Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε την επιβολή δασμών 10% σε παγκόσμιο επίπεδο «σε όλες τις χώρες», λίγες ώρες αφότου το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε ότι οι δασμοί που επέβαλε στις εισαγωγές είναι παράνομοι.
«Δεν χρειάζεται να ρωτήσω το Κογκρέσο για τους δασμούς», τόνισε, διαβεβαιώνοντας ότι τα έσοδα «θα αυξηθούν». Οι «παγκόσμιοι δασμοί» του 10%, είπε ο Τραμπ, θα ισχύσουν για πέντε μήνες και θα προστεθούν στους ήδη υπάρχοντες.
«Είναι μεγάλη μου τιμή που μόλις υπέγραψα, από το Οβάλ Γραφείο, έναν παγκόσμιο δασμό 10% σε όλες τις χώρες, ο οποίος θα τεθεί σε ισχύ σχεδόν αμέσως», έγραψε ο Ρεπουμπλικάνος ηγέτης στην πλατφόρμα του Truth Social.
Ο Ντόναλντ Τραμπ επικαλέστηκε για πρώτη φορά το Άρθρο 122 του 1974, το οποίο δίνει τη δυνατότητα στον πρόεδρο των ΗΠΑ να επιβάλει δασμούς έως και 15% για διάστημα 150 ημερών.
Σύμφωνα με το άρθρο 122, προστίθεται το 10% επιπλέον «όλων των δασμών εθνικής ασφάλειας που επιβλήθηκαν με το άρθρο 232 και το άρθρο 301», υποστήριξε ο αμερικανός πρόεδρος.
Τι προβλέπουν τα άρθρα 122 και 301
Ωστόσο, το άρθρο 122 που επικαλείται ο Τραμπ επιτρέπει δασμούς διάρκειας 150 ημερών, εκτός εάν το Κογκρέσο αποφφασίσει παράταση, επισημαίνουν αναλυτές. Με στόχο πιο ανθεκτικούς δασμούς ο πρόεδρος των ΗΠΑ επιστρατεύει και το άρθρο 301 που ορίζει ότι οι έρευνες για αθέμιτες εμπορικές συμφωνίες μπορεί να διαρκούν ως 12 μήνες, περιθώριο που δεν συνεπάγεται άμεση επιβολή δασμών.
Το άρθρο 122 επιτρέπει στον πρόεδρο να επιβάλει «προσωρινή επιβάρυνση εισαγωγής» έως 15% εάν διαπιστώσει ότι υπάρχουν «μεγάλα και σοβαρά» ελλείμματα στο ισοζύγιο πληρωμών, προκειμένου να αποτρέψει μια «επικείμενη» και «σημαντική» υποτίμηση του δολαρίου ΗΠΑ στις αγορές συναλλάγματος, διευκρινίζουν αναλυτές.
Η κυβέρνηση Τραμπ καταργεί ορισμένους από τους δασμούς που είχε επιβάλει μετά την ετυμηγορία του Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ, όπως ανακοίνωσε στο μεταξύ ο Λευκός Οίκος.
«Υπό το πρίσμα των πρόσφατων γεγονότων, οι πρόσθετοι δασμοί ad valorem (επί της αξίας) που επιβλήθηκαν βάσει του IEEPA ( νόμου περί οικονομικών εξουσιών σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης)» δεν θα ισχύουν πλέον και το συντομότερο δυνατόν, δεν θα εισπράττονται πλέον», σύμφωνα με την ανακοίνωση.
Mε οργή και απειλές υποδέχτηκε ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών την ετυμηγορία του Ανώτατου Δικαστηρίου που με πλειοψηφία έξι δικαστών υπέρ έναντι τριών, ακύρωσε τους ευρείας κλίμακας δασμούς που είχε επιβάλει ο Τραμπ κρίνοντας ότι ο πρόεδρος δεν διέθετε την απαιτούμενη εξουσιοδότηση, βάσει του νόμου του 1977 περί έκτακτων οικονομικών εξουσιών, για να επιβάλει ένα τόσο εκτεταμένο πλέγμα εισαγωγικών δασμών.
Ο Ντόναλντ Τραμπ χαρακτήρισε «ντροπή» την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου και κατέστησε σαφές ότι θα αναζητήσει εναλλακτικές νομικές οδούς καθώς «για να προστατεύσει τη χώρα ένας πρόεδρος μπορεί στην πραγματικότητα να επιβάλλει περισσότερους και ανθεκτικότερους δασμούς».
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ δήλωσε ότι οι δασμοί του έθεσαν τέλος σε «πέντε από τους οκτώ πολέμους» που ισχυρίζεται ότι έχει διευθετήσει.
