Της Ειρήνης Παπουτσή
ΦΩΤΟ: Δ. Καστανάρας // LarissaPress
«Φτιάχνω σχέδια και τα ζωγραφίζω με χρώματα, ύστερα περνάω το περίγραμμα – μαύρο σαν την ψυχή μου. Που και που ασπρίζει και αυτή σαν ξημέρωμα…», διαβάζω και μεταφέρω αυτολεξεί από το βιβλίο «Αλέξης Ακριθάκης – Γράφοντας τη ζωγραφική», ημερολόγια του σπουδαίου Έλληνα ζωγράφου από την περίοδο 1960 – 1990, σε επιμέλεια Θάνου Σταθόπουλου και Χλόης Ακριθάκη, που κυκλοφόρησαν από τις εκδόσεις «ΑΓΡΑ».
«Στην Αθήνα εγκαινιάζεται τον Φλεβάρη η έκθεση της χρονιάς», μου σχολίασε πρόσφατα φίλος αγαπημένος σε μια… απέλπιδα προσπάθεια να με «ξεκολλήσει» από τη δημοσιογραφική ρουτίνα της Λάρισας, μα έλα που η… παραίνεση με οδήγησε και πάλι σ’ αυτήν, καθώς η αναζήτηση πληροφοριών για την έκθεση «Αλέξης Ακριθάκης, Μια γραμμή κύμα», που θα πραγματοποιηθεί στο Μουσείο Μπενάκη (Πειραιώς 138) σε συνεργασία με το Αρχείο Ακριθάκη, από τις 12 Φεβρουαρίου έως τις 24 Μαΐου 2026, συνοδεύτηκε από χαρά και περηφάνια μεγάλη σαν διαπίστωσα πως οι Λαρισαίοι Αλέξιος Παπαζαχαρίας και Γιώργος Σαμαράς… «εμπλέκονται» ενεργά στην πρώτη μεγάλη αναδρομική έκθεση του σημαντικού Έλληνα δημιουργού στην Ελλάδα τα τελευταία 30 χρόνια!
Σε επιμέλεια Χλόης Ακριθάκη – Αλέξιου Παπαζαχαρία και αρχιτεκτονικό σχεδιασμό Γιώργου Σαμαρά η έκθεση, με τους χειμαρρώδεις συνομιλητές μας να μοιράζονται απλόχερα μαζί μας σκέψεις και συναισθήματα για τον Αλέξη Ακριθάκη, τη σύντροφό του, Φώφη (μορφή στο Βερολίνο) και μια καλλιτεχνική πορεία ενός ανθρώπου που το έργο του χαρακτηρίστηκε, όπως και οι δυο τους συμφώνησαν… χορωδιακά, από ευστοχία.
«Η έκθεση, μεταξύ άλλων, παρουσιάζει για πρώτη φορά στο κοινό σημαντικά έργα από ιδιωτικές και δημόσιες συλλογές, αναδεικνύοντας το εύρος μιας από τις πιο αναγνωρίσιμες και ιδιοσυγκρασιακές μορφές της νεοελληνικής τέχνης.
Από τις πρώτες ψυχεδελικές εικόνες του Αλέξη Ακριθάκη που αποτυπώνουν το πνεύμα της δεκαετίας του ’60, την εμβληματική «βαλίτσα» του ’70, τις κατασκευές με λαμπάκια που αποδομούν τη ζωγραφική σε υλικά, ατμόσφαιρες και προθέσεις, τα εξπρεσσιονιστικά τοπία και τα διεισδυτικά πορτρέτα έως τα σπαρακτικά τελευταία του έργα με τους τρελούς και τους τρόφιμους του «Δρομοκαϊτείου», η έκθεση “Αλέξης Ακριθάκης, Μια γραμμή κύμα” αναδεικνύει την ευαισθησία ενός πολυσύνθετου καλλιτέχνη, αλλά και μια πλευρά της δημιουργικότητας του που μέχρι σήμερα παρέμενε άγνωστη», συμφωνούν με το σημείωμα του Μουσείου, εστιάζοντας στην ευστοχία του σαν καλλιτέχνη.
