Τους βασικούς άξονες του σχεδίου δράσης για την πρόληψη και διαχείριση του κινδύνου καταστροφών που εφαρμόζει η Περιφέρεια Θεσσαλίας παρουσίασε ο Περιφερειάρχης Δημήτρης Κουρέτας, στο πλαίσιο της 11ης Περιφερειακής ενημερωτικής ημερίδας για την προσαρμογή της Περιφέρειας Θεσσαλίας στην κλιματική αλλαγή. Η ημερίδα συνδιοργανώθηκε από την Ένωση Περιφερειών Ελλάδας (ΕΝ.Π.Ε.), την Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (Κ.Ε.Δ.Ε.) και την Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού (ΕΛΛΕΤ), σε συνεργασία με την Περιφέρεια Θεσσαλίας, στο Διοικητήριο της Περιφέρειας στη Λάρισα.
Στόχος της ημερίδας ήταν η ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των τοπικών κοινωνιών και των φορέων για τις πολιτικές και τα μέτρα προσαρμογής που εφαρμόζει η Περιφέρεια.
Δημ. Κουρέτας
«Αν υπήρχε το σύστημα παρακολούθησης που δημιουργήσαμε πλέον στην Περιφέρεια Θεσσαλίας επί Daniel, θα είχαν σωθεί άνθρωποι, όχι όλοι, αλλά αρκετοί. Δεν υπήρξε καμία προειδοποίηση, κάτι που θα μπορούσε να έχει γίνει αν υπήρχε σύστημα προειδοποίησης. Για παράδειγμα στον Παλαμά, όπου το νερό κάνει 8-10 ώρες να φτάσει από τα Φάρσαλα (σήμερα αυτό το γνωρίζουμε με τις δοκιμές που έχουν γίνει), θα είχε εκκενωθεί ο Παλαμάς και θα είχαμε αποφύγει θύματα». Αυτό ανέφερε ο Περιφερειάρχης Θεσσαλίας Δημήτρης Κουρέτας μιλώντας στην ημερίδα για την κλιματική αλλαγή, όπου παρουσίασε το σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης πλημμύρας που δημιούργησε η Περιφέρεια.
Ο κ. Κουρέτας εξήγησε πως ο Daniel και ο Ιανός λειτούργησαν ως μαθήματα για την ανάγκη αλλαγής φιλοσοφίας και στόχος πλέον είναι, όπως τόνισε, «να κερδίσουμε χρόνο πριν την πλημμύρα». Μίλησε για το σημαντικότερο εργαλείο στα χέρια της Περιφέρειας, που είναι το Κέντρο Πολιτικής Προστασίας, το οποίο, με τα δεδομένα που παρέχει, συμβάλλει καθοριστικά στην πρόληψη, στην έγκαιρη σημειακή πρόγνωση και στην προειδοποίηση. Η παρακολούθηση είναι ψηφιακή, με εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, και οι επενδύσεις συνεχείς, όπως και η παρακολούθηση των ποταμών με σταθμήμετρα, ενώ υπάρχει και πρόβλεψη συμπεριφοράς των ποταμών.
«Για πρώτη φορά με τα εργαλεία αυτά είναι δυνατή η πρόβλεψη της πλημμυρικής αιχμής, όπως φάνηκε κατά τη διάρκεια της κακοκαιρίας Byron, που αποτέλεσε δοκιμή για το σύστημα», σημείωσε ο Περιφερειάρχης.
Ο κ. Κουρέτας τόνισε επιπλέον ότι το κρίσιμο συμπέρασμα είναι πως οι πλημμύρες προκαλούνται όταν το έδαφος έχει ήδη κορεστεί και η παρατεταμένη βροχόπτωση αυξάνει την επιφανειακή απορροή και τη γρήγορη άνοδο της στάθμης των ποταμών.
Αναφέρθηκε σε όλα τα έργα αποκατάστασης και αντιπλημμυρικής θωράκισης της Θεσσαλίας μετά τον Daniel, τα οποία η Περιφέρεια κατασκεύασε. «Οι πλημμύρες δεν αντιμετωπίζονται μέσα και κοντά στις πόλεις. Οι πλημμύρες αντιμετωπίζονται ανάντη, στα βουνά», τόνισε και σημείωσε την αναγκαιότητα των έργων ορεινής υδρονομίας. «Εάν το Υπουργείο υλοποιήσει τα τρία μεγάλα φράγματα και τα έργα ορεινής υδρονομίας, η Θεσσαλία θα αντιμετωπίζει τις κρίσεις σε συνθήκες ασφάλειας. Η Θεσσαλία επενδύει στην πρόληψη, στην έγκαιρη προειδοποίηση και στη σωστή διαχείριση και συντονισμό», κατέληξε.
Εκ μέρους των συνδιοργανωτών, χαιρετισμό στην ημερίδα απηύθυνε επίσης ο Δήμαρχος Λαρισαίων και εκπρόσωπος της ΚΕΔΕ, Θανάσης Μαμάκος, ο οποίος μεταξύ άλλων τόνισε :«Η ΚΕΔΕ προσπαθεί πάντα να στηρίζει ενέργειες προσαρμογής μέσα από το δίκτυο όλων των δήμων της χώρας, για τη σωστή διάγνωση του προβλήματος, τον σωστό σχεδιασμό και την οργάνωση της αντιμετώπισης σε τοπικό επίπεδο. Όπως σημείωσε η « ΚΕΔΕ, αλλά και ο Δήμος Λαρισαίων, συμμετέχουν στους 18 εταίρους του έργου LIFE-IP AdaptInGR. Ο ρόλος της ΚΕΔΕ είναι να συνδέσει την τοπική αυτοδιοίκηση με τις ενέργειες προσαρμογής που πρέπει να γίνουν στη χώρα μας, για ένα καλύτερο μέλλον όλων μας».