Η δικαστική απόφαση δεν επηρέασε τους ειδικούς ανά τομέα δασμούς που επέβαλε ο Τραμπ ξεχωριστά στον χάλυβα, το αλουμίνιο και τις αυτοκινητοβιομηχανίες.
Παρόλα αυτά, σηματοδότησε τη μεγαλύτερη ήττα του Τραμπ στο Ανώτατο Δικαστήριο από την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο πριν από 13 μήνες.
Διευκρινίσεις ζητά η Ευρωπαϊκή Ένωση
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζητά διευκρινίσεις από τον Λευκό Οίκο καθώς η διμερής συμφωνία που υπεγράφη τον περασμένο Ιούλιο από την πρόεδρο της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και τον Ντόναλντ Τραμπ, καθόρισε καθολικό δασμό 15% στις εξαγωγές της ΕΕ, ενώ μείωσε τους δασμούς στα αμερικανικά βιομηχανικά προϊόντα στο μηδέν.
«Παραμένουμε σε στενή επαφή με την αμερικανική κυβέρνηση, καθώς αναζητούμε σαφήνεια σχετικά με τα βήματα που προτίθενται να λάβουν ως απάντηση σε αυτή την απόφαση», δήλωσε την Παρασκευή ο αναπληρωτής επικεφαλής εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Όλοφ Γκιλ.
Αποζημιώσεις σε κάθε νοικοκυριό ζητούν Δημοκρατικοί
Οι δασμοί, που πλέον θεωρούνται παράνομοι, απέφεραν περίπου 133,5 δισεκατομμύρια δολάρια από τον Ιανουάριο του 2025 έως τα μέσα Δεκεμβρίου.
Σε κοινή επιστολή τους οι κυβερνήτες της Καλιφόρνιας και του Ιλινόις, απαιτούν επιστροφή περίπου 1.700 δολαρίων για κάθε νοικοκυριό, υποστηρίζοντας ότι τα έσοδα από τους δασμούς προήλθαν από τις τσέπες των Αμερικανών ψηφοφόρων.
«Οι δασμοί δεν ήταν τίποτα περισσότερο από μια παράνομη αρπαγή μετρητών που αύξησε τις τιμές και έβλαπτε τις εργαζόμενες οικογένειες. Κάθε δολάριο που αφαιρείται παράνομα πρέπει να επιστρέφεται αμέσως και με τόκους», αναφέρουν οι δύο Δημοκρατικοί Πρίτζκερ και Νιούσομ που θεωρούνται ευρέως ως πιθανοί υποψήφιοι στην προεδρική κούρσα του 2028.
Όταν ρωτήθηκε από δημοσιογράφους εάν η Ουάσινγκτον θα πρέπει να επιστρέψει τα χρήματα που έλαβε εντός του 2025 από τους δασμούς, ο Ντόναλντ Τραμπ απάντησε ότι «η κατάληξη θα είναι ότι θα βρισκόμαστε στα δικαστήρια για την επόμενη πενταετία».
Αγωγές για επιστροφές χρημάτων
Επιχειρήσεις που είχαν αμφισβητήσει τους δασμούς, διεκδικούν με αγωγές επιστροφές χρημάτων από τους δασμούς που κρίθηκαν παράνομοι βάσει της ετυμηγορίας του Ανωτάτου Δικαστηρίου.
«Οι επιστροφές χρημάτων δεν θα γίνουν αυτόματα, καθώς κάθε εισαγωγέας που θέλει τα χρήματά του πίσω πρέπει να υποβάλει αγωγή μεμονωμένα», ανέφεραν αναλυτές της ING.
«Αυτή η διαδικασία έχει ήδη ξεκινήσει, με πάνω από 1.000 εταιρικές οντότητες να εμπλέκονται πλέον σε νομική διαμάχη».
Ο δικαστής Μπρετ Κάβανο, που τάχθηκε υπέρ των δασμών, τόνισε ότι η διαδικασία επιστροφής χρημάτων θα μπορούσε να είναι «χάος».
Η Ελίζαμπεθ Γουόρεν, η κορυφαία Δημοκρατική στην Επιτροπή Τραπεζών της Γερουσίας, προειδοποίησε ότι δεν υπάρχει «κανένας νομικός μηχανισμός για τους καταναλωτές και πολλές μικρές επιχειρήσεις να ανακτήσουν τα χρήματα που έχουν ήδη καταβάλει».
Σύμφωνα με έρευνα από το Πανεπιστήμιο Γέιλ οι καταναλωτές αντιμετωπίζουν μέσο πραγματικό δασμολογικό συντελεστή 9,1% που αν και μειώνεται από το 16,9%, «παραμένει το υψηλότερο από το 1946».
