Η Ελλάδα διαθέτει σήμερα 121 πιστοποιημένες ονομασίες Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ) και Προστατευόμενης Γεωγραφικής Ένδειξης (ΠΓΕ), από τη φέτα και το ελαιόλαδο έως τη μαστίχα και τον κρόκο Κοζάνης. Κάθε προϊόν φέρει τη σφραγίδα αυθεντικότητας και ποιότητας, προστατεύεται σε ευρωπαϊκό επίπεδο και προσφέρει στους παραγωγούς ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στις διεθνείς αγορές.
Με τεκμηριωμένη προέλευση, αυστηρούς ελέγχους και ξεκάθαρη ταυτότητα, τα ελληνικά ΠΟΠ και ΠΓΕ προϊόντα αποτελούν την πιο ισχυρή «ελληνική υπογραφή» στον κόσμο, ενισχύοντας την εξωστρέφεια και δημιουργώντας υπεραξία για τις τοπικές κοινωνίες.
Ο εθνικός πλούτος των ελληνικών ΠΟΠ και ΠΓΕ
Σύμφωνα με τον Γενικό Γραμματέα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Σπύρο Πρωτοψάλτη, τα ελληνικά προϊόντα ΠΟΠ και ΠΓΕ αναδεικνύουν τη μοναδικότητα της εγχώριας παραγωγής και μετατρέπουν την προέλευση σε προστιθέμενη αξία. Η Ελλάδα κατατάσσεται στην 5η θέση μεταξύ των 27 κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως προς τον αριθμό καταχωρισμένων ονομασιών για γεωργικά προϊόντα και τρόφιμα.
Οι καταχωρίσεις αποτυπώνουν το εύρος της ελληνικής παραγωγής: 38 για φρούτα, λαχανικά, όσπρια και ξηρούς καρπούς, 33 για ελαιόλαδα, 25 για τυριά, 11 για επιτραπέζιες ελιές, 4 για κρέατα, 3 για μέλια και 7 για λοιπά προϊόντα. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν η Φέτα ΠΟΠ, η Μαστίχα Χίου ΠΟΠ, ο Κρόκος Κοζάνης ΠΟΠ, το Φιστίκι Αίγινας ΠΟΠ, τα Μήλα Ζαγοράς ΠΟΠ και οι Πράσινες Ελιές Χαλκιδικής ΠΟΠ.
Τα ΠΟΠ και ΠΓΕ δεν αποτελούν απλώς μια εμπορική σήμανση. Είναι ευρωπαϊκά κατοχυρωμένα δικαιώματα με αυστηρές προδιαγραφές παραγωγής και ελέγχους, που διασφαλίζουν την προστασία της ονομασίας, την αποτροπή παραπλανητικών χρήσεων και την ενίσχυση της εμπιστοσύνης του καταναλωτή.
Η εξωστρέφεια της ελληνικής αγροδιατροφής
Το 2024, η συνολική αξία των ελληνικών εξαγωγών ανήλθε σε 49,9 δισ. ευρώ. Τα τρόφιμα και τα ζώντα ζώα κατέλαβαν τη δεύτερη θέση με μερίδιο 16,5%, επιβεβαιώνοντας τη στρατηγική σημασία του αγροδιατροφικού τομέα. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, τα προϊόντα ΠΟΠ και ΠΓΕ λειτουργούν ως αξιόπιστος δείκτης ποιότητας και προστιθέμενης αξίας.
Ενδεικτικά, μόνο η Φέτα ΠΟΠ κατέγραψε το 2024 αξία εξαγωγών 785 εκατ. ευρώ. Συνολικά, σύμφωνα με τον ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, οι εξαγωγές όλων των ΠΟΠ και ΠΓΕ προϊόντων έφτασαν τα 127,5 εκατ. κιλά. Ξεχωρίζουν οι εξαγωγές φέτας, μανούρι, κεφαλογραβιέρας, μήλων Καστοριάς, ακτινιδίων Πιερίας, σταφίδας Βοστίτσα, καθώς και ελαιολάδων από τα Χανιά, την Καλαμάτα και τη Σητεία.
Τα στοιχεία αυτά αποδεικνύουν ότι όταν η προέλευση είναι τεκμηριωμένη και η ποιότητα πιστοποιημένη, το ελληνικό προϊόν μπορεί να ανταγωνιστεί στην αξία και όχι μόνο στην τιμή.
Η νέα ΠΓΕ «ΚΡΗΤΗ/Kriti»
Ανάμεσα στις πρόσφατες καταχωρίσεις περιλαμβάνονται η «ΚΡΗΤΗ/Kriti» ΠΓΕ, το Τσαλαφούτι ΠΟΠ, το Κασκαβάλ Πίνδου ΠΓΕ, η Φάβα Αμοργού ΠΓΕ, το Μέλι Κισσούρι ΠΟΠ και η Φακή Εγκλουβής ΠΟΠ. Το ελαιόλαδο «ΚΡΗΤΗ/Kriti» καταχωρίστηκε στις 11 Σεπτεμβρίου 2025 με τον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) 2025/1845, αποτελώντας την 121η ονομασία της χώρας.
Σύμφωνα με τις προδιαγραφές, το προϊόν πρέπει να συσκευάζεται αποκλειστικά εντός της Κρήτης. Η ρύθμιση αυτή ενισχύει την τοπική οικονομία, διευκολύνει την ιχνηλασιμότητα και προστατεύει τους παραγωγούς από φαινόμενα σφετερισμού.
Αξιοπιστία και έλεγχοι
Η δύναμη των ΠΟΠ και ΠΓΕ βασίζεται στην αξιοπιστία, που εξασφαλίζεται μέσω συστηματικών ελέγχων. Ο ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ πραγματοποίησε το 2024 συνολικά 446 επιτόπιους ελέγχους συμμόρφωσης σε επιχειρήσεις και 47 ελέγχους αγοράς, συμπεριλαμβανομένων διαδικτυακών πωλήσεων.
Η επόμενη μέρα για τα ελληνικά προϊόντα
Τα ΠΟΠ και ΠΓΕ προϊόντα αποτελούν τη σαφέστερη «ελληνική υπογραφή» στις διεθνείς αγορές, συνώνυμη με την αυθεντικότητα, την ποιότητα και την προέλευση. Το ζητούμενο πλέον είναι η ενίσχυση της αναγνωρισιμότητας, η διατήρηση της αξιοπιστίας και η αύξηση του μεριδίου αξίας που επιστρέφει στους παραγωγούς και στις τοπικές κοινωνίες.
Ο πλήρης κατάλογος των ελληνικών ΠΟΠ και ΠΓΕ γεωργικών προϊόντων και τροφίμων είναι διαθέσιμος στην επίσημη πλατφόρμα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων: https://www.minagric.gr/for-farmer-2/2012-02-02-07-52-07/ellinikaproionta
