«Πρεμιέρα» κάνουν σήμερα τα δυναμικά ή αλλιώς «πορτοκαλί» τιμολόγια για τις επιχειρήσεις, ενώ από την 1η Απριλίου θα ενεργοποιηθούν και για τα νοικοκυριά, εισάγοντας για πρώτη φορά στην ελληνική αγορά το μοντέλο της δυναμικής τιμολόγησης, με πέντε παρόχους να υποχρεούνται να κάνουν την αρχή.
Σύμφωνα με το νέο μοντέλο χρέωσης, η τιμή της κιλοβατώρας μεταβάλλεται εντός της ημέρας ακόμη και 24 φορές, ακολουθώντας τις διακυμάνσεις της χονδρεμπορικής αγοράς, με τη συνολική επιτυχία του εγχειρήματος να αναμένεται να κριθεί από το σωστό «πάντρεμα» με τους «έξυπνους» μετρητές.
Οι μεγάλοι κάνουν την αρχή, διερευνητική περίοδος για τους μικρούς
Με βάση τον σχεδιασμό του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, τα «πορτοκαλί» τιμολόγια θα είναι διαθέσιμα από την 1η Φεβρουαρίου 2026 για μεγάλους καταναλωτές (επιχειρήσεις και βιοτεχνίες) και από την 1η Απριλίου 2026 για τα νοικοκυριά και τις μικρές επιχειρήσεις.
Σύμφωνα με απόφαση της ΡΑΑΕΥ πέντε είναι οι προμηθευτές που υποχρεούνται από σήμερα να διαθέτουν τουλάχιστον μια σύμβαση προμήθειας δυναμικής τιμολόγησης ανά κατηγορία πελάτη, καθώς αυτοί εκπροσωπούσαν περισσότερους από 200.000 τελικούς πελάτες κατά τον Δεκέμβριο του 2025. Την αρχή, λοιπόν, κάνουν από σήμερα ΔΕΗ, Protergia, ΖeniΘ, ΗΡΩΝ και Enerwave.
Οι εκτιμήσεις της αγοράς λένε πως οι μικροί πάροχοι, που ουσιαστικά δεν είναι υποχρεωμένοι να τα εντάξουν στη χρωματική παλέτα τους, θα κρατήσουν στάση αναμονής, αξιολογώντας την ανταπόκριση της αγοράς και ακολούθως θα προχωρήσουν στη χάραξη της εμπορικής τους πολιτικής και στο σχεδιασμό ανάλογων τιμολογίων μέσα στους επόμενους μήνες.
Άλλωστε, οι εξαιρετικά ανταγωνιστικές τιμές των μπλε τιμολογίων, που ξεκινούν από μόλις 9 λεπτά του ευρώ, δεν αφήνουν περιθώρια για σημαντική διαφοροποίηση στην εμπορική πολιτική των εταιρειών.
Μην ξεχνάμε ότι τα δυναμικά τιμολόγια απαιτούν και μια ορισμένη προετοιμασία και εκπαίδευση τόσο για τις εταιρείες όσο και για τους καταναλωτές και κυρίως τη σωστή λειτουργία των «έξυπνων» μετρητών, που μέχρι τώρα μόνο έξυπνοι δε μπορούν να θεωρηθούν.
Η καινοτομία των δυναμικών τιμολογίων
Η βασική καινοτομία της νέας κατηγορίας τιμολογίων έγκειται στο γεγονός ότι η χρέωση της ηλεκτρικής ενέργειας θα αλλάζει έως και 24 φορές ημερησίως, ανάλογα με τη διακύμανση της τιμής στη χονδρεμπορική αγορά.
Η τιμολόγηση θα βασίζεται στη συλλογή και αξιοποίηση δεδομένων σε πραγματικό χρόνο, μέσω έξυπνων μετρητών και ψηφιακών εφαρμογών και θα δίνει τη δυνατότητα στους καταναλωτές να προσαρμόζουν τη συμπεριφορά τους σύμφωνα με τα σήματα της αγοράς, να καταναλώνουν, δηλαδή, περισσότερο όταν η ενέργεια είναι φθηνή και διαθέσιμη, και να περιορίζουν τη χρήση όταν η ζήτηση είναι υψηλή.
Αξίζει, βέβαια, να σημειώσουμε ότι σε χώρες όπως η Ισπανία και οι σκανδιναβικές αγορές, τα δυναμικά τιμολόγια λειτουργούν εδώ και χρόνια, αποτελώντας μάλιστα βασικό εργαλείο της αγοράς λιανικής.
Έως 20% το όφελος σε βιομηχανικούς πελάτες
Ουσιαστικά από τα δυναμικά τιμολόγια αναμένεται να ευνοηθούν κυρίως όσοι έχουν κατανάλωση μεταξύ 8:00 και 17:00 ή μπορούν να μπορούν να μεταφέρουν την κατανάλωση των υπόλοιπων ωρών κατά την προαναφερόμενη χρονική ζώνη (>65% κατανάλωσης στη ζώνη αυτή).
Αξίζει να σημειώσουμε ότι σύμφωνα με ενδεικτικά παραδείγματα του ΥΠΕΝ, ένας εμπορικός πελάτης που κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025, κατανάλωσε το 65% τις ώρες 8:00-17:00, η τελική τιμή του θα διαμορφωνόταν με κόστος χονδρεμπορικής αγοράς 98 ευρώ/MWh αντί 108,6 ευρώ/MWh που ήταν η μέση τιμή της χονδρικής κατά τις ώρες αυτές.
Επομένως, το όφελος του πελάτη θα ήταν τουλάχιστον 10% έναντι της μέσης τιμής χονδρικής.
