Ο Ντόναλντ Τραμπ θέλει οι ΗΠΑ να αποκτήσουν τη Γροιλανδία. Το πρόβλημα είναι ότι η Γροιλανδία ανήκει ήδη στη Δανία και οι περισσότεροι Γροιλανδοί δεν θέλουν να γίνουν μέρος των Ηνωμένων Πολιτειών.
Σύμφωνα με το politico, η εικόνα μιας αιφνιδιαστικής «εφόδου» στην πρωτεύουσα Νουούκ και μιας κατάληψης τύπου Βενεζουέλας μοιάζει φανταστική — ακόμη κι αν η αμερικανική στρατιωτική ισχύς έχει κατά καιρούς ταρακουνήσει συμμάχους και αντιπάλους.
Ωστόσο, υπάρχει μια σαφής διαδρομή προς αυτή την κατεύθυνση. Και, αν κρίνει κανείς από τις κινήσεις του, ο Τραμπ φαίνεται ήδη να την ακολουθεί.
Το POLITICO μίλησε με εννέα αξιωματούχους της ΕΕ, στελέχη του ΝΑΤΟ, ειδικούς στην άμυνα και διπλωμάτες για να «χαρτογραφήσει» πώς θα μπορούσε να εξελιχθεί μια αμερικανική εξαγορά του πλούσιου σε ορυκτά και στρατηγικά κρίσιμου αρκτικού νησιού.
«Θα μπορούσε να γίνει με πέντε ελικόπτερα… δεν θα χρειαζόταν πολλά στρατεύματα», είπε Δανός πολιτικός που ζήτησε ανωνυμία.
Βήμα 1: Εκστρατεία επιρροής υπέρ της ανεξαρτησίας
Σχεδόν αμέσως μετά την ανάληψη των καθηκόντων του, το επιτελείο Τραμπ άρχισε να προωθεί ανοιχτά την ιδέα της ανεξαρτησίας της Γροιλανδίας, η οποία σήμερα είναι ημιαυτόνομη επικράτεια του Βασιλείου της Δανίας. Μια ανεξάρτητη Γροιλανδία θα μπορούσε να συνάπτει απευθείας συμφωνίες με τις ΗΠΑ· στο ισχύον καθεστώς απαιτείται η έγκριση της Κοπεγχάγης.
Για να επιτευχθεί η ανεξαρτησία, θα χρειαζόταν δημοψήφισμα και στη συνέχεια διαπραγμάτευση συμφωνίας που θα εγκρίνουν τόσο το Νουούκ όσο και η Δανία. Σε δημοσκόπηση του 2025, το 56% των Γροιλανδών δήλωσε ότι θα ψήφιζε υπέρ της ανεξαρτησίας, ενώ το 28% κατά.
Σύμφωνα με δανικά μέσα, Αμερικανοί με δεσμούς με τον Τραμπ έχουν πραγματοποιήσει μυστικές επιχειρήσεις επιρροής στη Γροιλανδία.
Η δανική υπηρεσία ασφαλείας PET έχει προειδοποιήσει ότι το νησί αποτελεί στόχο «εκστρατειών επιρροής κάθε είδους».
Ο ειδικός ψηφιακής πολιτικής Φέλιξ Κάρτε, που έχει συμβουλεύσει κυβερνήσεις και θεσμούς της ΕΕ, παρέπεμψε στις τακτικές της Μόσχας σε χώρες όπως η Μολδαβία, η Ρουμανία και η Ουκρανία: συνδυασμός δράσεων επί του πεδίου με διαδικτυακή παραπληροφόρηση, δίκτυα ψεύτικων λογαριασμών και «ψευδο-μέσα» για να δημιουργηθεί η αίσθηση αναπόφευκτης δυναμικής.
Από την πλευρά του, ο Στίβεν Μίλερ, αναπληρωτής προσωπάρχης του Τραμπ, δήλωσε ότι «κανείς δεν θα πολεμήσει στρατιωτικά τις ΗΠΑ για το μέλλον της Γροιλανδίας».
Ο Τραμπ διόρισε ειδικό απεσταλμένο για τη Γροιλανδία τον κυβερνήτη της Λουιζιάνα Τζεφ Λάντρι, δηλώνοντας στόχο να «γίνει η Γροιλανδία μέρος των ΗΠΑ». Ο αντιπρόεδρος Τζ.Ντ. Βανς, κατά επίσκεψή του στο νησί, μίλησε για «αυτοδιάθεση» και «εταιρική σχέση» με τις ΗΠΑ.
