες.
Το 2024, το 13,6% του πληθυσμού δήλωσε ότι είχε ανάγκη για ιατρικές εξετάσεις ή θεραπείες, τις οποίες το σύστημα υγείας δεν ικανοποίησε. Οι κυριότεροι λόγοι είναι οι εξής:
οικονομικοί
μεγάλες λίστες αναμονής,
απόσταση από τον ιατρό,
έλλειψη συγκοινωνίας.
Είναι χαρακτηριστικό ότι το ποσοστό αυτό στις γυναίκες είναι αισθητά υψηλότερο (15,1%) σε σχέση με τους άνδρες (12,0%).
Δαπάνες Κοινωνικής Προστασίας: Η κυριαρχία του «Γήρατος»
Η ανάλυση των δαπανών κοινωνικής προστασίας (σύστημα ESSPROS) επιβεβαιώνει τη δημογραφική πίεση.
Το 52,2% των συνολικών δαπανών κατευθύνεται στην κατηγορία «Γήρας», ενώ για την κατηγορία «Ασθένεια» το ποσοστό ανέρχεται στο 23,1%.
Η σταδιακή αύξηση των δαπανών για την ασθένεια τα τελευταία έτη (από 18,4% το 2014 σε 23,1% το 2023) αντανακλά την προσπάθεια του συστήματος να ανταποκριθεί στις αυξημένες υγειονομικές ανάγκες.
Υποδομές και Προσωπικό: Η στασιμότητα των αριθμών – Πολλοί οι γιατροί
Παρά τις αυξημένες ανάγκες ενός γηράσκοντος πληθυσμού, οι νοσοκομειακές υποδομές παρουσιάζουν εικόνα στασιμότητας.
Η αναλογία των θεραπευτηρίων ανά 100.000 κατοίκους παραμένει στο 2,5 (σύμφωνα με την εικόνα των στοιχείων του 2018), ενώ οι διαθέσιμες κλίνες ανέρχονται σε 419,7 ανά 100.000 κατοίκους.
Στον αντίποδα, ο αριθμός των ιατρών φαίνεται υψηλός (6,5 ανά 1.000 κατοίκους), ωστόσο η κατανομή τους είναι άνιση, με τη συντριπτική πλειονότητα να ανήκει σε νοσοκομειακές ή χειρουργικές ειδικότητες και πολύ λιγότερους στη γενική ιατρική.