Αντίστοιχα, ένας βιομηχανικός πελάτης που κατά το πρώτο εξάμηνο 2025, κατανάλωσε το 80% τις ώρες 8:00-17:00, η τελική τιμή του θα διαμορφωνόταν με κόστος χονδρεμπορικής αγοράς 89 ευρώ/MWh αντί 108,6 ευρώ/MWh που ήταν η μέση τιμή της χονδρικής κατά τις ώρες αυτές. Επομένως, το όφελος του πελάτη θα ήταν τουλάχιστον 18% έναντι της μέσης τιμής χονδρικής.
Κρίσιμο στοιχείο αποτελεί η καθημερινή ανακοίνωση των ωριαίων τιμών της επόμενης ημέρας έως τις 17:00, ώστε ο καταναλωτής να μπορεί να προγραμματίζει εγκαίρως.
Παράλληλα, οι πάροχοι θα υποχρεούνται να ενημερώνουν καθημερινά τους πελάτες για τις ωριαίες τιμές της επόμενης ημέρας, ενώ σε περιπτώσεις ακραίων αυξήσεων -άνω των 180 ευρώ/MWh- θα αποστέλλονται προειδοποιητικά μηνύματα.
Σημαντική δικλείδα ασφαλείας είναι ότι στα πορτοκαλί τιμολόγια απαγορεύεται ρητά κάθε ρήτρα πρόωρης αποχώρησης, επιτρέποντας στον καταναλωτή να αλλάξει πρόγραμμα χωρίς πέναλτι.
Οφέλη στη φόρτιση οχημάτων και στοπ στις περικοπές ΑΠΕ
Πολλαπλά αναμένεται να είναι τα οφέλη και για τους ιδιοκτήτες ηλεκτρικών οχημάτων. Σύμφωνα με τα όσα δήλωσε την Τετάρτη στο 9ο Συνέδριο Ηλεκτροκίνησης η Γενική Γραμματέας του ΥΠΕΝ, Δέσποινα Παληαρούτα, μέσω της κατάλληλης υποδομής, οι οδηγοί θα γνωρίζουν τις τιμές της επόμενης ημέρας, ώστε να φορτίσουν το όχημά τους με τον πιο οικονομικό τρόπο.
Ωστόσο, αυτό που αξίζει να σημειώσουμε είναι ότι τα δυναμικά τιμολόγια μπορούν να συμβάλουν και στη μείωση των περικοπών Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, όπως επιβεβαίωσε η κ. Παληαρούτα, κυρίως μέσω της ευελιξίας στη ζήτηση που εισάγουν στο ηλεκτρικό σύστημα.
Και για να εξηγήσουμε, δεδομένου ότι στα δυναμικά τιμολόγια, η τιμή του ρεύματος μεταβάλλεται ανά ώρα, αντανακλώντας τις συνθήκες της χονδρεμπορικής αγοράς, όταν υπάρχει αυξημένη παραγωγή από φωτοβολταϊκά ή αιολικά -και άρα χαμηλές ή ακόμη και μηδενικές τιμές- οι καταναλωτές έχουν ισχυρό κίνητρο να αυξήσουν την κατανάλωση εκείνες τις ώρες.
Έτσι απορροφάται μεγαλύτερο μέρος της «πλεονάζουσας» πράσινης ενέργειας, μειώνοντας την ανάγκη για περικοπές ΑΠΕ.
Παράλληλα, οι επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά μπορούν να προσαρμόσουν τη λειτουργία ενεργοβόρων συσκευών (αντλίες θερμότητας, φορτιστές ηλεκτρικών οχημάτων, βιομηχανικές διεργασίες) σε ώρες χαμηλής τιμής. Αυτή η προσαρμογή βοηθά το σύστημα να εξισορροπεί καλύτερα παραγωγή και ζήτηση όταν οι ΑΠΕ «πλημμυρίζουν» το δίκτυο.
Απαραίτητη η σωστή λειτουργία των «έξυπνων» μετρητών
Καθοριστικής σημασίας για την επιτυχία του νέου μοντέλου είναι η ύπαρξη «έξυπνου» μετρητή, ο οποίος επιτρέπει την καταγραφή της κατανάλωσης σε σχεδόν πραγματικό χρόνο.
Σύμφωνα με τη φιλοσοφία των δυναμικών τιμολογίων, ο καταναλωτής πληρώνει λιγότερο όταν καταναλώνει ρεύμα τις ώρες που η ενέργεια είναι άφθονη και φθηνή – κυρίως τις μεσημεριανές ώρες με υψηλή παραγωγή από φωτοβολταϊκά – και περισσότερο όταν η ζήτηση κορυφώνεται.
Παρά το γεγονός ότι η εγκατάστασή τους προχωρά με ταχείς ρυθμούς (1,3 εκατ. έχουν ήδη εγκατασταθεί), γύρω στους 330.000 μετρητές δεν μπορούν να υποστηρίξουν μετρήσεις σε σχεδόν πραγματικό χρόνο.
Η ΡΑΕΕΥ έχει ήδη ζητήσει από τον ΔΕΔΔΗΕ άμεσες παρεμβάσεις, που περιλαμβάνουν αναβαθμίσεις λογισμικού, προσθήκη απαραίτητου εξοπλισμού ή ακόμη και αντικατάσταση μετρητών που δεν πληρούν τις τεχνικές προδιαγραφές, διαδικασίες που έχουν ήδη ξεκινήσει.
Στόχος της Ρυθμιστικής Αρχής είναι να μπορούν να ωφεληθούν όλοι οι καταναλωτές, έχοντας τη δυνατότητα να παρακολουθούν την κατανάλωσή τους σχεδόν σε πραγματικό χρόνο, προσαρμόζοντας την κατανάλωσή τους ανάλογα με τα σήματα της αγοράς.
