Κείμενο – Φωτογραφία: Δημήτρης Καστανάρας // Larissapress
Η λίμνη της Δοϊράνης, μόλις 2,5 ώρες από την Λάρισα ( 226χλμ) και 80χλμ από την Θεσσαλονίκη, βρίσκεται στο Β.Α. άκρο του Κιλκίς.
Η Δοϊράνη περικλείεται από το όρος Μπέλες στα βόρεια και το όρος Κρούσσια στα Ν.Α. και το 1/3 της ανήκει στην Ελλάδα και τα 2/3 στην γειτονική Βόρεια Μακεδονία (στις όχθες της λίμνης θα δούμε το τελωνείο, που χωρίζει τα σύνορα μεταξύ των δύο χωρών).
Η ονομασία της προέρχεται πιθανώς, από τους αρχαίους Δόβηρες, που ήταν Παιονικό φύλο, εγκατεστημένο στην περιοχή. Αποτελεί κατάλοιπο της αρχαίας λίμνης Παιονίας που καταλάμβανε πολύ μεγαλύτερη έκταση.
Ο Ηρόδοτος αναφέρει τη λίμνη με την ονομασία Πρασιάς και ως κατοίκους στα πέριξ αυτής τους Δόβηρες, τους Αγριάνες, και τους Οδόμαντες, περιγράφοντας μάλιστα τον τρόπο ζωής τους στις πασσαλόπηκτες καλύβες που κατασκεύαζαν επάνω σε εξέδρες. Οι καλύβες ήταν στηριγμένες σε ξύλινα σταυροειδή υποστυλώματα, τα οποία μετέφεραν από τα κοντινά βουνά. Στη μέση της οικίας υπήρχε μια καταπακτή που επικοινωνούσε με τη λίμνη. Από εκεί, όταν ήθελαν να ψαρέψουν έριχναν μια σπυρίδα, ένα καλάθι παγίδα και το ανέβαζαν γεμάτο ψάρια.
Η Δοϊράνη είναι ενταγμένη στο δίκτυο «Natura 2000» και αποτελεί καταφύγιο για πλήθος πουλιών, είτε ως μόνιμη κατοικία είτε ως ενδιάμεσο σταθμό κατά τη μετανάστευσή τους. Συνολικά έχουν καταγραφεί περί τα 36 είδη πουλιών, με σημαντικότερα τη λαγγόνα και τον αργυροπελεκάνο που είναι παγκοσμίως απειλούμενα. Στην λίμνη ζουν επίσης 19 είδη ψαριών γριβάδια, τσιρόνια, πλατίτσες, γοβιοί, πεταλούδες, χέλια, πέρκες, κυπρίνοι κ.α.
Το χωριό της Δοϊράνης είναι πολύ μικρό, περίπου 100 κάτοικοι. Η κυριότερη ενασχόληση των κατοίκων της, για πολλά χρόνια, ήταν η αλιεία όμως τώρα πια, όλο και λιγότερες πλάβες θα δούμε στις όχθες της λίμνης και ένα είναι σίγουρο, πως δεν θα συναντήσουμε πολλούς επισκέπτες.
Ξεκινώντας το οδοιπορικό μας από την ελληνική πλευρά εύκολα διαπιστώνει κανείς την εγκατάλειψη, ενώ στην είσοδο του χωριού και δίπλα στα νερά της λίμνης, υπάρχει το Μουσείο Λίμνης Δοϊράνης το οποίο φιλοξενεί μόνιμη έκθεση δομημένη σε τρεις θεματικές ενότητες : τη φύση, τον πολιτισμό και την παράδοση και τη ζωή γύρω από τη λίμνη. «Το Μουσείο είναι κλειστό εδώ και καιρό, δεν υπάρχει άνθρωπος να το κρατά ανοικτό κάποιες ώρες και άρχισε στο υπόγειο να μπάζει νερά», μας αναφέρει δίχως να κρύβει την απογοήτευσή του ο κ. Στέλιος, καταστηματάρχης ψαροταβέρνας της περιοχής.
