Η διμερής συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, κράτησε μιάμιση ώρα, ενώ την ίδια ώρα οι Έλληνες υπουργοί είχαν συναντήσεις με τους Τούρκους ομολόγους τους.
Στη συνέχεια διεξήχθη η συνεδρίαση του έκτου Ανωτάτου Συμβουλίου Συνεργασίας των δύο χωρών και υπεγράφησαν οι συμφωνίες, επτά στο σύνολό τους, μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, πριν από τις τοποθετήσεις των δύο ηγετών.
Στο περιεχόμενο της κοινής διακήρυξης που υπεγράφη, οι δυο ηγέτες αντάλλαξαν τον ελληνικό και τον τουρκικό φάκελο, όπως έγινε κι από πλευράς των υπουργείων.
Αυτό που αποτυπώνεται είναι η επιδίωξη και από τις δυο πλευρές να διατηρηθεί το «καλό κλίμα» που έχει οικοδομηθεί τα τελευταία δυόμισι χρόνια μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας.
Σε αυτό ομονοούν και οι δυο πλευρές. Ο Έλληνας πρωθυπουργός ανέδειξε το σημαντικό θέμα της μετανάστευσης, κάνοντας μάλιστα αναφορά και στο πρόσφατο τραγικό ναυάγιο στη Χίο.
Όσον αφορά στο διμερές εμπόριο μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, και οι δύο ηγέτες αναφέρθηκαν στον νέο στόχο 10 δισ. ευρώ που έχουν θέσει.
Ωστόσο, επέλεξαν και οι δύο, από τη δική του πλευρά ο καθένας, να θέσουν τα καίρια ζητήματα που απασχολούν και σε επίπεδο πιο υψηλής διπλωματίας.
Συμφώνησαν στο κομμάτι να συνεχιστεί η συνεργασία για τον εκσυγχρονισμό των κρίσιμων διασυνοριακών οδικών και σιδηροδρομικών διαδρομών, αλλά εξέφρασαν και την αποφασιστικότητά τους προκειμένου να αξιολογηθούν, όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στη διακήρυξη, οι ευκαιρίες συνεργασίας και στον τομέα της ενέργειας, ιδίως για την ηλεκτρική ενέργεια και τις ανανεώσιμες πηγές. Στόχος είναι η ενίσχυση της περιφερειακής σταθερότητας.
Στο μεταξύ, υπάρχει η κοινή βούληση των δύο ηγετών για κοινή αντιμετώπιση, σε μια εποχή γεωπολιτικής ρευστότητας και ανατροπών στην εξωτερική πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών που δεν χωρά περαιτέρω εντάσεις, παρά τις όποιες δομικές διαφορές χωρίζουν τις δύο πλευρές του Αιγαίου.
Δεν ήταν δυνατόν ωστόσο σε μία συνάντηση διμερής, να μην υπάρχουν αιχμές και γωνίες. Αυτές οι αιχμές και οι γωνίες αποτυπώθηκαν τελικά, ρητά στις κοινές δηλώσεις των δύο ηγετών. Κάπου έμοιαζε με έναν παράλληλο μονόλογο, ο οποίος όμως ήταν προετοιμασμένος και από τους δύο.
Ο Ερντογάν έκανε λόγο για αλληλένδετα προβλήματα στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Μία διαφορά ξεκάθαρα από την πλευρά του κ. Μητσοτάκη, η οποία έρχεται, θα μπορούσε ενδεχομένως στο μέλλον, όπως είπε, να διευθετηθεί μέσω προσφυγής στη διεθνή δικαιοδοσία.
Από την άλλη, σημαντικό είναι το γεγονός πως ο πρωθυπουργός είπε έμμεσα ότι είναι η ώρα να αποσυρθεί το casus belli. Ο κ. Μητσοτάκης κινήθηκε ωστόσο σε ένα πλαίσιο πολύ προσεκτικά και διπλωματικά.
Ως προς τις μειονότητες, ο κ. Ερντογάν στην Αθήνα δεν είχε αναφερθεί σε τουρκική μειονότητα στη Δυτική Θράκη, αλλά είχε χρησιμοποιήσει έναν άλλο όρο για να δείξει ένα διαφορετικό πρόσωπο.
Ο κ. Μητσοτάκης ξεκάθαρα επανέλαβε τη θέση που είχε πει και στην Αθήνα, όπως και για το Κυπριακό ζήτημα, χαιρετίζοντας τις τελευταίες πρωτοβουλίες του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών. Από την άλλη, ο Ερντογάν αυτήν τη φορά δεν μίλησε για το κυπριακό ζήτημα.
Αν και έχει κάποια σημασία αυτό, ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη και οι πρωτοβουλίες του Γενικού Γραμματέα μετά και την εκλογή της νέας ηγεσίας στα κατεχόμενα, δεν δείχνει ότι οι Τούρκοι είναι διατεθειμένοι να κάνουν τα απαραίτητα πίσω βήματα για να έχουμε πρόοδο και επανέναρξη των διαπραγματεύσεων.
Την ίδια στιγμή, θετικό πρόσημο δίνουν στη συνάντηση τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης, ενώ χαρακτηριστικό είναι ότι ο Τούρκος πρόεδρος έκανε αναφορές που απασχολούν ιδιαίτερα την Τουρκία και την κοινή γνώμη τον τελευταίο καιρό.
Ποιες είναι αυτές; Είναι η Συρία, το Παλαιστινιακό και η τρομοκρατία. Είναι τα αγαπημένα θέματα του Τούρκου Προέδρου, αυτά που επιλέγει να αναδείξει το τελευταίο διάστημα.
Και μάλιστα την ώρα που αναφερόταν στη Γάζα και έκανε έδωσε τον λόγο ουσιαστικά στον Έλληνα πρωθυπουργό να πάρει θέση για το θέμα της επέκτασης του Ισραήλ στη Δυτική Όχθη και να συμφωνήσει η Ελλάδα ότι στηρίζει και εκείνη και ως μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ τη λύση των δυο κρατών.
Έχουν σημασία και οι λέξεις που χρησιμοποιήθηκαν, με αίσθημα ιστορικής ευθύνης να αντιμετωπίσουμε, είπε ο Τούρκος πρόεδρος τις μειονότητες. Ως δύο γείτονες και σύμμαχοι, πιστεύω ότι από τα βάθη της καρδιάς μου, σε ανοιχτούς διαλόγους και συνεργασίες, ένα εγκάρδιο και ζεστό κλίμα και σε ήρεμους τόνους, όπως εξελίχθηκε αυτή η εκδήλωση.
Η διαδικασία για να γίνουν οι κοινές δηλώσεις μέσα στην αίθουσα αυτή του Προεδρικού Μεγάρου, είχε καθυστερήσει γιατί παράλληλα με τα όσα συνέβαιναν στην Άγκυρα, στη Βουλή, το κλίμα ήταν έκρυθμο, με τους βουλευτές της αξιωματικής αντιπολίτευσης να μην αφήνουν τον νέο υπουργό Δικαιοσύνης μετά τον χθεσινό χθεσινοβραδινό ανασχηματισμό, να ορκιστεί, καθότι φέρει κατά τη γνώμη τους, πολύ μεγάλο μερίδιο ευθύνης στις διώξεις, στις ποινικές διώξεις που αντιμετωπίζει ακόμα ο Εκρέμ Ιμάμογλου.
