Η υγιεινή διατροφή στα σχολεία μπορεί να βοηθήσει τα παιδιά να αναπτύξουν υγιεινές διατροφικές συνήθειες για μια ζωή, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), ο οποίος δημοσίευσε μια νέα παγκόσμια κατευθυντήρια γραμμή σχετικά με πολιτικές και παρεμβάσεις βασισμένες σε στοιχεία για τη δημιουργία υγιεινού σχολικού περιβάλλοντος φαγητού.
Για πρώτη φορά, ο ΠΟΥ συμβουλεύει τις χώρες να υιοθετήσουν μια προσέγγιση ολόκληρου του σχολείου που διασφαλίζει ότι τα τρόφιμα και τα ποτά που παρέχονται στα σχολεία και διατίθενται σε όλο το ευρύτερο σχολικό περιβάλλον φαγητού είναι υγιεινά και θρεπτικά.
1 στα 10 παιδιά και έφηβοι παγκοσμίως το 2025 ζούσαν με παχυσαρκία
Το υπερβολικό βάρος και η παχυσαρκία στην παιδική ηλικία αυξάνονται παγκοσμίως, ενώ ο υποσιτισμός παραμένει μια επίμονη πρόκληση. Τα σχολεία βρίσκονται στην πρώτη γραμμή αυτού του διπλού βάρους του υποσιτισμού.
Το 2025, περίπου 1 στα 10 παιδιά και έφηβοι – 188 εκατομμύρια – ζούσαν με παχυσαρκία παγκοσμίως, ξεπερνώντας για πρώτη φορά τον αριθμό των παιδιών που είναι λιποβαρή.
Σύμφωνα με το γενικό διευθυντή του ΠΟΥ, Δρ Tedros Adhanom Ghebreyesus, το φαγητό που τρώνε τα παιδιά στο σχολείο και το περιβάλλον που διαμορφώνει αυτό που τρώνε μπορούν να έχουν βαθύ αντίκτυπο στη μάθησή τους και δια βίου συνέπειες για την υγεία και την ευημερία τους. Όπως είπε, η σωστή διατροφή στο σχολείο είναι κρίσιμη για την πρόληψη ασθενειών αργότερα στη ζωή και τη δημιουργία πιο υγιών ενηλίκων.
Οι υγιεινές διατροφικές πρακτικές ξεκινούν νωρίς στη ζωή
Τα παιδιά περνούν ένα σημαντικό μέρος της ημέρας τους στο σχολείο, γεγονός που το καθιστά κρίσιμο περιβάλλον για τη διαμόρφωση δια βίου διατροφικών συνηθειών και τη μείωση των ανισοτήτων στην υγεία και τη διατροφή.
Σήμερα, περίπου 466 εκατομμύρια παιδιά λαμβάνουν σχολικά γεύματα παγκοσμίως, ωστόσο οι διαθέσιμες πληροφορίες σχετικά με τη θρεπτική ποιότητα των τροφίμων που τους σερβίρονται παραμένουν περιορισμένες.
Κατευθυντήριες γραμμές
Στις κατευθυντήριες γραμμές, ο ΠΟΥ συνιστά στα σχολεία να βελτιώσουν την παροχή τροφίμων στα σχολεία, ώστε να προωθήσουν τη μεγαλύτερη κατανάλωση τροφίμων και ποτών που υποστηρίζουν μια υγιεινή διατροφή. Συγκεκριμένα:
Καθορισμός προτύπων ή κανόνων για την αύξηση της διαθεσιμότητας, της αγοράς και της κατανάλωσης υγιεινών τροφίμων και ποτών, περιορίζοντας παράλληλα τα ανθυγιεινά τρόφιμα (ισχυρή σύσταση)·
Εφαρμογή παρεμβάσεων παρότρυνσης για την ενθάρρυνση των παιδιών να επιλέγουν, να αγοράζουν και να καταναλώνουν πιο υγιεινά τρόφιμα και ποτά (υπό όρους σύσταση). Οι παρεμβάσεις παρότρυνσης μπορούν να περιλαμβάνουν μια αλλαγή στην τοποθέτηση, την παρουσίαση ή την τιμή των επιλογών τροφίμων που είναι διαθέσιμες στα παιδιά.
Οι πολιτικές δεν επαρκούν
Σύμφωνα με τους ειδικούς, οι πολιτικές από μόνες τους δεν επαρκούν και οι μηχανισμοί παρακολούθησης και επιβολής είναι απαραίτητοι για να διασφαλιστεί η αποτελεσματική και συνεπής εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών στα σχολεία. Σύμφωνα με την Παγκόσμια βάση δεδομένων του ΠΟΥ για την Εφαρμογή της Δράσης για τα Τρόφιμα και τη Διατροφή (GIFNA), από τον Οκτώβριο του 2025, 104 κράτη μέλη είχαν πολιτικές για την υγιεινή σχολική διατροφή, με σχεδόν τα τρία τέταρτα να περιλαμβάνουν υποχρεωτικά κριτήρια για την καθοδήγηση της σύνθεσης της σχολικής τροφής. Ωστόσο, μόνο 48 χώρες είχαν πολιτικές που περιορίζουν την εμπορία τροφίμων με υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη, αλάτι ή ανθυγιεινά λιπαρά.
Για το λόγο αυτό, ο ΠΟΥ συγκάλεσε μια ποικιλόμορφη, διεπιστημονική ομάδα διεθνών εμπειρογνωμόνων για να αναπτύξει τις κατευθυντήριες γραμμές μέσω μιας αυστηρής, διαφανούς και τεκμηριωμένης διαδικασίας. Αυτό το έργο αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο της ευρύτερης αποστολής του ΠΟΥ για τη δημιουργία υγιεινών διατροφικών περιβαλλόντων και εφαρμόζεται στο πλαίσιο παγκόσμιων πρωτοβουλιών όπως το σχέδιο επιτάχυνσης του ΠΟΥ για την καταπολέμηση της παχυσαρκίας και η πρωτοβουλία για σχολεία φιλικά προς τη διατροφή.
Οι κατευθυντήριες γραμμές έχουν σχεδιαστεί για να υποστηρίζει τη δράση τόσο σε τοπικό όσο και σε εθνικό επίπεδο, αναγνωρίζοντας ότι οι υποεθνικές και οι δημοτικές αρχές διαδραματίζουν βασικό ρόλο στην προώθηση και την εφαρμογή πρωτοβουλιών για τη σχολική διατροφή.
Τέλος, ο ΠΟΥ ανακοίνωσε ότι θα υποστηρίξει τα κράτη μέλη να προσαρμόσουν και να εφαρμόσουν την κατευθυντήρια γραμμή μέσω τεχνικής βοήθειας, ανταλλαγής γνώσεων και συνεργασιών.
