«Στην Αλβανία, μετά την πτώση του πλέον αθεϊστικού καθεστώτος στην Ευρώπη, η Ορθοδοξία ξαναβρήκε τη λάμψη της. Κι αυτό οφείλεται πρωτίστως στο όραμα, στην πίστη, στον αγώνα και το έργο ενός ανθρώπου, του μακαριστού πρώην Αρχιεπισκόπου Τιράνων, Δυρραχίου και πάσης Αλβανίας Αναστασίου. Του ανθρώπου, που ενσάρκωσε τις υψηλότερες αξίες του Χριστιανισμού: την αγάπη και την προσφορά προς τον συνάνθρωπο, την ανοχή και την καταλλαγή, την αλληλεγγύη και την ανιδιοτέλεια. Η φωτεινή αυτή προσωπικότητά της Οικουμενικής Ορθοδοξίας αποτελεί διαχρονικό υπόδειγμα για όλες τις επερχόμενες γενιές».
Τα παραπάνω τόνισε ο Γενικός Γραμματέας της Διακοινοβουλευτικής Συνέλευσης Ορθοδοξίας, Μέλος της Βουλής των Ελλήνων, δρ Μάξιμος Χαρακόπουλος, κατά την παρουσίαση του Τόμου: «Αγία Σοφία. Οι Ναοί της του Θεού Σοφίας ανά τον κόσμο».
Εκτός του Μάξιμου Χαρακόπουλου, για τον Τόμο μίλησαν επίσης ο Πρόεδρος της Ακαδημίας Επιστημών κ. Σκέντερ Γκινιούσι, ο Πρόεδρος της Βουλής της Αλβανίας κ. Νίκο Πελέσι, ο Βουλευτής κ. Βαγγέλης Ντούλες, ο Αρχιεπίσκοπος Τιράνων, Δυρραχίου και πάσης Αλβανίας κ. Ιωάννης, ο πρώην Υπουργός Παιδείας και Επιστημών κ. Γκεντς Πόλλο, ο Καθηγητής Αρχιτεκτονικής στο Πολυτεχνείο των Τιράνων δρ Πύρρο Θώμο.
Σεβασμός προς τον Άλλον
Ο ΓΓ της ΔΣΟ, υπογράμμισε ότι «μια από τις αρχές που εφήρμοσε στα χρόνια της ποιμαντορίας του ο μακαριστός Αναστάσιος ήταν και αυτή του σεβασμού προς τον Άλλον, προς την άλλη άποψη, την άλλη θρησκεία. Κάτι που αναδείχθηκε με τον πλέον εκκωφαντικό τρόπο κατά την πάνδημη εξόδιο ακολουθία του. Αυτή την αρχή ερχόμαστε και εμείς σήμερα να αναδείξουμε με την παρουσίαση αυτού του Τόμου με τις 37 Εκκλησίες της Αγίας Σοφίας που εντοπίζονται σε μια τεράστια γεωγραφική ακτίνα, από τη Σκωτία και τον Ατλαντικό ωκεανό έως τη Μαντζουρία της Κίνας και τον Ειρηνικό. Πρόθεσή μας είναι να αφυπνίσουμε τη διεθνή κοινότητα γι’ αυτό που έχει συμβεί στη σημαντικότερη, την ιστορικότερη και ωραιότερη από όλες αυτές τις εκκλησίες που είναι αφιερωμένες στην του Θεού Σοφία. Την Αγιά Σοφιά στην Κωνσταντινούπολη». Στη συνέχεια παρέθεσε τα λόγια του μακαριστού Αναστασίου, που τον Ιούλιο του 2020 είπε ότι η πράξη αυτή είναι «ένα είδος πολιτιστικής επιθέσεως, πολιτιστικού τζιχάντ. Τα τελευταία χρόνια όλοι οι σοβαροί, τόσο χριστιανοί όσο και μουσουλμάνοι, καταδικάζουν κάθε μορφή ιερού πολέμου, τζιχάντ. Υπάρχει μια ισλαμική ευαισθησία μέχρι τώρα που έχει σεβαστεί την ομορφιά της Αγίας Σοφίας. Ο άκριτος όμως φανατισμός ζητεί να εκμεταλλευτεί, να κλέψει το κάλλος του πιο ωραίου Ναού της αδιαίρετης Χριστιανοσύνης. Η απόφαση αυτή ανήκει στις τραγικές αποφάσεις και ενέργειες που ναρκοθετούν τη μεγαλύτερη ελπίδα και προσπάθεια της εποχής μας. Την ειρηνική συνύπαρξη των θρησκειών και των πολιτισμών». Και ο Μάξιμος Χαρακόπουλος κατέληξε λέγοντας ότι «τα σοφά αυτά λόγια θέτουν το όλο ζήτημα στις σωστές του διαστάσεις, αλλά και όλους μας, ιδιαίτερα όσοι έχουν θέσεις εξουσίας, ενώπιον των ευθυνών μας, απέναντι στην ιστορία, το δίκαιο και την αλήθεια».
