«Η συμφωνία με τις χώρες Mercosur μειώνει την επισιτιστική μας αυτάρκεια και αυξάνει την εξάρτησή μας από ξένες χώρες», σύμφωνα με τον Γκαμπριέλε Πονζάνο, πρόεδρο των Ιταλών Ανεξάρτητων Αγροτών. «Η ανησυχία πηγάζει από το γεγονός ότι αυτό το άνοιγμα και η σχετική μείωση των δασμών θα οδηγήσει σε εισβολή προϊόντων όπως το κρέας, τα δημητριακά, τα φρούτα και τα λαχανικά σε τιμές που δεν μπορούμε να αντέξουμε οικονομικά στην Ιταλία και την υπόλοιπη Ευρώπη. Υπάρχει πρόβλημα αθέμιτου ανταγωνισμού», υποστηρίζει ο Ιταλός αγροτοσυνδικαλιστής. «Αυτή η συμφωνία δημιουργεί μια παράδοξη κατάσταση: μας επιβάλλουν περιβαλλοντικούς κανονισμούς, αλλά στη συνέχεια επιτρέπουν την εισαγωγή τροφίμων που δεν πληρούν αυτά τα πρότυπα ποιότητας», λέει.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Πρόεδρος του Παναγροτικού Συνδέσμου Κύπρου, Κυριάκος Καϊλάς, χαρακτήρισε τη συμφωνία καταστροφική για τον Ευρωπαίο παραγωγό, σημειώνοντας ότι επιτρέπει την εισαγωγή προϊόντων από τρίτες χώρες που δεν υπόκεινται στους αυστηρούς κανονισμούς που εφαρμόζει η ΕΕ σε ό,τι αφορά φυτοφάρμακα, λιπάσματα και γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς.
Ο κ. Καϊλάς διερωτήθηκε αν η ΕΕ είναι έτοιμη να προσφέρει στους καταναλωτές προϊόντα τα οποία επί χρόνια θεωρούσε ακατάλληλα, υποστηρίζοντας ότι οι ποσοστώσεις που προβλέπονται στη συμφωνία υπέρ των Ευρωπαίων παραγωγών αποτελούν «στάχτη στα μάτια». Εξήγησε ότι ακόμη και η είσοδος μικρών ποσοτήτων εισαγόμενων προϊόντων, της τάξης του 10% ή 20%, σε τιμές μειωμένες κατά 15% έως 20%, αρκεί για να προκαλέσει σοβαρό πλήγμα στην εγχώρια παραγωγή.
Τι αντιτάσσει η ΕΕ
Για να πείσει τους αγρότες , η Ευρωπαϊκή Επιτροπή λέει ότι με τη συμφωνία με τις τέσσερις χώρες της Mercosur -Βραζιλία, Παραγουάη, Αργεντινή και Ουρουγουάη-θεσπίζονται δικλίδες ασφαλείας που μπορούν να αναστέλλουν τις εισαγωγές ευαίσθητων αγροτικών προϊόντων.
Ενισχύονται επίσης οι έλεγχοι στις εισαγωγές αγροτικών προϊόντων , ιδίως όσον αφορά τα κατάλοιπα φυτοφαρμάκων. Δημιουργείται επίσης ένα ταμείο κρίσης ύψους 6,3 δισ. ευρώ για τους αγρότες της Ε.Ε., το οποίο θα μπορούσε να καλύψει το «απίθανο ενδεχόμενο» η συμφωνία να βλάψει τις αγροτικές αγορές της Ε.Ε.
Ως δέλεαρ τέλος, η Κομισιόν αποφάσισε να δώσει προκαταβολή ύψους 45 δισ. ευρώ προς τους αγρότες από την ΚΑΠ και δεσμεύτηκε να μειώσει τους δασμούς στις εισαγωγές λιπασμάτων. «Είναι σαν να πληρώνουν το επόμενο χριστουγεννιάτικο δώρο τώρα, αλλά όχι στο τέλος του έτους. Δεν είναι επιπλέον χρήματα, αλλά μια προκαταβολή», λένε με μπόλικη δόση ειρωνείας, εκπρόσωποι των αγροτών..
Ευνοείται η Γερμανία
Οι αγρότες, αλλά και πολλές ευρωπαϊκές αγροτοβιομηχανικές επιχειρήσεις διαμαρτύρονται ότι με τη συμφωνία αυτή ενισχύονται άλλοι βιομηχανικοί τομείς από την επέκταση των αγορών στη Νότια Αμερική, καθώς καταργούνται για παράδειγμα οι δασμοί σε πάνω από το 90% των εξαγώγιμων ευρωπαϊκών προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων των αυτοκινήτων, από το σημερινό επίπεδο του 35%, σε διάστημα 15 ετών.
«Πούλησαν τη γεωργία για να ευνοήσουν την αυτοκινητοβιομηχανία βιομηχανία», λένε οι αγρότες για την Κομισιόν.
Ευνοείται δηλαδή κυρίως η γερμανική οικονομία που στηρίζεται στις εξαγωγές, σε μια περίοδο που ο ανταγωνισμός με την Κίνα εντείνεται και οι Γερμανοί κατασκευαστές αυτοκινήτων έχουν απώλειες στην αγορά της Ασίας.
