Σημαντικό ορόσημο για το ρεαλιστικά φιλόδοξο πρόγραμμα υδρογονανθράκων της Ελλάδας αποτελεί η υπογραφή των συμβάσεων παραχώρησης με την κοινοπραξία των Chevron και Helleniq Energy για τα τέσσερα θαλάσσια οικόπεδα νότια της Κρήτης και της Πελοποννήσου. Η τελετή θα πραγματοποιηθεί στο Μουσείο της Ακρόπολης αύριο Δευτέρα 16 Φεβρουαρίου, παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και της πρέσβειρας των ΗΠΑ στην Ελλάδα Κίμπερλι Γκίλφοϊλ.
Τις συμβάσεις θα υπογράψουν -για λογαριασμό των παραχωρησιούχων- ο Αντιπρόεδρος της Chevron Γκάβιν Λιούις και ο Διευθύνων Σύμβουλος της Helleniq Energy, Ανδρέας Σιάμισης, ενώ το Ελληνικό Δημόσιο θα εκπροσωπηθεί από τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου και τον Διευθύνοντα Σύμβουλο της Ελληνικής Διαχειριστικής Εταιρείας Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων (ΕΔΕΥΕΠ) Αριστοφάνη Στεφάτο.
Η τελετή λαμβάνει χώρα λιγότερο από έναν χρόνο μετά την προκήρυξη του διεθνούς διαγωνισμού (Μάρτιος 2025) που άνοιξε τον δρόμο για την είσοδο του αμερικανικού ενεργειακού κολοσσού στην Ελλάδα — ενός ομίλου με ήδη ισχυρό αποτύπωμα στην Ανατολική Μεσόγειο, ιδίως σε Ισραήλ, Αίγυπτο και Κύπρο. Αμέσως μετά, οι συμβάσεις -που αφορούν στην εκμίσθωση των θαλάσσιων οικοπέδων «Νότια Πελοπόννησος» , «Α2» , «Νότια της Κρήτης Ι » και «Νότια της Κρήτης ΙΙ» θα κατατεθούν προς κύρωση στη Βουλή, ανοίγοντας τον δρόμο για την έναρξη του πρώτου γύρου σεισμικών ερευνών προς το τέλος του έτους.
Η είσοδος της Chevron στο «παιχνίδι» των υδρογονανθράκων στην Ελλάδα μαζί με την δρομολογούμενη διενέργεια της πρώτης διερευνητικής γεώτρησης στη χώρα μετά από 40 χρόνια στο θαλάσσιο οικόπεδο «Μπλοκ 2» στο Ιόνιο που αναμένεται στις αρχές του 2027 (σε συνέχεια της εισόδου με πλειοψηφικό μερίδιο ενός άλλου αμερικανικού κολοσσού, της Exxon Mobil, που ήρθε να πλαισιώσει το ελληνικό «δίδυμο» των Energean και Helleniq Energy) είναι τα δυο μεγάλα ορόσημα που αναμένονται στο ορατό μέλλον στο «μέτωπο» των ερευνών για φυσικό αέριο στη χώρα μας.
Η χρονική στιγμή που επελέγη για την υπογραφή των συμβάσεων με Chevron δεν είναι διόλου τυχαία, καθώς στέλνει μήνυμα ισχυρής στήριξης των ΗΠΑ στα ενεργειακά projects της Ελλάδας με γεωπολιτικό πρόσημο, λίγες ημέρες πριν τη Συνάντηση Κορυφής της 24ης Φεβρουαρίου στην Ουάσιγκτον για τον Κάθετο Διάδρομο Φυσικού Αερίου και σε μια περίοδο κατά την οποία η Ουάσιγκτον έχει αναγορεύσει την χώρα μας ως στρατηγικό εταίρο της στο πεδίο της ενέργειας.
Στ. Παπασταύρου: Στρατηγικό βήμα για την Ελλάδα η συμφωνία με Chevron
Όπως δήλωσε στα «Παραπολιτικά» ο κ. Παπασταύρου, το deal με τη Chevron «συνιστά στρατηγικό βήμα για την Πατρίδα μας και εντάσσεται σε έναν συνολικό εθνικό ενεργειακό σχεδιασμό. Ασκούμε στην πράξη τα κυριαρχικά μας δικαιώματα, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, με αυστηρούς περιβαλλοντικούς όρους. Η χώρα μας προχωρά με θεσμική συνέχεια και υπευθυνότητα, στέλνοντας μήνυμα σταθερότητας και αξιοπιστίας προς τη διεθνή επενδυτική κοινότητα».
