Όταν οι ασθενείς σταματούν να λαμβάνουν φάρμακα για το αδυνάτισμα, τα ευεργετικά αποτελέσματα που έχουν αυτά για το σωματικό βάρος και για άλλα ζητήματα υγείας εξαφανίζονται εντός διετίας, όπως προκύπτει από μια μεγάλης κλίμακας ανάλυση των αποτελεσμάτων προηγούμενης έρευνας.
Εξετάζοντας στοιχεία για 9.341 παχύσαρκους ή υπέρβαρους ασθενείς που συμμετείχαν σε 37 μελέτες και λάμβαναν κάποιο από 18 διαφορετικά φάρμακα αδυνατίσματος, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι, μετά τη διακοπή του φαρμάκου, οι άνθρωποι αυτοί έπαιρναν κατά μέσο όρο 0,4 κιλό τον μήνα και μέσα σε 1,7 έτος προβλεπόταν να επιστρέψουν στο βάρος που είχαν πριν από την έναρξη της θεραπείας.
Συγκεκριμένα, τα άτομα που έλαβαν οποιοδήποτε είδος φαρμάκου για την απώλεια βάρους έχασαν κατά μέσο όρο 8,3 κιλά κατά τη διάρκεια της θεραπείας, αλλά ανέκτησαν 4,8 κιλά εντός του πρώτου έτους από την παύση της.
Παράγοντες κινδύνου για την καρδιακή υγεία, όπως τα επίπεδα της αρτηριακής πίεσης και της χοληστερόλης που επηρεάστηκαν θετικά από τα φάρμακα, προβλεπόταν να επιστρέψουν στα επίπεδα πριν από την έναρξη της θεραπείας εντός 1,4 έτους, κατά μέσον όρο, σύμφωνα με την έρευνα που δημοσιεύεται στη Βρετανική Ιατρική Επιθεώρηση (BMJ).
Σε γενικές γραμμές, οι μισοί ασθενείς είχαν λάβει φάρμακα GLP-1 (σ.σ.: ορμόνες που παράγονται φυσικά στον οργανισμό μας έπειτα από κάθε γεύμα), περιλαμβανομένων 1.776 που είχαν λάβει το νεότερο και πιο αποτελεσματικό φάρμακο σεμαγλουτίδη (σ.σ.: φάρμακο που μιμείται τη φυσική ορμόνη GLP-1 και χρησιμοποιείται για τη θεραπεία του διαβήτη τύπου 2 και της παχυσαρκίας, ρυθμίζοντας το σάκχαρο αίματος, μειώνοντας την όρεξη και αυξάνοντας το αίσθημα κορεσμού), το οποίο κυκλοφορεί με τις εμπορικές ονομασίες Ozempic και Wegovy της Novo Nordisk, και τιρζεπατίδη, τα γνωστά Mounjaro και Zepbound από την Eli Lilly.
Ο ρυθμός επανάκτησης του βάρους ήταν ταχύτερος με τη σεμαγλουτίδη και την τιρζεπατίδη και κατά μέσον όρο έφθανε το 0,8 κιλό τον μήνα.
«Ωστόσο, επειδή εκείνοι που λαμβάνουν σεμαγλουτίδη ή τιρζεπατίδη χάνουν, στην αρχή, περισσότερο βάρος, καταλήγουν όλοι σχεδόν ταυτόχρονα στη βάση απ’ όπου ξεκίνησαν», επισημαίνει ο επικεφαλής ερευνητής της μελέτης, ο Δημήτρης Κουτουκίδης, του πανεπιστημίου της Οξφόρδης.
Ανεξάρτητα από το πόσα κιλά έχει χάσει κάποιος, η μηνιαία επανάκτηση βάρους ήταν ταχύτερη μετά τη λήψη των φαρμάκων αδυνατίσματος σε σχέση με τα προγράμματα συμπεριφορικής διαχείρισης βάρους, διαπίστωσαν επίσης οι ερευνητές.
Η αναδρομική μελέτη δεν μπόρεσε να καθορίσει αν κάποιοι ασθενείς ήταν πιθανότερο, σε σχέση με άλλους, να διατηρήσουν την απώλεια κιλών.
«Η κατανόηση του ποιος το πετυχαίνει (να διατηρήσει το καλό αποτέλεσμα) και ποιος όχι είναι με κάποιον τρόπο το ερώτημα για το “ιερό δισκοπότηρο” στην έρευνα για την απώλεια βάρους, αλλά κανένας δεν έχει βρει ακόμη την απάντηση», καταλήγει ο Δημήτρης Κουτουκίδης.
«Αυτά τα φάρμακα έχουν μετασχηματιστικά αποτελέσματα κατά της παχυσαρκίας και μπορούν να επιτύχουν σημαντική απώλεια βάρους. Ωστόσο, η έρευνά μας δείχνει ότι οι άνθρωποι τείνουν να επανακτούν γρήγορα το βάρος τους μετά τη διακοπή της θεραπείας – πιο γρήγορα από ό,τι παρατηρούμε με τα συμπεριφορικά προγράμματα», σημειώνει ο δρ. Σαμ Γουέστ, του πανεπιστημίου της Οξφόρδης και επικεφαλής της έρευνας.
Ωστόσο, όπως παρατηρεί, «αυτό δεν αποτελεί αποτυχία των φαρμάκων, αλλά αντανακλά τη φύση της παχυσαρκίας ως χρόνιας, υποτροπιάζουσας ασθένειας. Αποτελεί προειδοποίηση για τη βραχυπρόθεσμη χρήση χωρίς μια πιο ολοκληρωμένη προσέγγιση στη μακροπρόθεσμη διαχείριση του βάρους και υπογραμμίζει τη σημασία της πρωτογενούς πρόληψης».
