Η NASA «χάραξε» έναν νέο κοσμικό χάρτη ολόκληρου του ουρανού, καταγεγραμμένο σε 102 διαφορετικά μήκη κύματος, μέσω του διαστημικού της παρατηρητηρίου SPHEREx.
Το SPHEREx (ακρωνύμιο του Spectro Photometer for the History of the Universe, Epoch of Reionization, and Ices Explorer) περιφέρεται γύρω από τη Γη σχεδόν 15 φορές την ημέρα. Κατά τη διάρκεια κάθε τροχιάς, το διαστημόπλοιο καταγράφει περίπου 3.600 εικόνες του ουρανού.
Το διαστημικό τηλεσκόπιο ολοκλήρωσε την πρώτη πλήρη χαρτογράφηση ολόκληρου του ουρανού στο υπέρυθρο, αποτυπώνοντας τον Κόσμο σε 102 διαφορετικές συχνότητες. Ένα μικρό δείγμα αυτών των σαρώσεων παρουσιάζεται στα «μωσαϊκά» του ουρανού που δόθηκαν στη δημοσιότητα.
Ο χάρτης και το σύνολο των δεδομένων που συνέλεξε το SPHEREx -το οποίο είχε εκτοξευθεί μόλις τον Μάρτιο του 2025- αναμένεται να βοηθήσουν τους αστρονόμους να απαντήσουν σε μερικά από τα πιο θεμελιώδη ερωτήματα της κοσμολογίας. Μεταξύ των «αινιγμάτων» που θέλουν να λύσουν είναι τι ακριβώς συνέβη στο πρώτο απειροελάχιστο κλάσμα του χρόνου μετά τη Μεγάλη Έκρηξη και πώς εκείνα τα γεγονότα διαμόρφωσαν την τρισδιάστατη κατανομή εκατοντάδων εκατομμυρίων γαλαξιών στο Σύμπαν.
«Είναι απίστευτο πόσες πληροφορίες έχει συλλέξει το SPHEREx μέσα σε μόλις έξι μήνες — πληροφορίες που θα αποκτήσουν ακόμη μεγαλύτερη αξία όταν συνδυαστούν με τα δεδομένα των υπόλοιπων αποστολών μας για να κατανοήσουμε καλύτερα το Σύμπαν», δήλωσε ο Σον Ντόμαγκαλ Γκόλντμαν, διευθυντής της Διεύθυνσης Αστροφυσικής της NASA στην Ουάσιγκτον.
«Ουσιαστικά διαθέτουμε 102 νέους χάρτες ολόκληρου του ουρανού, ο καθένας σε διαφορετικό μήκος κύματος, και ο καθένας περιέχει μοναδικές πληροφορίες για τα αντικείμενα που καταγράφει. Κάθε αστρονόμος θα βρει κάτι πολύτιμο σε αυτό το υλικό, καθώς οι αποστολές της NASA επιτρέπουν στη διεθνή επιστημονική κοινότητα να απαντήσει σε θεμελιώδη ερωτήματα για το πώς γεννήθηκε το Σύμπαν και πώς εξελίχθηκε επιτρέποντας τη δημιουργία ενός περιβάλλοντος κατάλληλο για τη ζωή», πρόσθεσε ο Γκόλντμαν.
Οι επιστήμονες θα αξιοποιήσουν επίσης τα δεδομένα του SPHEREx για να μελετήσουν την εξέλιξη των γαλαξιών στα 13,8 δισεκατομμύρια χρόνια, αναζητώντας απαντήσεις σχετικά με τον τρόπο που τα βασικά χημικά συστατικά της ζωής διασκορπίστηκαν στο Διάστημα.
«Το SPHEREx είναι μια αποστολή μεσαίας κλίμακας που μας τροφοδοτεί με επιστημονικά δεδομένα μεγάλης σημασίας», δήλωσε ο διευθυντής του εργαστηρίου JPL, Ντέιβ Γκάλαχερ. «Αποτελεί ένα εξαιρετικό παράδειγμα του πώς υλοποιούμε τολμηρές ιδέες – και με αυτόν τον τρόπο εξασφαλίζουμε τεράστιες δυνατότητες για νέες ανακαλύψεις».