Τοποθετώντας τη συμφωνία στη «μεγάλη εικόνα» και στον ενεργειακό χάρτη της ευρύτερης περιοχής, ο κ. Παπασταύρου υπογραμμίζει ότι «Η Ελλάδα είναι ήδη σημαντικός ενεργειακός κόμβος στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, συμβάλλοντας στη διαφοροποίηση πηγών ενέργειας. Φιλοδοξούμε να καταστούμε και παραγωγοί υδρογονανθράκων, αξιοποιώντας υπεύθυνα τους εθνικούς μας πόρους προς όφελος της κοινωνίας και της οικονομίας. Με αυτόν τον τρόπο ενισχύεται η ενεργειακή μας ασφάλεια, δημιουργούνται προϋποθέσεις για νέες επενδύσεις, υψηλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας και σημαντικά δημόσια έσοδα, ενώ αναβαθμίζεται περαιτέρω η γεωπολιτική ισχύς της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο. Η υπογραφή των εμπορικών συμφωνιών τη Δευτέρα αποτελεί το επισφράγισμα προσπαθειών ετών και το έναυσμα για τα επόμενα βήματα. Προχωρούμε δυναμικά και με αυτοπεποίθηση».
Τα επόμενα βήματα για τις έρευνες στα τέσσερα μπλοκ
Όσον αφορά στα επόμενα βήματα για τα τέσσερα οικόπεδα στα οποία η Chevron -ως Operator στην κοινοπραξία έχει τον πρώτο λόγο-, μετά την κύρωση από τη Βουλή, το επόμενο milestone είναι η έγκριση -προς το φθινόπωρο- του Περιβαλλοντικού Σχεδίου Δράσης, ώστε προς τα τέλη του έτους να ξεκινήσουν οι πρώτες γεωφυσικές έρευνες. Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα, η πρώτη φάση των ερευνών αφορά στις δισδιάστατες (2D) σεισμικές έρευνες. Το ειδικό σκάφος που θα φέρει η αμερικανική εταιρεία αναμένεται να εκτελέσει γεωφυσικές εργασίες σε μια έκταση της τάξης των 47.000 τ.χλμ. Θα ακολουθήσει η αξιολόγηση των ευρημάτων και η διενέργεια πιο στοχευμένων τρισδιάστατων ερευνών στις περισσότερο «υποσχόμενες» γεωλογικές δομές, όσον αφορά στην ύπαρξη εμπορικά εκμεταλλεύσιμων κοιτασμάτων υδρογονανθράκων.
Ο ρόλος της ΕΔΕΥΕΠ
Ο κ. Στεφάτος από την πλευρά του μιλώντας στα «Παραπολιτικά» αναδεικνύει τον ρόλο της ΕΔΕΥΕΠ στη χάραξη, προετοιμασία και εφαρμογή του προγράμματος υδρογονανθράκων της χώρας. Όπως εξηγεί, «Έπειτα από την εκδήλωση ενδιαφέροντος της Chevron για τα νέα οικόπεδα, προετοιμάσαμε και διεξαγάγαμε έναν διεθνή διαγωνισμό με συνέπεια, ταχύτητα, και αποτελεσματικότητα. Και τώρα είμαστε έτοιμοι για την υπογραφή των Συμβάσεων Μίσθωσης μεταξύ του ελληνικού Κράτους και των Chevron-HELLENiQ ENERGY που επιλέχθηκαν ως προτιμητέοι επενδυτές. Πρόκειται για μία κοινοπραξία πολύ σημαντικών ενεργειακών εταιρειών που συνδυάζουν μακρά εγχώρια επιχειρησιακή εμπειρία και γνώση, με εκτεταμένη τεχνογνωσία και επιτυχίες σε αντίστοιχα έργα μεγάλου βάθους στην Ανατολική Μεσόγειο – αλλά και παγκοσμίως. Το ενεργό τους ενδιαφέρον και η παρουσία τους στη χώρα μας, όπου ήδη δραστηριοποιούνται σημαντικοί επενδυτές, αυξάνει τις περιοχές της ελληνικής επικράτειας όπου διεξάγονται έρευνες για υδρογονάνθρακες. Γεγονός που μεγιστοποιεί τις πιθανότητες να εντοπιστούν εμπορικά εκμεταλλεύσιμα κοιτάσματα, και η χώρα να αποκομίσει πολλαπλά οφέλη σε ενεργειακό, οικονομικό-κοινωνικό, και γεωπολιτικό επίπεδο. Ως προς τα επόμενα βήματα, αφού υπογραφούν, οι Συμβάσεις Μίσθωσης θα κατατεθούν στη Βουλή προς κύρωση, κι έπειτα αρχίζει το πολύ ενδιαφέρον κομμάτι για την ομάδα μας που αφορά στη διοικητική συνδρομή και υποστήριξη των ερευνητικών εργασιών, με ταυτόχρονη επίβλεψη του προγράμματος των θαλάσσιων γεωφυσικών ερευνών της πρώτης φάσης».