Βήμα 2: Μια «γλυκιά» συμφωνία
Αν ένα δημοψήφισμα οδηγήσει στην ανεξαρτησία, το επόμενο βήμα θα ήταν η ένταξη της Γροιλανδίας στη σφαίρα επιρροής των ΗΠΑ. Η ιδέα να γίνει πολιτεία των ΗΠΑ έχει ακουστεί επανειλημμένα, προκαλώντας αντιδράσεις. Δημοσκόπηση δείχνει ότι το 85% των Γροιλανδών αντιτίθεται στην ένταξη στις ΗΠΑ.
Εναλλακτικά, στην Ουάσιγκτον συζητείται μια Συμφωνία Ελεύθερης Σύνδεσης (Compact of Free Association – COFA), στα πρότυπα της Μικρονησίας, των Νήσων Μάρσαλ και του Παλάου: οι ΗΠΑ παρέχουν ασφάλεια και υπηρεσίες, αποκτώντας ελεύθερη στρατιωτική πρόσβαση.
Ο Κούνο Φένκερ, υπέρμαχος της ανεξαρτησίας και βουλευτής της αντιπολίτευσης στη Γροιλανδία, δηλώνει ότι μια τέτοια συμφωνία θα τεθεί σε δημοψήφισμα. «Σε σχέση με τη συμφωνία μας με την Κοπεγχάγη, τα πράγματα μπορούν μόνο να βελτιωθούν», λέει, σημειώνοντας ότι η Δανία αντιμετωπίζει τη Γροιλανδία ως «έξοδο».
Αντίθετα, ο Τόμας Κρόσμπι, αναπληρωτής καθηγητής στη Βασιλική Αμυντική Ακαδημία της Δανίας, προειδοποιεί ότι ο Τραμπ δεν είναι αξιόπιστος διαπραγματευτής και ότι μια τέτοια συμφωνία θα είχε ελάχιστα οφέλη για τους Γροιλανδούς.
Βήμα 3: Να «αγοραστεί» η ευρωπαϊκή συναίνεση
Οι ευρωπαϊκές χώρες, ιδίως οι σύμμαχοι της Δανίας στην ΕΕ, θα αντιδρούσαν έντονα. Όμως, η Ουάσιγκτον έχει έναν μοχλό πίεσης: την Ουκρανία.
Ένα σενάριο που συζητείται στους διπλωματικούς κύκλους είναι ένα πακέτο «για ασφάλεια»: ισχυρότερες αμερικανικές εγγυήσεις για την Ουκρανία, με αντάλλαγμα διευρυμένο ρόλο των ΗΠΑ στη Γροιλανδία.
Βήμα 4: Στρατιωτική επέμβαση
Και αν η Γροιλανδία — ή η Δανία — πει «όχι»; Στρατιωτικά, μια κατάληψη θα ήταν σχετικά εύκολη. Οι ΗΠΑ διαθέτουν ήδη εκατοντάδες στρατιωτικούς στο διαστημικό κέντρο Pituffik, προσωπικό στο προξενείο του Νουούκ και εποχικές δυνάμεις της Εθνοφρουράς. Η άμυνα της Γροιλανδίας είναι περιορισμένη.
«Η κατάληψη του Νουούκ θα μπορούσε να γίνει σε μισή ώρα», εκτιμούν ειδικοί. Μια τέτοια κίνηση δεν θα είχε καμία νομική βάση και θα σήμαινε ουσιαστικά το τέλος του ΝΑΤΟ, προειδοποιούν αναλυτές, με σοβαρές συνέπειες για την αμερικανική ασφάλεια και τις συμμαχίες.
Προς το παρόν, πάντως, οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ κρατούν χαμηλούς τόνους. «Είμαστε ακόμη πολύ μακριά από ένα τέτοιο σενάριο», λέει ανώτερος διπλωμάτης της Συμμαχίας. «Μπορεί να υπάρξουν σκληρές διαπραγματεύσεις, αλλά δεν βρισκόμαστε κοντά σε εχθρική κατάληψη».