Σύμβολο θριάμβου του Χριστιανισμού
Ο Αρχιεπίσκοπος Τιράνων, Δυρραχίου και πάσης Αλβανίας κ. Ιωάννης, στη δική του ομιλία επισήμανε ότι «αυτή η εκκλησία δεν ήταν μόνο ένα αρχιτεκτονικό επίτευγμα, αλλά και ένα σύμβολο του θριάμβου του Χριστιανισμού. Η εκκλησία, η οποία κατά τη διάρκεια των διωγμών λατρευόταν στις κατακόμβες, απέκτησε τώρα την πιο μεγαλοπρεπή της στέγη. Η παγκόσμια επιρροή της ξεπέρασε τα όρια των θρησκειών. Η Αγία Σοφία χρησίμευσε επίσης ως αρχιτεκτονική έμπνευση για πολλά άλλα θρησκευτικά κτίρια, χριστιανικά και μη χριστιανικά».
Στην παρουσίαση παραβρέθηκαν, μεταξύ άλλων ο Αντιπρόεδρος του Δημοκρατικού Κόμματος κ. Λουτσιάνο Μπότσι, η βουλευτής Τιράνων του Σοσιαλιστικού Κόμματος κ. Ανίλα Ντενάι, ο Προκαθήμενος της Κοινότητας των Μπεκτασήδων Έντμοντ Μπραχιμάι, ο Αντιπρόεδρος της Σουνιτικής Μουσουλμανικής Κοινότητας της Αλβανίας Μπουγιάρ Σπάχιου, καθώς και εκπρόσωποι της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας και της Ένωσης Προτεσταντικών Εκκλησιών της Αλβανίας. Επίσης το παρών έδωσαν ο πρόεδρος της ΓΣ της ΔΣΟ, βουλευτής του Ρουμανικού Κοινοβουλίου, κ. Ιοάν Βουλπέσκου, οι βουλευτές της Αλβανικής Βουλής κ.κ. Βασίλης Λάγιος (περιφέρεια Αυλώνας), Ιλίρ Πενταβίνι (περιφέρεια Κορυτσάς), και της Βουλής των Αντιπροσώπων της Κύπρου κ. Ηλίας Μυριάνθους, καθώς και ο Σύμβουλος της ΔΣΟ δρ Κώστας Μυγδάλης.
Στην Ακαδημία Τιράνων
Της παρουσίασης προηγήθηκε συνάντηση της αντιπροσωπείας της ΔΣΟ με τον πρόεδρο της Ακαδημίας των Τιράνων κ. Σκέντερ Γκινιούσι.
Ο Μάξιμος Χαρακόπουλος κατά την προσφώνησή του ευχαρίστησε τον πρόεδρο της αλβανικής Ακαδημίας για την από κοινού συνδιοργάνωση της παρουσίασης του τόμου στην αλβανική πρωτεύουσα, ενώ τον ενημέρωσε ότι ο εν λόγω τόμος έχει βραβευτεί από την Ακαδημία Αθηνών.
