Οι μεγάλες αμερικανικές εταιρείες τεχνολογίας κινούνται με ταχύτητα για να ενσωματώσουν συστήματα τεχνητής νοημοσύνης στην εκπαίδευση διεθνώς, με κυβερνήσεις από τη Μέση Ανατολή έως τη Βαλτική να υιοθετούν chatbots και προγράμματα κατάρτισης για μαθητές και εκπαιδευτικούς.
Τον Νοέμβριο, η Microsoft ανακοίνωσε ότι θα προμηθεύσει εργαλεία AI και εκπαίδευση σε περισσότερους από 200.000 μαθητές και δασκάλους στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Λίγες ημέρες αργότερα, χρηματοπιστωτική εταιρεία στο Καζακστάν συμφώνησε με την OpenAI για την παροχή του ChatGPT Edu σε 165.000 εκπαιδευτικούς. Τον Δεκέμβριο, η xAI του Μασκ ανακοίνωσε πρόγραμμα με το Ελ Σαλβαδόρ για την ανάπτυξη συστήματος AI-tutor με το chatbot Grok για πάνω από ένα εκατομμύριο μαθητές.
Οι υποστηρικτές ισχυρίζονται ότι τα chatbots μπορούν να εξοικονομήσουν χρόνο στους εκπαιδευτικούς, να εξατομικεύσουν τη μάθηση και να προετοιμάσουν τους νέους για μια «οικονομία με επίκεντρο την AI». Ωστόσο, οργανώσεις για την προστασία των παιδιών και της υγείας προειδοποιούν ότι η ανεξέλεγκτη διάδοση των εργαλείων ενδέχεται να υπονομεύσει τη σκέψη και την ψυχική ανάπτυξη των μαθητών.
Πρόσφατη μελέτη των Microsoft και Carnegie Mellon University διαπίστωσε ότι τα δημοφιλή chatbots μπορούν να μειώσουν την κριτική σκέψη, ενώ τα εργαλεία συχνά παράγουν πειστικά αλλά λανθασμένα ή παραπλανητικά αποτελέσματα. Εκπαιδευτικοί αναφέρουν επίσης έξαρση της αντιγραφής με τη βοήθεια AI.
Η συζήτηση θυμίζει την αποτυχημένη διεθνή πρωτοβουλία «One Laptop per Child», η οποία, σύμφωνα με μελέτες στο Περού, δεν βελτίωσε τις γνωστικές δεξιότητες ή τις επιδόσεις των μαθητών.
Η UNICEF προειδοποιεί ότι «η ανεξέλεγκτη χρήση συστημάτων AI μπορεί να μειώσει τις δεξιότητες σε μαθητές και δασκάλους».
Στις ΗΠΑ, μεγάλα σχολικά δίκτυα προχωρούν ήδη. Στη Φλόριντα, η κομητεία Miami-Dade διέθεσε το Gemini της Google σε πάνω από 100.000 μαθητές λυκείου, ενώ η Broward County υιοθέτησε το Copilot της Microsoft για χιλιάδες εκπαιδευτικούς.
Στην Ασία, η Microsoft συνεργάζεται με το υπουργείο Παιδείας της Ταϊλάνδης για δωρεάν μαθήματα δεξιοτήτων AI και κατάρτιση 150.000 εκπαιδευτικών, ενώ η OpenAI δεσμεύθηκε να διαθέσει το ChatGPT σε δημόσια σχολεία της Ινδίας.
Η Εσθονία ακολουθεί διαφορετικό δρόμο με το εθνικό πρόγραμμα «AI Leap», έπειτα από έρευνα που έδειξε ότι πάνω από το 90% των μαθητών λυκείου χρησιμοποιούσαν ήδη chatbots για σχολικές εργασίες.
Σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο του Τάρτου, η χώρα προσαρμόζει το ChatGPT ώστε να απαντά με ερωτήσεις αντί με έτοιμες λύσεις, εκπαιδεύοντας μαθητές και δασκάλους στα όρια και τους κινδύνους της AI.
Αντίστοιχα, η Ισλανδία ξεκίνησε φέτος πιλοτικό πρόγραμμα όπου εκατοντάδες εκπαιδευτικοί πειραματίζονται με τα Gemini και Claude για σχεδιασμό μαθημάτων. Οι μαθητές προς το παρόν εξαιρούνται, καθώς οι αρχές φοβούνται ότι η υπερβολική χρήση AI θα μειώσει τη γνωστική προσπάθεια.
«Αν χρησιμοποιούμε λιγότερη κριτική σκέψη, χάνουμε κάτι από αυτό που μας κάνει ανθρώπους», σημείωσε η επικεφαλής της ισλανδικής διεύθυνσης εκπαίδευσης, Θόρντις Σιγκουρνταρντότιρ.
Παρά τα πρώτα θετικά σχόλια από εκπαιδευτικούς για την εξοικονόμηση χρόνου, όλοι συμφωνούν ότι απουσιάζουν ακόμη σοβαρές μακροχρόνιες μελέτες. Oπως παραδέχεται στέλεχος της Anthropic, «τώρα πρέπει να δούμε τι πραγματικά λειτουργεί και τι όχι».























