Υπάρχουν τεχνολογικά σύμβολα που ξεπερνούν τη λειτουργία τους και μετατρέπονται σε αναμνήσεις. Ένας από αυτούς τους διαχρονικούς ήχους είναι το χαρακτηριστικό ringtone της Nokia, ένα απλό μουσικό μοτίβο που συνόδευσε μια ολόκληρη εποχή ψηφιακής επικοινωνίας. Στην ακμή της, η Nokia βρισκόταν κυριολεκτικά παντού: σύμφωνα με τους Financial Times, ο ήχος των τηλεφώνων της αντηχούσε δεκάδες χιλιάδες φορές κάθε δευτερόλεπτο σε όλο τον κόσμο, συμβολίζοντας την απόλυτη κυριαρχία της εταιρείας στα κινητά τηλέφωνα. Σήμερα, όμως, η φινλανδική εταιρεία έχει αφήσει πίσω της τα smartphones και επανασυστήνεται ως βασικός παίκτης στις υποδομές δεδομένων και στην τεχνητή νοημοσύνη.
Στις αρχές της δεκαετίας του 2000, η Nokia ήταν ο αδιαμφισβήτητος ηγέτης της παγκόσμιας αγοράς κινητής τηλεφωνίας, με μερίδιο που άγγιζε το 26,4%. Το Nokia 3310 έγινε το απόλυτο σύμβολο της εποχής: ανθεκτικό, απλό στη χρήση και εξοπλισμένο με το θρυλικό παιχνίδι Snake, απέκτησε σχεδόν μυθική φήμη ως «άθραυστο» τηλέφωνο.
Οι συσκευές της Nokia, με φυσικό πληκτρολόγιο και μικρές οθόνες, δεν ήταν απλώς τεχνολογικά προϊόντα αλλά μέρος της ποπ κουλτούρας, κάνοντας εμφανίσεις ακόμη και σε κινηματογραφικές παραγωγές όπως τα The Matrix και Charlie’s Angels. Η επιτυχία αυτή βασίστηκε τόσο στην έγκαιρη υιοθέτηση του προτύπου GSM όσο και στην ικανότητα της εταιρείας να σχεδιάζει συσκευές που δημιουργούσαν συναισθηματικό δεσμό με τους χρήστες.
Η ισορροπία άλλαξε δραματικά με την παρουσίαση του iPhone το 2007 και τη ραγδαία εξάπλωση των Android συσκευών. Η Nokia δυσκολεύτηκε να προσαρμοστεί στο νέο οικοσύστημα των smartphones, χάνοντας πολύτιμο χρόνο και έδαφος. Οι πωλήσεις κατέρρευσαν και το 2014 η εταιρεία πούλησε το τμήμα κινητής τηλεφωνίας στη Microsoft έναντι 5,4 δισ. ευρώ, σηματοδοτώντας το τέλος μιας ιστορικής εποχής, όπως καταγράφουν οι Financial Times.
Μετά την αποχώρησή της από τα κινητά, η Nokia αναδιαμόρφωσε πλήρως τη στρατηγική της, εστιάζοντας στις τηλεπικοινωνιακές υποδομές. Η εξαγορά του μεριδίου της Siemens στη Nokia Siemens Networks το 2013 αποτέλεσε το θεμέλιο του νέου επιχειρηματικού μοντέλου. Δύο χρόνια αργότερα, η εξαγορά της Alcatel-Lucent, η μεγαλύτερη στην ιστορία της εταιρείας, ενίσχυσε αποφασιστικά τη θέση της στα δίκτυα.
Παρά τον σκληρό ανταγωνισμό από κινεζικούς κολοσσούς όπως η Huawei και η ZTE, η Nokia συνέχισε να επενδύει στην καινοτομία, αναπτύσσοντας οπτικά δίκτυα, λύσεις για data centers και εξαγοράζοντας την Infinera το 2020 έναντι 2,3 δισ. δολαρίων.
Σήμερα, υπό τη διοίκηση του Τζάστιν Χόταρντ, η Nokia επιχειρεί να κεφαλαιοποιήσει τον λεγόμενο «υπερκύκλο της τεχνητής νοημοσύνης», αξιοποιώντας την τεχνογνωσία της στη διασύνδεση κέντρων δεδομένων και cloud υποδομών.
Η στρατηγική αυτή προσέλκυσε τη Nvidia, η οποία ανακοίνωσε επένδυση ύψους 1 δισ. δολαρίων και στρατηγική συνεργασία με τη φινλανδική εταιρεία. Η είδηση οδήγησε σε άνοδο της μετοχής κατά 25% και ενίσχυσε εκ νέου το brand, με την κεφαλαιοποίηση της Nokia να διαμορφώνεται στα 32 δισ. ευρώ, σύμφωνα με το Reuters.
Παρότι η αγορά της τεχνητής νοημοσύνης χαρακτηρίζεται από έντονη μεταβλητότητα και σκληρό ανταγωνισμό από εταιρείες όπως η Cisco και η Ciena, η Nokia εμφανίζεται αποφασισμένη να συνεχίσει την προσαρμογή της. Όπως σημειώνει ο Χόταρντ, «η επιβίωση στον κόσμο της τεχνολογίας δεν ακολουθεί ευθεία γραμμή· απαιτεί διαρκή εξέλιξη».
