Ένα απροσδόκητο θέαμα, έναν μεγάλο καρχαρία που κολυμπούσε νωχελικά σε βάθη που δεν φτάνει το φως του ήλιου, κατέγραψε κάμερα επιστημονικής αποστολής στον άγονο βυθό της Ανταρκτικής.
Όπως δήλωσε ο ερευνητής Άλαν Τζέιμισον, πολλοί επιστήμονες θεωρούσαν πως δεν υπήρχαν καρχαρίες στα παγωμένα νερά της Ανταρκτικής, έως ότου εμφανιστεί αυτός ο καρχαρίας στο λιγοστό τεχνητό φως της βιντεοκάμερας. Ο καρχαρίας, που κινηματογραφήθηκε τον Ιανουάριο του 2025, ήταν ένα μεγάλο δείγμα με εκτιμώμενο μήκος μεταξύ 3 και 4 μέτρων.
«Πήγαμε εκεί χωρίς να περιμένουμε να δούμε καρχαρίες, γιατί υπάρχει ένας γενικός κανόνας που λέει ότι δεν υπάρχουν καρχαρίες στην Ανταρκτική», εξηγεί ο Τζέιμισον. «Και δεν ήταν καν ένας μικρός, αλλά ένας τεράστιος καρχαρίας. Αυτά τα πλάσματα είναι σαν τανκς», πρόσθεσε.
Η κάμερα του Κέντρου Ερευνών Βαθέων Θαλασσών Minderoo-UWA, το οποίο ερευνά τη ζωή στα βαθύτερα σημεία των ωκεανών του πλανήτη, ήταν τοποθετημένη στα ανοικτά των Νότιων Νήσων Σέτλαντ, κοντά στην Ανταρκτική Χερσόνησο. Η περιοχή αυτή βρίσκεται εντός των ορίων του Ανταρκτικού Ωκεανού, γνωστού και ως Νότιου Ωκεανού, ο οποίος ορίζεται ως η περιοχή κάτω από τον 60ό νότιο παράλληλο.
Ο καρχαρίας βρισκόταν σε βάθος 490 μέτρων, όπου η θερμοκρασία του νερού ήταν λίγο πάνω από τους 0 βαθμούς Κελσίου (1,27 °C).
Στο βίντεο εμφανίζεται ένα μικρό σαλάχι ακίνητο στο καρέ. Το σαλάχι, συγγενής του καρχαρία, δεν εξέπληξε τους επιστήμονες, οι οποίοι γνωρίζουν πως η περιοχή όπου ενδημούν εκτείνεται τόσο νότια.
Ο Τζέιμισον, διευθυντής του ερευνητικού κέντρου με έδρα το Πανεπιστήμιο της Δυτικής Αυστραλίας, δήλωσε ότι δεν μπόρεσε να εντοπίσει καμία αναφορά για άλλο καρχαρία στον Ανταρκτικό Ωκεανό.
Ο Πίτερ Κάιν, βιολόγος του Πανεπιστημίου Charles Darwin, ανεξάρτητος από το ερευνητικό κέντρο, συμφώνησε ότι ποτέ πριν δεν είχε καταγραφεί καρχαρίας τόσο νότια.
Η κλιματική αλλαγή και η αύξηση της θερμοκρασίας των ωκεανών ενδέχεται να οδηγούν τους καρχαρίες στα ψυχρότερα νερά του Νότιου Ημισφαιρίου, αλλά τα δεδομένα σχετικά με τις αλλαγές στην κατανομή τους κοντά στην Ανταρκτική είναι περιορισμένα λόγω του δυσπρόσιτου της περιοχής, σημειώνει ο Κάιν. Όπως λέει ο ίδιος, οι καρχαρίες ενδέχεται να βρίσκονται εδώ και καιρό στην Ανταρκτική χωρίς να το έχει παρατηρήσει κανείς.
«Αυτό είναι υπέροχο. Ο καρχαρίας βρισκόταν στο σωστό μέρος, η κάμερα βρισκόταν στο σωστό μέρος και κατέστη εφικτό αυτό το υπέροχο βίντεο», είπε ο Κάιν. «Είναι πολύ σημαντικό.»
Ο πληθυσμός των καρχαριών στον Ανταρκτικό Ωκεανό είναι πιθανώς αραιός και για αυτό δύσκολα εντοπίσιμος από τον άνθρωπο, προσθέτει ο Τζέιμισον.
Υπάρχουν λιγοστές ερευνητικές κάμερες στο συγκεκριμένο βάθος στα νερά της Ανταρκτικής. Οι υπάρχουσες μπορούν να λειτουργήσουν μόνο κατά τους καλοκαιρινούς μήνες του Νότιου Ημισφαιρίου, από τον Δεκέμβριο έως τον Φεβρουάριο.
«Το υπόλοιπο 75% του έτους, κανείς δεν παρακολουθεί. Και γι’ αυτό, νομίζω, συναντάμε περιστασιακά αυτές τις εκπλήξεις», καταλήγει ο Τζέιμισον.