«Ο καθείς και ο κόμπος του. Όποιος καταλαβαίνει τον λύνει», αναφέρει στα ημερολόγιά του ο Αλέξης Ακριθάκης. Κρατώ τη φράση του, με τον Αλέξιο και τον Γιώργο να… ψυχανεμίζονται θαρρείς την ερώτησή μου!
«Ήταν απίστευτη η ευστοχία του! Τα έργα του θεωρούνται ευχάριστα, ενώ στην πραγματικότητα είναι ό,τι πιο σκοτεινό υπάρχει. Ο Ακριθάκης δεν υπήρξε ποτέ εκτός θέματος, όπως δεν σταμάτησε ποτέ και η αγωνία του, την οποία απέδιδε με χρώματα. Αναγνωρίσιμος και… σαφής, ένας καλλιτέχνης συνειδητοποιημένος, που βοηθάει το κοινό να σχετιστεί με το έργο του. Σου μιλά ευθέως, στο έργο του υπάρχει σαφήνεια. Είναι κριτικός μα σε καμία περίπτωση υποτιμητικός. Με λίγα λόγια δε θα φέρει τον θεατή του σε δύσκολη θέση», συμφωνούν και πάλι και το καταγράφω.
«Μια παράσταση με την ομάδα “bijoux de kant” και τον εικαστικό Γιάννη Σκουρλέτη ήταν αυτή που γύρω στα 2010 μας έφερε “κοντά”. Διαμορφώνοντας μια περισσότερο ερευνητική πλατφόρμα και φέρνοντας σε επαφή διαφορετικά πεδία σκεφτήκαμε να τη συνοδεύσουμε με έργα σουρεαλιστών και καταλήξαμε στην επιλογή του Ακριθάκη. Η εικόνα μου ήταν οικεία αλλά ήξερα ελάχιστα τον καλλιτέχνη. Το ραντεβού κλείστηκε με τη Φώφη και αυτό ήταν. Η συνάντησή μας όχι μόνο είχε αποτέλεσμα και καλλιτεχνική συνέχεια μα εξελίχθηκε σε μια σπουδαία φιλία με την ίδια και αργότερα με την κόρη τους, Χλόη Ακριθάκη», γυρίζει τον χρόνο πίσω ο Αλέξιος Παπαζαχαρίας, μιλώντας με θέρμη για τη σύντροφο του Αλέξη Ακριθάκη – εμβληματική μορφή του Βερολίνου – και το περίφημο εστιατόριο «Fofi’s» του τότε Δυτικού Βερολίνου, που από το 1976 και επί σχεδόν δύο δεκαετίες αποτέλεσε σημείο συνάντησης της διανόησης, της τέχνης, αλλά και της πολιτικής.
Πολίτης του κόσμου ο Αλέξης Ακριθάκης, έζησε στο Παρίσι και από το 1968 ως το 1970 παρέμεινε στο Βερολίνο με υποτροφία του γερμανικού κράτους (DAAD), κινούμενος μέχρι τον θάνατό του μεταξύ Αθηνών και Ευρώπης.
«Μια ζωή σύντομη αλλά έντονη και γεμάτη… Η ζωή κοντά του, απρόσμενη, ένα ατελείωτο πέρα – δώθε με το αυτοκίνητο, ένα καθημερινό χρωματιστό λούνα παρκ», ανατρέχω και πάλι στις σελίδες του βιβλίου και σε ένα απόσπασμα από το εισαγωγικό κείμενο της Χλόης Ακριθάκη.
«Δημιουργική, ταραχώδης και γεμάτη ζωή», προσυπογράφουν οι συνομιλητές μου και εδώ πια βρεθήκαμε… τρεις που συμφωνήσαμε!
INFO:
Η έκθεση «Αλέξης Ακριθάκης, Μια γραμμή κύμα», σε επιμέλεια της Χλόης Ακριθάκη και του Αλέξιου Παπαζαχαρία θα πραγματοποιηθεί στο Μουσείο Μπενάκη (Πειραιώς 138). Η έκθεση πραγματοποιείται σε συνεργασία με το Αρχείο Ακριθάκη.
Διάρκεια έκθεσης: 12 Φεβρουαρίου – 24 Μαΐου 2026.