Η Γενική Γραμματέας Αποκεντρωμένης Διοίκησης Θεσσαλίας-Στερεάς Ελλάδας, Ειρήνη (Ρένα) Καραλαριώτου, επεσήμανε μεταξύ άλλων:
«Η Αποκεντρωμένη Διοίκηση συνεργάζεται στενά με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς ώστε οι πολιτικές προσαρμογής να είναι αποτελεσματικές .Φλέγον ζήτημα, όμως που αφορά άμεσα την περιοχή μας και τον πρωτογενή τομέα είναι το θέμα της διαχείρισης των υδάτων. Προς αυτή την κατεύθυνση , υλοποιούνται ήδη σημαντικά έργα από τα συναρμόδια Υπουργεία, όπως αρδευτικά δίκτυα, εκσυγχρονισμός δικτύων των ΤΟΕΒ, κατασκευή ταμιευτήρων και φραγμάτων, ενώ θα πρέπει να σημειωθεί πως προγραμματίζονται σημαντικά έργα ορεινής υδρονομίας με το Στρατηγικό Σχέδιο “Aqua Montis”, που καλύπτει ορεινές λεκάνες απορροής σε όλη τη Θεσσαλία και στόχο τη συγκράτηση των υδάτων στα ορεινά, ώστε να περιοριστούν οι πλημμύρες στα πεδινά και να προστατευθούν καλλιέργειες και κατοικίες».
Την ημερίδα χαιρέτησαν διαδικτυακά ο Αντιπεριφερειάρχης Βιώσιμης Ανάπτυξης, Ενέργειας και Περιβάλλοντος Δυτικής Ελλάδας και Γραμματέας Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής της ΕΝΠΕ, Στυλιανός Μπλέτσας, ο οποίος αναφέρθηκε στην πολύπλευρη δράση της τοπικής αυτοδιοίκησης για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, καθώς και η αναπληρώτρια προϊσταμένη της Διεύθυνσης Κλιματικής Αλλαγής του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ειρήνη Τσιλιμπάρη, η οποία αναφέρθηκε στις δράσεις του Υπουργείου.
Εκ μέρους της ΠΕΔ Θεσσαλίας, ο κ. Ανδρέας Ανδριτσόπουλος, σημείωσε μεταξύ άλλων ότι «Η Θεσσαλία βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της εθνικής προσπάθειας για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης. Για τους δήμους της Θεσσαλίας έχει μετατραπεί σε πιεστική αναγκαιότητα που καθορίζει τις αποφάσεις και τις δράσεις μας».
Αμέσως μετά τους χαιρετισμούς ακολούθησε αναλυτική επισκόπηση του Περιφερειακού Σχεδίου για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή από τον Θεματικό Αντιπεριφερειάρχη Περιβάλλοντος, Φώτη Λαμπρινίδη. το οποίο στηρίζεται στο βασικό τετράπτυχο: Παρακολουθούμε –Διορθώνουμε- Επικαιροποιούμε –Βελτιώνουμε. «Δυστυχώς οδεύουμε στο ακραίο σενάριο του μετριασμού των εκπομπών αερίου του θερμοκηπίου. Οι πόλεμοι για τα ορυκτά καύσιμα και η πρόσφατη σύρραξη στο Ιράν επιτείνουν την εξέλιξη. Η Ανατολική Μεσόγειος ως καυτό σημείο της κλιματικής αλλαγής προδιαγράφει ένα δυσοίωνο μέλλον για τη Θεσσαλία και προετοιμαζόμαστε κατάλληλα επικαιροποιώντας το σχέδιο. Επιλέγοντας την εν θερμώ προσαρμογή, με συνεχή παρακολούθηση κα μια σαφώς πιο ευέλικτη αντιμετώπιση των καταστάσεων».
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε η ομιλία του Χημικού –Περιβαλλοντολόγου εδικού συμβούλου του Περιφερειάρχη Θεσσαλίας, Ζήση Αργυρόπουλου, ο οποίος μίλησε για τις κοινωνικές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής που έχουν να κάνουν κυρίως με την ψυχολογική επιβάρυνση των ανθρώπων που έχουν πληγεί από ακραία φαινόμενα. Όπως είπε:« Οι συνήθεις ψυχολογικές επιπτώσεις είναι το μετατραυματικό στρες, η διαταραχή μετατραυματικού στρες (κάτι πιο μόνιμο) και το αίσθημα της νοσταλγίας, που αισθάνεται ο άνθρωπος όταν ένα καταστροφικό γεγονός του έχει στερήσει ένα τοπίο στο οποίο ήταν ενταγμένος. Αυτό πλήττει κυρίως τους ανθρώπους της υπαίθρου».
Ακολούθησαν οι εισηγήσεις διακεκριμένων ομιλητών σχετικά με τους πλέον ευάλωτους τομείς στην κλιματική αλλαγή, όπως: υδάτινοι πόροι, βιοποικιλότητα, παράκτια ζώνη, δασοπονία, αγροτικός τομέας και πολιτιστική κληρονομιά, με στόχο την ανταλλαγή καλών πρακτικών, τεχνογνωσίας και καινοτομιών (τεχνολογικές λύσεις) για την προσαρμογή στα νέα δεδομένα.
