Το Aνώτατο Δικαστήριο των Ηνωμένων Πολιτειών ακύρωσε το μεγαλύτερο μέρος των εκτεταμένων δασμών του Ντόναλντ Τραμπ σε μια απόφαση που συνιστά βαρύ πλήγμα για τη βασική οικονομική στρατηγική του.
Σύμφωνα με την απόφαση που εκδόθηκε σήμερα από μια πλειοψηφία έξι δικαστών υπέρ έναντι τριών κατά, ο Αμερικανός πρόεδρος δεν μπορεί να δικαιολογήσει αυτούς τους δασμούς επικαλούμενος μια οικονομική έκτακτη ανάγκη.
Αυτή η απόφαση αφορά τους δασμούς που παρουσιάστηκαν ως «αμοιβαίοι» από τον Ντόναλντ Τραμπ, όμως όχι εκείνους που εφαρμόζονται σε ειδικούς τομείς δραστηριότητας, όπως την αυτοκινητοβιομηχανία ή τον χάλυβα και το αλουμίνιο.
Η ετυμηγορία αποτελεί ταυτόχρονα μια ηχηρή πολιτική ήττα και μια σπάνια πράξη θεσμικής αντίστασης απέναντι στον πρόεδρο από ένα κατά πλειοψηφία συντηρητικό δικαστήριο.
Οι δικαστές έκριναν ότι ο πρόεδρος δεν διέθετε την απαιτούμενη εξουσιοδότηση, βάσει του νόμου του 1977 περί έκτακτων οικονομικών εξουσιών, για να επιβάλει ένα τόσο εκτεταμένο πλέγμα εισαγωγικών δασμών σε προϊόντα προερχόμενα από σχεδόν το σύνολο των εμπορικών εταίρων των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η απόφαση αναμένεται να προκαλέσει ευρύτερους κραδασμούς, με επιπτώσεις στο παγκόσμιο εμπόριο, στις επιχειρήσεις, στους καταναλωτές και στον πληθωρισμό, αλλά και άμεσα στο διαθέσιμο εισόδημα των Αμερικανών.
Το διακύβευμα είναι εξαιρετικά υψηλό, οι επίμαχοι δασμοί αφορούν εμπορικές ροές αξίας τρισεκατομμυρίων δολαρίων.
Η Wall Street αντέδρασε γρήγορα και θετικά στην απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου. Ο Dow Jones ανέβηκε 0,34%, ο δείκτης S&P 500 αυξήθηκε κατά 0,48% ενώ ο τεχνολογικός Nasdaq βλέπει αύξηση της τάξης του 0,57%. Ωστόσο, με δεδομένο ότι η συνεδρία στη Νέα Υόρκη ξεκίνησε πριν λιγότερο από μία ώρα, δεν είναι σίγουρο ότι η τάση θα συνεχιστεί.
Οι δασμοί που επηρεάζονται
Επηρεάζονται οι δασμοί που επέβαλε ο Τραμπ σε ολόκληρη τη χώρα στο μεγαλύτερο μέρος του κόσμου.
Η απόφαση επικεντρώνεται στη χρήση από τον Τραμπ ενός νόμου του 1977, του International Emergency Economic Powers Act (IEEPA), που δίνει στον πρόεδρο την εξουσία να «ρυθμίζει» το εμπόριο σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης.
Ο Τραμπ τον επικαλέστηκε για πρώτη φορά τον Φεβρουάριο του 2025 για να επιβάλει δασμούς σε προϊόντα από την Κίνα, το Μεξικό και τον Καναδά, υποστηρίζοντας ότι η διακίνηση ναρκωτικών από αυτές τις χώρες αποτελούσε κατάσταση έκτακτης ανάγκης.
Τον χρησιμοποίησε ξανά τον Απρίλιο, επιβάλλοντας δασμούς από 10% έως 50% σε προϊόντα από σχεδόν όλες τις χώρες του κόσμου. Δήλωσε ότι το εμπορικό έλλειμμα των ΗΠΑ – όπου οι εισαγωγές των ΗΠΑ υπερβαίνουν τις εξαγωγές – αποτελούσε «έκτακτη και ασυνήθιστη απειλή».
Οι δασμοί που δεν επηρεάστηκαν
Οι δασμοί για συγκεκριμένους κλάδους, όπως ο χάλυβας, το αλουμίνιο, η ξυλεία και η αυτοκινητοβιομηχανία, οι οποίοι επιβλήθηκαν βάσει του άρθρου 232 του νόμου για την επέκταση του εμπορίου του 1962, επικαλούμενοι λόγους εθνικής ασφάλειας.
Γιατί ο Τραμπ είχε προχωρήσει στην επιβολή δασμών
Τον Απρίλιο, ο πρόεδρος των ΗΠΑ επέβαλε δασμούς σε προϊόντα από σχεδόν όλες τις χώρες του κόσμου.
Υποστήριξε ότι οι δασμοί θα αυξήσουν τα έσοδα του κράτους, θα ενθαρρύνουν τους καταναλωτές να αγοράζουν περισσότερα αμερικανικά προϊόντα και θα ενισχύσουν τις επενδύσεις στις ΗΠΑ. Ωστόσο, οι επικριτές προειδοποιούν για αύξηση των τιμών και ζημιά στην παγκόσμια οικονομία.
Ο Τραμπ επιθυμεί να μειώσει το εμπορικό έλλειμμα των ΗΠΑ, δηλαδή τη διαφορά μεταξύ της αξίας των προϊόντων που αγοράζουν από άλλες χώρες και της αξίας των προϊόντων που πωλούν σε αυτές.
Ο πρόεδρος υποστηρίζει ότι οι ΗΠΑ έχουν εκμεταλλευτεί από «απατεώνες» και «λεηλατηθεί» από ξένους.
Ο Τραμπ έχει επίσης χρησιμοποιήσει τους φόρους για να διατυπώσει άλλες απαιτήσεις.
Για παράδειγμα, όταν ανακοίνωσε δασμούς κατά της Κίνας, του Μεξικού και του Καναδά, είπε ότι οι χώρες αυτές πρέπει να κάνουν περισσότερα για να σταματήσουν τους μετανάστες και την παράνομη διακίνηση του ναρκωτικού φαιντανύλ στις ΗΠΑ.
Πολλοί δασμοί έχουν τροποποιηθεί ή αναβληθεί μετά την ανακοίνωσή τους.