Προχωρώντας θα δούμε το Βρετανικό Στρατιωτικό Κοιμητήριο που διαμορφώθηκε στα τέλη του 1916 για τους νεκρούς αξιωματικούς και οπλίτες που συμμετείχαν στο μέτωπο της Δοϊράνης το Μάιο του 1917 και τον Σεπτέμβρη του 1918.
Επίσης θα δούμε τον παλιό μεθοριακό σιδηροδρομικό σταθμό της Δοϊράνης ο οποίος κατασκευάστηκε το 1896, όταν η περιοχή αποτελούσε τμήμα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Κατά τη διάρκεια της λειτουργίας του ο σιδηροδρομικός σταθμός περιλάμβανε το κυρίως οίκημα το ισόγειο του οποίου εξυπηρετούσε τις ανάγκες των επιβατών και τον πρώτο όροφο όπου διέμενε ο σταθμάρχης, καθώς και δύο μικρότερα βοηθητικά κτίρια δίπλα στο σταθμό.
Κάποια στιγμή ο σταθμός είχε ανακαινιστεί και λειτουργούσε σαν cafe – μεζεδοπωλείο αλλά και αυτό έχει κλείσει και άρχισε να αφήνεται στην τύχη του.
Πολλές οι σκέψεις λίγο πριν περάσουμε απέναντι, αφού η αλήθεια είναι πως η περιοχή χρήζει άμεσης ανάπλασης. Αν μη τι άλλο απαραίτητος ο καθαρισμός, η αποψίλωση των σπασμένων δέντρων, η δημιουργία χώρων με τα απαραίτητα μέτρα ασφάλειας για να παίζουν παιδιά, χώροι διάφορων δραστηριοτήτων και παγκάκια, ώστε να γίνει η Δοϊράνη πόλος έλξης επισκεπτών και εκδρομέων.
Η διαφορά με την απέναντι πλευρά στην Βόρεια Μακεδονία είναι πολύ αισθητή μιας και εκεί η λίμνη Δοϊράνη αποτελεί έναν δημοφιλή προορισμό όλες τις εποχές του χρόνου.
Περνώντας στο έδαφος της Β. Μακεδονίας, το πρώτο χωριό που θα συναντήσουμε ονομάζεται Star Dojran (Παλιά Δοϊράνη) και είναι το τουριστικό θέρετρο. Σ αυτό το κομμάτι της λίμνης Δοϊράνης το καλοκαίρι κορυφώνονται τα βαλκανικά μπάνια του λαού.
Τα καθαρά νερά της με τον αμμουδερό πυθμένα, οριοθετούνται με τσιμεντένιο τοιχίο, και έχουν μεταλλικούς αναβατήρες. Η πλαζ είναι ένα κενό 4-5 μέτρων με σκληρό χώμα ή χαλίκι, πάνω στο οποίο στήνονται ομπρέλες και ξαπλώστρες. Κόσμος κάνει Πικ – Νικ κάτω από τα δέντρα και στον πολύ μεγάλο πεζόδρομο υπάρχουν ξύλινα μαγαζάκια και πουλούν από καφέ, αναψυκτικά και σάντουιτς μέχρι αναμνηστικά δώρα, ενώ λειτουργεί και λούνα Παρκ.
Στο χωριό υπάρχουν πολλά ενοικιαζόμενα δωμάτια καθώς και ξενοδοχεία, με πλέον δημοφιλή προορισμό το καζίνο, που λειτουργεί παραμένοντας ανοιχτό όλες τις περιόδους, ενώ δεν είναι λίγοι οι Έλληνες που το επισκέπτονται.
Μπορεί το χωριό Star Dojran να μας πάει λίγο πίσω στο παλιό σοβιέτ αλλά σε σύγκριση με την ελληνική πλευρά τολμώ να πω πως είναι πολύ καλύτερα και δείχνει μια φιλότιμη προσπάθεια των γειτόνων να εκμεταλλευτούν τουριστικά τη λίμνη και το φυσικό κάλλος της περιοχής.