Σημειώνεται ότι στην Κρήτη εντοπίζονται οι πλέον ελπιδοφόρες περιοχές σε κοιτάσματα με βάση τις έρευνες αλλά και τα σεισμικά δεδομένα που είχαν συλλεχθεί κατά τον πρώτο μεγάλο γύρο παραχωρήσεων της περιόδου 2010-2011. Δεν πρέπει δε να παραβλέπεται το γεγονός ότι με τα οικόπεδα που παραχωρούνται στη Chevron γειτνιάζουν τα μπλοκ «Δυτικά της Κρήτης» και «Νοτιοδυτικά της Κρήτης» με operator την Exxon Mobil που συμπράττει με την Helleniq Energy. Με άλλα λόγια, καταγράφεται μια «ευγενή άμιλλα» στο πεδίο των ελληνικών υδρογονανθράκων, που προσδοκάται να επιταχύνει τις διαδικασίες και να οδηγήσει στο να αποκτήσουμε ορατότητα τα επόμενα χρόνια για το τι κρύβει το υπέδαφος της χώρας μας.
Το προφίλ της Chevron στη Μεσόγειο
Όσον αφορά στην παρουσία της Chevron στην ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου -στο πλαίσιο της οποίας εντάσσεται και η έλευσή της στην Ελλάδα-, κεντρικό ρόλο καταλαμβάνει η δραστηριότητα στο Ισραήλ, όπου η εταιρεία είναι λειτουργός στο κοίτασμα Λεβιάθαν και έχει συμμετοχή και στο κοίτασμα Ταμάρ. Τον περασμένο μήνα η Chevron έλαβε την τελική επενδυτική απόφαση για την επέκταση του Λεβιάθαν, με στόχο να αυξηθεί η παραγωγική του δυναμικότητα σε 21 δις. κυβικά μέτρα αερίου ετησίως. Στην Κύπρο, η εταιρεία διατηρεί ποσοστό 35% και τον ρόλο του Operator στο κοίτασμα «Αφροδίτη», όπου συμπράττει μαζί με την Shell και την ισραηλινή New Med Energy. Το πεδίο παραμένει υπό ανάπτυξη με σχέδια για εξέλιξη παραγωγής και κατασκευή υποθαλάσσιου αγωγού μεταφοράς προς την Αίγυπτο, όπου το αέριο από την «Αφροδίτη» θα υγροποιείται και θα εξάγεται στην αγορά. Η Chevron έχει μακρά ιστορία στην Αίγυπτο, με δραστηριότητα που ξεκινά από τη δεκαετία του 1930 και καλύπτει ολόκληρη την αλυσίδα ενέργειας (upstream, midstream, downstream) στη χώρα, όχι μόνο την εξαγωγή φυσικού αερίου αλλά και άλλες λειτουργίες στο ενεργειακό σύστημα της χώρας. Πιο πρόσφατα, ο αμερικανικός κολοσσός εξασφάλισε δικαιώματα έρευνας για πετρέλαιο και φυσικό αέριο στη λεκάνη της Σύρτης στη Λιβύη, ενώ προ ημερών υπέγραψε Μνημόνιο Κατανόησης (MoU) με την Συριακή Εταιρεία Πετρελαίου (SPC) και την UCC Holding από το Κατάρ για την αξιολόγηση της δυνατότητας εξόρυξης πετρελαίου και φυσικού αερίου ανοικτά των ακτών της Συρίας.
