Η Ελλάδα δεν είναι συνολικά η ακριβότερη χώρα στο σούπερ μάρκετ. Αυτό προκύπτει από τη συγκριτική έρευνα του ΙΕΛΚΑ για τυπικό καλάθι προϊόντων σε εννέα ευρωπαϊκές χώρες (με ΦΠΑ). Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι οριζόντια και κυρίως δεν αποτυπώνεται πλήρως αν δεν συνδεθεί με το εισόδημα.
Στα επιμέρους προϊόντα, καταγράφονται σαφείς αποκλίσεις.Για παράδειγμα,ο καφές (200 γρ.) στην Ελλάδα πωλείται στα 9,67 ευρώ, περίπου 12,7% υψηλότερα από τον μέσο όρο των χωρών της έρευνας (8,58 ευρώ) του ΙΕΛΚΑ . Η Ελλάδα είναι ακριβότερη από Ισπανία, Πορτογαλία, Ιταλία, Γαλλία, Ρουμανία και Βουλγαρία, και συγκρίνεται μόνο με τη Γερμανία που βρίσκεται οριακά υψηλότερα.
Ακόμη μεγαλύτερη είναι η απόκλιση στη ζάχαρη (1 κιλό). Στα 2,66 ευρώ, η τιμή είναι 15,6% πάνω από τον μέσο όρο (2,30 ευρώ), κατατάσσοντας τη χώρα στις ακριβότερες της σύγκρισης. Η Ελλάδα είναι ακριβότερη από όλες σχεδόν τις χώρες της σύγκρισης, συμπεριλαμβανομένων Ισπανίας, Πορτογαλίας, Γαλλίας, Ιταλίας, Γερμανίας, Ρουμανίας και Βουλγαρίας.
Σε άλλες κατηγορίες, όπως το φρέσκο μοσχάρι και το ελαιόλαδο, η Ελλάδα βρίσκεται κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Εκεί όπου η Ελλάδα βρίσκεται κάτω από τον μέσο όρο, η εικόνα έχει διαφορετική ανάγνωση.Στο φρέσκο μοσχάρι (1 κιλό), η ελληνική τιμή (17,09 ευρώ) είναι περίπου –12% χαμηλότερη από τον μέσο όρο των 19,42 ευρώ. Ωστόσο, αυτό οφείλεται στις πολύ υψηλές τιμές της Γαλλίας (27,66 ευρώ) και της Γερμανίας (22,95 ευρώ), που ανεβάζουν τον μέσο όρο. Η Ελλάδα παραμένει ακριβότερη από Ισπανία, Πορτογαλία, Ρουμανία και Βουλγαρία.
Στο ελαιόλαδο (1 λίτρο), η τιμή στην Ελλάδα (7,69 ευρώ) είναι –26,8% χαμηλότερη από τον μέσο όρο (10,51 ευρώ). Όμως ο μέσος όρος διαμορφώνεται από ιδιαίτερα υψηλές τιμές σε Γερμανία (15,65 ευρώ) και Γαλλία (14,38 ευρώ). Η Ελλάδα παραμένει ακριβότερη από Ρουμανία και Βουλγαρία και συγκρίσιμη με χώρες της Νότιας Ευρώπης.Στις πάνες (Νο 4, 30 τεμάχια), η τιμή στην Ελλάδα (10,13 ευρώ) είναι περίπου –9,9% χαμηλότερη από τον μέσο όρο (11,24 ευρώ), καθώς Ιρλανδία και Ρουμανία εμφανίζουν σημαντικά υψηλότερες τιμές. Ωστόσο, η Ελλάδα παραμένει ακριβότερη από Ιταλία, Πορτογαλία και Ισπανία.
Η ουσία όμως δεν βρίσκεται μόνο στην τιμή. Βρίσκεται στη σχέση τιμής και εισοδήματος.Σε όρους πραγματικής κατανάλωσης (Actual Individual Consumption σε PPS), η Ελλάδα διαμορφώνεται περίπου στο 70–75% του μέσου όρου της ΕΕ. Η Ισπανία κινείται στο 85–90%, η Πορτογαλία στο 80–85% και η Ιταλία κοντά στο 95–100%. Αυτό σημαίνει ότι το ελληνικό νοικοκυριό έχει αισθητά μικρότερη αγοραστική δυνατότητα.Με απλά λόγια: ακόμη κι αν η τιμή ενός προϊόντος είναι παρόμοια, η επιβάρυνση στο ελληνικό εισόδημα είναι μεγαλύτερη.
Η εικόνα συμπληρώνεται από τη διάρθρωση των μισθών. Οι μέσες ετήσιες αποδοχές στην Ελλάδα παραμένουν χαμηλότερες από Ιταλία και Ισπανία, ενώ η χώρα εμφανίζει και σχετικά υψηλό δείκτη ανισότητας (Gini), κάτι που σημαίνει ότι σημαντικό τμήμα των νοικοκυριών βρίσκεται κάτω από τον μέσο όρο εισοδήματος.
Συνεπώς, η συζήτηση για την ακρίβεια δεν μπορεί να περιορίζεται σε απλές συγκρίσεις τιμών. Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο «πόσο κοστίζει», αλλά «σε σχέση με τι εισόδημα κοστίζει».
Και εκεί ακριβώς βρίσκεται το ελληνικό πρόβλημα: όχι μια γενικευμένη ευρωπαϊκή πρωτιά στις τιμές, αλλά ο συνδυασμός επιλεκτικά υψηλών τιμών με χαμηλότερη αγοραστική δύναμη.Αυτός είναι ο λόγος που η ακρίβεια στην Ελλάδα βιώνεται εντονότερα από ό,τι δείχνουν οι πίνακες.
