Γράφει η Ελένη Σδράλη
Μέλος Κ.Ε. Νέας Αριστεράς
Για τα πλατιά λαϊκά στρώματα, και πάνω απ’ όλα για τη νεολαία που δουλεύει στα πιο σκληρά και υποτιμημένα μεροκάματα, η ζωή γίνεται κάθε μέρα πιο ασφυκτική. Ακρίβεια που δεν παίρνει ανάσα, φόροι που πέφτουν σαν σφυριά πάνω σε μισθωτούς και συνταξιούχους, μισθοί καθηλωμένοι ενώ όλα γύρω ακριβαίνουν, εργασιακά δικαιώματα που γίνονται κουρελόχαρτο. Όλα μαζί φωνάζουν ότι ζούμε έναν σύγχρονο εργασιακό μεσαίωνα. Και αυτή η κατάσταση κρατάει χρόνια.
Από τότε που η εργασία έπαψε να είναι μέσο για επιβίωση και έγινε τιμωρία. Από τότε που οι εργαζόμενοι αντιμετωπίζονται όχι ως άνθρωποι, αλλά ως αναλώσιμοι αριθμοί.
Η απορρύθμιση της αγοράς εργασίας δεν είναι ανάγκη της αγοράς. Είναι εκβιασμός. Καθαρός και ξάστερος. Εκατοντάδες χιλιάδες εργαζόμενοι σε βιομηχανίες, logistics, εστίαση, καταστήματα, σέρνονται σε 10ωρα, 12ωρα, ακόμα και 13ωρα, χωρίς ανάσα και χωρίς ρεπό. Οι παραγγελίες πέφτουν βροχή, οι στόχοι αυξάνονται, τα αφεντικά πιέζουν για τζίρους και παραγωγή. Διανομείς τρέχουν νύχτα-μέρα, εργάτες στέκονται όρθιοι για ώρες, πωλητές εξυπηρετούν ασταμάτητα.
Και όλα αυτά με τον νόμο 5239/2025 να νομιμοποιεί πια ανοιχτά το 13ωρο στον ίδιο εργοδότη – αυτό που χρόνια γινόταν κρυφά και τώρα γίνεται κανόνας. Η «ευελιξία» μετατρέπεται σε εργαλείο εντατικοποίησης, κλοπή χρόνου, επίθεση στη ζωή.
Το 13ωρο δεν ξεφύτρωσε από το πουθενά. Είναι η κορυφή του παγόβουνου. Από τον Χατζηδάκη που διέλυσε το 8ωρο, δώρισε υπερωρίες στα αφεντικά, έφερε ατομικές συμβάσεις για να μη σηκώνουμε συλλογική φωνή. Από τις απλήρωτες ώρες που βαφτίστηκαν «ευέλικτες». Από τα 10ωρα και 12ωρα που έγιναν κανονικότητα πριν καν ψηφιστεί το 13ωρο. Από μια Ελλάδα που καμαρώνει ότι δουλεύουμε τις περισσότερες ώρες στην Ευρώπη, αλλά με μισθούς πείνας και εξάντληση.
Η τραγωδία στη Βιολάντα στα Τρίκαλα είναι η πιο φρικτή απόδειξη. Πέντε εργάτριες – μητέρες που δούλευαν νυχτερινή βάρδια για να είναι κοντά στα παιδιά τους τη μέρα – κάηκαν ζωντανές από έκρηξη προπανίου σε υπόγειες σωληνώσεις. Μήνες ολόκληρους υπήρχε έντονη οσμή αερίου. Δεκάδες εργαζόμενοι το κατήγγειλαν, προϊστάμενοι το γνώριζαν, αλλά τίποτα δεν έγινε. Ανύπαρκτοι ανιχνευτές, αδήλωτα υπόγεια, ελλιπείς έλεγχοι, προβληματικές εγκαταστάσεις. Όλα θυσιάστηκαν στον βωμό του κέρδους και της εντατικοποίησης.
Δεν ήταν «ατύχημα». Ήταν εργοδοτικό έγκλημα, προδιαγεγραμμένο, όπως λένε συγγενείς, εργαζόμενοι και συνδικάτα. Η εξάντληση από τα παρατεταμένα ωράρια, η πίεση για παραγωγή και η απουσία πραγματικών ελέγχων συνέβαλαν σε αυτή τη φρίκη. Η διάλυση των εργασιακών σχέσεων και η συνεχής πίεση στον ιδιωτικό τομέα οδηγούν στη δαιμονοποίηση των σωματείων, με αποτέλεσμα η απουσία τους να αφήνει τους εργαζόμενους χωρίς συλλογική φωνή και χωρίς μηχανισμό ελέγχου. Χωρίς σωματείο, οι καταγγελίες για την επικίνδυνη οσμή αερίου έμειναν αναπάντητες, χωρίς να φτάσουν ποτέ σε επίσημα χείλη.
Η λύση δεν είναι οι απλήρωτες υπερωρίες, ούτε η «ευελιξία» που μόνο για τον εργοδότη είναι ευέλικτη. Η λύση είναι δίκαιοι μισθοί, πραγματικό 8ωρο, συλλογικές συμβάσεις, αυστηροί έλεγχοι ασφάλειας, σεβασμός στον άνθρωπο πέρα από νούμερα.
Και η απάντησή μας πρέπει να είναι συλλογική, καθαρή και αδιαπραγμάτευτη: Όχι. Όχι στην κλοπή της ζωής μας. Όχι στην απορρύθμιση που μας θάβει.
Γιατί αυτό το κτήνος – της εντατικοποίησης, της εκμετάλλευσης – πρέπει να το σταματήσουμε πριν μας σκοτώσει. Η ζωή μας δεν ανήκει στον εργοδότη. Ανήκει σε εμάς.