Αλλά για τους ευρωπαίους αγρότες και τους κτηνοτρόφους, η άφιξη προϊόντων από τη Λατινική Αμερική θα μπορούσε να σημαίνει ότι θα αντιμετωπίσουν αθέμιτο ανταγωνισμό από αγαθά που παράγονται χωρίς να χρειάζεται να ληφθούν υπόψη μια σειρά από περιβαλλοντικές υποχρεώσεις που η Ευρωπαϊκή Ένωση, αντ’ αυτού, επιβάλλει εντός των συνόρων της.
Ευρωπαϊκός νόμος για την ιχνηλασιμότητα των προϊόντων
«Απαιτούμε αμοιβαιότητα, δηλαδή τα εισαγόμενα προϊόντα να συμμορφώνονται με τους ίδιους κανόνες με τους δικούς μας», λένε στη Ναυτεμπορική εκπρόσωποι των αγροτών.
«Εννοιολογικά, πρόκειται για μια κοινή αρχή, αλλά τα εμπορεύματα δεν ελέγχονται. Αυτό κατέδειξε και μια έρευνα αναφορικά με ληγμένα κρέατα από την Ουρουγουάη, που μεταφέρθηκαν σε όλο τον κόσμο χωρίς να τα σταματήσει κανείς». Αλλά και η αμοιβαιότητα δεν αρκεί, προσθέτουν: «Θέλουμε έναν οριστικό νόμο, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, για την ιχνηλασιμότητα των προϊόντων. Υπάρχουν εθνικοί νόμοι που, ωστόσο, προβλέπουν εξαιρέσεις, οι οποίες παρατείνονται ετησίως ή για ορισμένο χρονικό διάστημα, αλλά δεν υπάρχει νομοθεσία της ΕΕ που να απαιτεί την αναγραφή της χώρας προέλευσης στις ετικέτες. Η απαίτηση αυτή συζητείται σε ευρωπαϊκό επίπεδο και η Γαλλία και η Ισπανία έχουν κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση. Ο καθένας μπορεί να αγοράσει ό,τι θέλει, αλλά πρέπει να αναφέρεται σαφώς από πού προέρχεται το προϊόν».
Δίκαιη τιμή
Για να αποτραπεί η εξαφάνιση των ευρωπαϊκών αγροτικών προϊόντων ή η παρουσία τους στα ράφια των σουπερμάρκετ σε πολύ υψηλές τιμές, οι αγρότες -πέρα από την ιχνηλασιμότητα που θα καθιερωθεί με ευρωπαϊκή νομοθεσία-διεκδικούν δίκαιες τιμές για τον μόχθο τους «Αυτό είναι κάτι που δεν συμβαίνει σήμερα», λένε οι εκπρόσωποι των αγροτών.
«Η εισαγωγή στην Ευρώπη προϊόντων χαμηλού κόστους θα μείωνε επίσης την τιμή των δικών μας: οι αγρότες θα αντιμετώπιζαν οικονομικές δυσκολίες, αλλά οι καταναλωτές θα βρίσκονταν όλο και πιο περιορισμένοι στη διαθεσιμότητα εγχώριων προϊόντων, επειδή σε ορισμένες τιμές δεν αξίζει καν να τα παράγουμε. Οι καταναλωτές θα πρέπει δυστυχώς να επιλέξουν μεταξύ τροφίμων δεύτερης κατηγορίας και προϊόντων πρώτης κατηγορίας, τα οποία δεν θα μπορούν να τα αγοράσουν γιατί θα είναι πιο ακριβά».
Γι’ αυτό το λόγο, λέει ο Γκαμπριέλε Πονζάνο, « στην Ιταλία «δημιουργήσαμε μια ομάδα εργασίας με αρκετούς καθηγητές πανεπιστημίου και νομικούς για να προετοιμάσουμε ένα νομοσχέδιο που θεσπίζει μια δίκαιη τιμή για τους αγρότες και τους καταναλωτές, περιορίζοντας την υπερβολική δύναμη του λιανικού εμπορίου μεγάλης κλίμακας . Σήμερα, από τα 100 ευρώ που δαπανώνται για τρόφιμα, μόνο τα 6 πηγαίνουν στον αγρότη»
Αντιδράσεις και στη Νότια Αμερικη
Αλλά και οι αγρότες της Νότιας Αμερικής δεν φαίνεται να συμφωνούν πλήρως. «Λάβαμε μηνύματα αλληλεγγύης από μικρομεσαίους αγρότες σε χώρες της Νότιας Αμερικής: αντιτίθενται σε αυτή τη συμφωνία επειδή δίνει το πράσινο φως στη μεγάλης κλίμακας βιομηχανική γεωργία, το είδος που επικεντρώνεται μόνο στην κερδοσκοπία της γης και θα κατέστρεφε επίσης τις μικρές αγροτικές εκμεταλλεύσεις της Νότιας Αμερικής», λέει ο Γκαμπριέλε Πονζάνο.
«Ολόκληρος ο αγροτικός τομέας κινδυνεύει να πέσει στα χέρια λίγων ατόμων ή επενδυτικών κεφαλαίων που λειτουργούν αποκλειστικά για οικονομικό κέρδος».
